Parva.Adhyaya 12.163

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

तस्यां निशायां व्युष्टायां गते तस्मिन्द्विजोत्तमेनिष्क्रम्य गौतमोऽगच्छत्समुद्रं प्रति भारत

tasyāṃ niśāyāṃ vyuṣṭāyāṃ gate tasmindvijottameniṣkramya gautamo'gacchatsamudraṃ prati bhārata

सामुद्रकान्स वणिजस्ततोऽपश्यत्स्थितान्पथिस तेन सार्थेन सह प्रययौ सागरं प्रति

sāmudrakānsa vaṇijastato'paśyatsthitānpathisa tena sārthena saha prayayau sāgaraṃ prati

स तु सार्थो महाराज कस्मिंश्चिद्गिरिगह्वरेमत्तेन द्विरदेनाथ निहतः प्रायशोऽभवत्

sa tu sārtho mahārāja kasmiṃścidgirigahvaremattena dviradenātha nihataḥ prāyaśo'bhavat

स कथंचित्ततस्तस्मात्सार्थान्मुक्तो द्विजस्तदाकांदिग्भूतो जीवितार्थी प्रदुद्रावोत्तरां दिशम्

sa kathaṃcittatastasmātsārthānmukto dvijastadākāṃdigbhūto jīvitārthī pradudrāvottarāṃ diśam

स सर्वतः परिभ्रष्टः सार्थाद्देशात्तथार्थतःएकाकी व्यद्रवत्तत्र वने किंपुरुषो यथा

sa sarvataḥ paribhraṣṭaḥ sārthāddeśāttathārthataḥekākī vyadravattatra vane kiṃpuruṣo yathā

स पन्थानमथासाद्य समुद्राभिसरं तदाआससाद वनं रम्यं महत्पुष्पितपादपम्

sa panthānamathāsādya samudrābhisaraṃ tadāāsasāda vanaṃ ramyaṃ mahatpuṣpitapādapam

सर्वर्तुकैराम्रवनैः पुष्पितैरुपशोभितम्नन्दनोद्देशसदृशं यक्षकिंनरसेवितम्

sarvartukairāmravanaiḥ puṣpitairupaśobhitamnandanoddeśasadṛśaṃ yakṣakiṃnarasevitam

शालतालधवाश्वत्थत्वचागुरुवनैस्तथाचन्दनस्य च मुख्यस्य पादपैरुपशोभितम्गिरिप्रस्थेषु रम्येषु शुभेषु सुसुगन्धिषु

śālatāladhavāśvatthatvacāguruvanaistathācandanasya ca mukhyasya pādapairupaśobhitamgiriprastheṣu ramyeṣu śubheṣu susugandhiṣu

समन्ततो द्विजश्रेष्ठा वल्गु कूजन्ति तत्र वैमनुष्यवदनास्त्वन्ये भारुण्डा इति विश्रुताःभूलिङ्गशकुनाश्चान्ये समुद्रं सर्वतोऽभवन्

samantato dvijaśreṣṭhā valgu kūjanti tatra vaimanuṣyavadanāstvanye bhāruṇḍā iti viśrutāḥbhūliṅgaśakunāścānye samudraṃ sarvato'bhavan

स तान्यतिमनोज्ञानि विहंगाभिरुतानि वैशृण्वन्सुरमणीयानि विप्रोऽगच्छत गौतमः

sa tānyatimanojñāni vihaṃgābhirutāni vaiśṛṇvansuramaṇīyāni vipro'gacchata gautamaḥ

ततोऽपश्यत्सुरम्ये स सुवर्णसिकताचितेदेशभागे समे चित्रे स्वर्गोद्देशसमप्रभे

tato'paśyatsuramye sa suvarṇasikatācitedeśabhāge same citre svargoddeśasamaprabhe

श्रिया जुष्टं महावृक्षं न्यग्रोधं परिमण्डलम्शाखाभिरनुरूपाभिर्भूषितं छत्रसंनिभम्

śriyā juṣṭaṃ mahāvṛkṣaṃ nyagrodhaṃ parimaṇḍalamśākhābhiranurūpābhirbhūṣitaṃ chatrasaṃnibham

