Parva.Adhyaya 12.181

भृगुरुवाचअसृजद्ब्राह्मणानेव पूर्वं ब्रह्मा प्रजापतिःआत्मतेजोभिनिर्वृत्तान्भास्कराग्निसमप्रभान्

bhṛguruvācaasṛjadbrāhmaṇāneva pūrvaṃ brahmā prajāpatiḥātmatejobhinirvṛttānbhāskarāgnisamaprabhān

ततः सत्यं च धर्मं च तपो ब्रह्म च शाश्वतम्आचारं चैव शौचं च स्वर्गाय विदधे प्रभुः

tataḥ satyaṃ ca dharmaṃ ca tapo brahma ca śāśvatamācāraṃ caiva śaucaṃ ca svargāya vidadhe prabhuḥ

देवदानवगन्धर्वदैत्यासुरमहोरगाःयक्षराक्षसनागाश्च पिशाचा मनुजास्तथा

devadānavagandharvadaityāsuramahoragāḥyakṣarākṣasanāgāśca piśācā manujāstathā

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्च द्विजसत्तमये चान्ये भूतसंघानां संघास्तांश्चापि निर्ममे

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāśca dvijasattamaye cānye bhūtasaṃghānāṃ saṃghāstāṃścāpi nirmame

ब्राह्मणानां सितो वर्णः क्षत्रियाणां तु लोहितःवैश्यानां पीतको वर्णः शूद्राणामसितस्तथा

brāhmaṇānāṃ sito varṇaḥ kṣatriyāṇāṃ tu lohitaḥvaiśyānāṃ pītako varṇaḥ śūdrāṇāmasitastathā

भरद्वाज उवाच · bharadvāja uvāca

चातुर्वर्ण्यस्य वर्णेन यदि वर्णो विभज्यतेसर्वेषां खलु वर्णानां दृश्यते वर्णसंकरः

cāturvarṇyasya varṇena yadi varṇo vibhajyatesarveṣāṃ khalu varṇānāṃ dṛśyate varṇasaṃkaraḥ

कामः क्रोधो भयं लोभः शोकश्चिन्ता क्षुधा श्रमःसर्वेषां नः प्रभवति कस्माद्वर्णो विभज्यते

kāmaḥ krodho bhayaṃ lobhaḥ śokaścintā kṣudhā śramaḥsarveṣāṃ naḥ prabhavati kasmādvarṇo vibhajyate

स्वेदमूत्रपुरीषाणि श्लेष्मा पित्तं सशोणितम्तनुः क्षरति सर्वेषां कस्माद्वर्णो विभज्यते

svedamūtrapurīṣāṇi śleṣmā pittaṃ saśoṇitamtanuḥ kṣarati sarveṣāṃ kasmādvarṇo vibhajyate

जङ्गमानामसंख्येयाः स्थावराणां च जातयःतेषां विविधवर्णानां कुतो वर्णविनिश्चयः

jaṅgamānāmasaṃkhyeyāḥ sthāvarāṇāṃ ca jātayaḥteṣāṃ vividhavarṇānāṃ kuto varṇaviniścayaḥ

भृगुरुवाचन विशेषोऽस्ति वर्णानां सर्वं ब्राह्ममिदं जगत्ब्रह्मणा पूर्वसृष्टं हि कर्मभिर्वर्णतां गतम्

bhṛguruvācana viśeṣo'sti varṇānāṃ sarvaṃ brāhmamidaṃ jagatbrahmaṇā pūrvasṛṣṭaṃ hi karmabhirvarṇatāṃ gatam

कामभोगप्रियास्तीक्ष्णाः क्रोधनाः प्रियसाहसाःत्यक्तस्वधर्मा रक्ताङ्गास्ते द्विजाः क्षत्रतां गताः

kāmabhogapriyāstīkṣṇāḥ krodhanāḥ priyasāhasāḥtyaktasvadharmā raktāṅgāste dvijāḥ kṣatratāṃ gatāḥ

गोषु वृत्तिं समाधाय पीताः कृष्युपजीविनःस्वधर्मं नानुतिष्ठन्ति ते द्विजा वैश्यतां गताः

goṣu vṛttiṃ samādhāya pītāḥ kṛṣyupajīvinaḥsvadharmaṃ nānutiṣṭhanti te dvijā vaiśyatāṃ gatāḥ

हिंसानृतप्रिया लुब्धाः सर्वकर्मोपजीविनःकृष्णाः शौचपरिभ्रष्टास्ते द्विजाः शूद्रतां गताः

hiṃsānṛtapriyā lubdhāḥ sarvakarmopajīvinaḥkṛṣṇāḥ śaucaparibhraṣṭāste dvijāḥ śūdratāṃ gatāḥ

इत्येतैः कर्मभिर्व्यस्ता द्विजा वर्णान्तरं गताःधर्मो यज्ञक्रिया चैषां नित्यं न प्रतिषिध्यते

ityetaiḥ karmabhirvyastā dvijā varṇāntaraṃ gatāḥdharmo yajñakriyā caiṣāṃ nityaṃ na pratiṣidhyate

वर्णाश्चत्वार एते हि येषां ब्राह्मी सरस्वतीविहिता ब्रह्मणा पूर्वं लोभात्त्वज्ञानतां गताः

varṇāścatvāra ete hi yeṣāṃ brāhmī sarasvatīvihitā brahmaṇā pūrvaṃ lobhāttvajñānatāṃ gatāḥ

ब्राह्मणा धर्मतन्त्रस्थास्तपस्तेषां न नश्यतिब्रह्म धारयतां नित्यं व्रतानि नियमांस्तथा

brāhmaṇā dharmatantrasthāstapasteṣāṃ na naśyatibrahma dhārayatāṃ nityaṃ vratāni niyamāṃstathā

ब्रह्म चैतत्पुरा सृष्टं ये न जानन्त्यतद्विदःतेषां बहुविधास्त्वन्यास्तत्र तत्र हि जातयः

brahma caitatpurā sṛṣṭaṃ ye na jānantyatadvidaḥteṣāṃ bahuvidhāstvanyāstatra tatra hi jātayaḥ

पिशाचा राक्षसाः प्रेता बहुधा म्लेच्छजातयःप्रनष्टज्ञानविज्ञानाः स्वच्छन्दाचारचेष्टिताः

piśācā rākṣasāḥ pretā bahudhā mlecchajātayaḥpranaṣṭajñānavijñānāḥ svacchandācāraceṣṭitāḥ

प्रजा ब्राह्मणसंस्काराः स्वधर्मकृतनिश्चयाःऋषिभिः स्वेन तपसा सृज्यन्ते चापरे परैः

prajā brāhmaṇasaṃskārāḥ svadharmakṛtaniścayāḥṛṣibhiḥ svena tapasā sṛjyante cāpare paraiḥ

आदिदेवसमुद्भूता ब्रह्ममूलाक्षयाव्ययासा सृष्टिर्मानसी नाम धर्मतन्त्रपरायणा

ādidevasamudbhūtā brahmamūlākṣayāvyayāsā sṛṣṭirmānasī nāma dharmatantraparāyaṇā