Parva.Adhyaya 12.158

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

आनृशंस्यं विजानामि दर्शनेन सतां सदानृशंसान्न विजानामि तेषां कर्म च भारत

ānṛśaṃsyaṃ vijānāmi darśanena satāṃ sadānṛśaṃsānna vijānāmi teṣāṃ karma ca bhārata

कण्टकान्कूपमग्निं च वर्जयन्ति यथा नराःतथा नृशंसकर्माणं वर्जयन्ति नरा नरम्

kaṇṭakānkūpamagniṃ ca varjayanti yathā narāḥtathā nṛśaṃsakarmāṇaṃ varjayanti narā naram

नृशंसो ह्यधमो नित्यं प्रेत्य चेह च भारततस्माद्ब्रवीहि कौरव्य तस्य धर्मविनिश्चयम्

nṛśaṃso hyadhamo nityaṃ pretya ceha ca bhāratatasmādbravīhi kauravya tasya dharmaviniścayam

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

स्पृहास्यान्तर्हिता चैव विदितार्था च कर्मणाआक्रोष्टा क्रुश्यते चैव बन्धिता बध्यते च यः

spṛhāsyāntarhitā caiva viditārthā ca karmaṇāākroṣṭā kruśyate caiva bandhitā badhyate ca yaḥ

दत्तानुकीर्तिर्विषमः क्षुद्रो नैकृतिकः शठःअसंभोगी च मानी च तथा सङ्गी विकत्थनः

dattānukīrtirviṣamaḥ kṣudro naikṛtikaḥ śaṭhaḥasaṃbhogī ca mānī ca tathā saṅgī vikatthanaḥ

सर्वातिशङ्की परुषो बालिशः कृपणस्तथावर्गप्रशंसी सततमाश्रमद्वेषसंकरी

sarvātiśaṅkī paruṣo bāliśaḥ kṛpaṇastathāvargapraśaṃsī satatamāśramadveṣasaṃkarī

हिंसाविहारी सततमविशेषगुणागुणःबह्वलीको मनस्वी च लुब्धोऽत्यर्थं नृशंसकृत्

hiṃsāvihārī satatamaviśeṣaguṇāguṇaḥbahvalīko manasvī ca lubdho'tyarthaṃ nṛśaṃsakṛt

धर्मशीलं गुणोपेतं पाप इत्यवगच्छतिआत्मशीलानुमानेन न विश्वसिति कस्यचित्

dharmaśīlaṃ guṇopetaṃ pāpa ityavagacchatiātmaśīlānumānena na viśvasiti kasyacit

परेषां यत्र दोषः स्यात्तद्गुह्यं संप्रकाशयेत्समानेष्वेव दोषेषु वृत्त्यर्थमुपघातयेत्

pareṣāṃ yatra doṣaḥ syāttadguhyaṃ saṃprakāśayetsamāneṣveva doṣeṣu vṛttyarthamupaghātayet

तथोपकारिणं चैव मन्यते वञ्चितं परम्दत्त्वापि च धनं काले संतपत्युपकारिणे

tathopakāriṇaṃ caiva manyate vañcitaṃ paramdattvāpi ca dhanaṃ kāle saṃtapatyupakāriṇe

भक्ष्यं भोज्यमथो लेह्यं यच्चान्यत्साधु भोजनम्प्रेक्षमाणेषु योऽश्नीयान्नृशंस इति तं विदुः

bhakṣyaṃ bhojyamatho lehyaṃ yaccānyatsādhu bhojanamprekṣamāṇeṣu yo'śnīyānnṛśaṃsa iti taṃ viduḥ

ब्राह्मणेभ्यः प्रदायाग्रं यः सुहृद्भिः सहाश्नुतेस प्रेत्य लभते स्वर्गमिह चानन्त्यमश्नुते

brāhmaṇebhyaḥ pradāyāgraṃ yaḥ suhṛdbhiḥ sahāśnutesa pretya labhate svargamiha cānantyamaśnute

एष ते भरतश्रेष्ठ नृशंसः परिकीर्तितःसदा विवर्जनीयो वै पुरुषेण बुभूषता

eṣa te bharataśreṣṭha nṛśaṃsaḥ parikīrtitaḥsadā vivarjanīyo vai puruṣeṇa bubhūṣatā