तस्य मूलं सुसंसिक्तं वरचन्दनवारिणादिव्यपुष्पान्वितं श्रीमत्पितामहसदोपमम्

tasya mūlaṃ susaṃsiktaṃ varacandanavāriṇādivyapuṣpānvitaṃ śrīmatpitāmahasadopamam

तं दृष्ट्वा गौतमः प्रीतो मुनिकान्तमनुत्तमम्मेध्यं सुरगृहप्रख्यं पुष्पितैः पादपैर्वृतम्तमागम्य मुदा युक्तस्तस्याधस्तादुपाविशत्

taṃ dṛṣṭvā gautamaḥ prīto munikāntamanuttamammedhyaṃ suragṛhaprakhyaṃ puṣpitaiḥ pādapairvṛtamtamāgamya mudā yuktastasyādhastādupāviśat

तत्रासीनस्य कौरव्य गौतमस्य सुखः शिवःपुष्पाणि समुपस्पृश्य प्रववावनिलः शुचिःह्लादयन्सर्वगात्राणि गौतमस्य तदा नृप

tatrāsīnasya kauravya gautamasya sukhaḥ śivaḥpuṣpāṇi samupaspṛśya pravavāvanilaḥ śuciḥhlādayansarvagātrāṇi gautamasya tadā nṛpa

स तु विप्रः परिश्रान्तः स्पृष्टः पुण्येन वायुनासुखमासाद्य सुष्वाप भास्करश्चास्तमभ्यगात्

sa tu vipraḥ pariśrāntaḥ spṛṣṭaḥ puṇyena vāyunāsukhamāsādya suṣvāpa bhāskaraścāstamabhyagāt

ततोऽस्तं भास्करे याते संध्याकाल उपस्थितेआजगाम स्वभवनं ब्रह्मलोकात्खगोत्तमः

tato'staṃ bhāskare yāte saṃdhyākāla upasthiteājagāma svabhavanaṃ brahmalokātkhagottamaḥ

नाडीजङ्घ इति ख्यातो दयितो ब्रह्मणः सखाबकराजो महाप्राज्ञः कश्यपस्यात्मसंभवः

nāḍījaṅgha iti khyāto dayito brahmaṇaḥ sakhābakarājo mahāprājñaḥ kaśyapasyātmasaṃbhavaḥ

राजधर्मेति विख्यातो बभूवाप्रतिमो भुविदेवकन्यासुतः श्रीमान्विद्वान्देवपतिप्रभः

rājadharmeti vikhyāto babhūvāpratimo bhuvidevakanyāsutaḥ śrīmānvidvāndevapatiprabhaḥ

मृष्टहाटकसंछन्नो भूषणैरर्कसंनिभैःभूषितः सर्वगात्रेषु देवगर्भः श्रिया ज्वलन्

mṛṣṭahāṭakasaṃchanno bhūṣaṇairarkasaṃnibhaiḥbhūṣitaḥ sarvagātreṣu devagarbhaḥ śriyā jvalan

तमागतं द्विजं दृष्ट्वा विस्मितो गौतमोऽभवत्क्षुत्पिपासापरीतात्मा हिंसार्थी चाप्यवैक्षत

tamāgataṃ dvijaṃ dṛṣṭvā vismito gautamo'bhavatkṣutpipāsāparītātmā hiṃsārthī cāpyavaikṣata

राजधर्मोवाचस्वागतं भवते विप्र दिष्ट्या प्राप्तोऽसि मे गृहम्अस्तं च सविता यातः संध्येयं समुपस्थिता

rājadharmovācasvāgataṃ bhavate vipra diṣṭyā prāpto'si me gṛhamastaṃ ca savitā yātaḥ saṃdhyeyaṃ samupasthitā

मम त्वं निलयं प्राप्तः प्रियातिथिरनिन्दितःपूजितो यास्यसि प्रातर्विधिदृष्टेन कर्मणा

mama tvaṃ nilayaṃ prāptaḥ priyātithiraninditaḥpūjito yāsyasi prātarvidhidṛṣṭena karmaṇā