Parva.Adhyaya 12.19

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

वेदाहं तात शास्त्राणि अपराणि पराणि चउभयं वेदवचनं कुरु कर्म त्यजेति च

vedāhaṃ tāta śāstrāṇi aparāṇi parāṇi caubhayaṃ vedavacanaṃ kuru karma tyajeti ca

आकुलानि च शास्त्राणि हेतुभिश्चित्रितानि चनिश्चयश्चैव यन्मात्रो वेदाहं तं यथाविधि

ākulāni ca śāstrāṇi hetubhiścitritāni caniścayaścaiva yanmātro vedāhaṃ taṃ yathāvidhi

त्वं तु केवलमस्त्रज्ञो वीरव्रतमनुष्ठितःशास्त्रार्थं तत्त्वतो गन्तुं न समर्थः कथंचन

tvaṃ tu kevalamastrajño vīravratamanuṣṭhitaḥśāstrārthaṃ tattvato gantuṃ na samarthaḥ kathaṃcana

शास्त्रार्थसूक्ष्मदर्शी यो धर्मनिश्चयकोविदःतेनाप्येवं न वाच्योऽहं यदि धर्मं प्रपश्यसि

śāstrārthasūkṣmadarśī yo dharmaniścayakovidaḥtenāpyevaṃ na vācyo'haṃ yadi dharmaṃ prapaśyasi

भ्रातृसौहृदमास्थाय यदुक्तं वचनं त्वयान्याय्यं युक्तं च कौन्तेय प्रीतोऽहं तेन तेऽर्जुन

bhrātṛsauhṛdamāsthāya yaduktaṃ vacanaṃ tvayānyāyyaṃ yuktaṃ ca kaunteya prīto'haṃ tena te'rjuna

युद्धधर्मेषु सर्वेषु क्रियाणां नैपुणेषु चन त्वया सदृशः कश्चित्त्रिषु लोकेषु विद्यते

yuddhadharmeṣu sarveṣu kriyāṇāṃ naipuṇeṣu cana tvayā sadṛśaḥ kaścittriṣu lokeṣu vidyate

धर्मसूक्ष्मं तु यद्वाक्यं तत्र दुष्प्रतरं त्वयाधनंजय न मे बुद्धिमभिशङ्कितुमर्हसि

dharmasūkṣmaṃ tu yadvākyaṃ tatra duṣprataraṃ tvayādhanaṃjaya na me buddhimabhiśaṅkitumarhasi

युद्धशास्त्रविदेव त्वं न वृद्धाः सेवितास्त्वयासमासविस्तरविदां न तेषां वेत्सि निश्चयम्

yuddhaśāstravideva tvaṃ na vṛddhāḥ sevitāstvayāsamāsavistaravidāṃ na teṣāṃ vetsi niścayam

तपस्त्यागो विधिरिति निश्चयस्तात धीमताम्परं परं ज्याय एषां सैषा नैःश्रेयसी गतिः

tapastyāgo vidhiriti niścayastāta dhīmatāmparaṃ paraṃ jyāya eṣāṃ saiṣā naiḥśreyasī gatiḥ

न त्वेतन्मन्यसे पार्थ न ज्यायोऽस्ति धनादितिअत्र ते वर्तयिष्यामि यथा नैतत्प्रधानतः

na tvetanmanyase pārtha na jyāyo'sti dhanāditiatra te vartayiṣyāmi yathā naitatpradhānataḥ

तपःस्वाध्यायशीला हि दृश्यन्ते धार्मिका जनाःऋषयस्तपसा युक्ता येषां लोकाः सनातनाः

tapaḥsvādhyāyaśīlā hi dṛśyante dhārmikā janāḥṛṣayastapasā yuktā yeṣāṃ lokāḥ sanātanāḥ

अजातश्मश्रवो धीरास्तथान्ये वनवासिनःअनन्ता अधना एव स्वाध्यायेन दिवं गताः

ajātaśmaśravo dhīrāstathānye vanavāsinaḥanantā adhanā eva svādhyāyena divaṃ gatāḥ

उत्तरेण तु पन्थानमार्या विषयनिग्रहात्अबुद्धिजं तमस्त्यक्त्वा लोकांस्त्यागवतां गताः

uttareṇa tu panthānamāryā viṣayanigrahātabuddhijaṃ tamastyaktvā lokāṃstyāgavatāṃ gatāḥ

दक्षिणेन तु पन्थानं यं भास्वन्तं प्रपश्यसिएते क्रियावतां लोका ये श्मशानानि भेजिरे

dakṣiṇena tu panthānaṃ yaṃ bhāsvantaṃ prapaśyasiete kriyāvatāṃ lokā ye śmaśānāni bhejire

अनिर्देश्या गतिः सा तु यां प्रपश्यन्ति मोक्षिणःतस्मात्त्यागः प्रधानेष्टः स तु दुःखः प्रवेदितुम्

anirdeśyā gatiḥ sā tu yāṃ prapaśyanti mokṣiṇaḥtasmāttyāgaḥ pradhāneṣṭaḥ sa tu duḥkhaḥ praveditum

अनुसृत्य तु शास्त्राणि कवयः समवस्थिताःअपीह स्यादपीह स्यात्सारासारदिदृक्षया

anusṛtya tu śāstrāṇi kavayaḥ samavasthitāḥapīha syādapīha syātsārāsāradidṛkṣayā

वेदवादानतिक्रम्य शास्त्राण्यारण्यकानि चविपाट्य कदलीस्कन्धं सारं ददृशिरे न ते

vedavādānatikramya śāstrāṇyāraṇyakāni cavipāṭya kadalīskandhaṃ sāraṃ dadṛśire na te

अथैकान्तव्युदासेन शरीरे पञ्चभौतिकेइच्छाद्वेषसमायुक्तमात्मानं प्राहुरिङ्गितैः

athaikāntavyudāsena śarīre pañcabhautikeicchādveṣasamāyuktamātmānaṃ prāhuriṅgitaiḥ

अग्राह्यश्चक्षुषा सोऽपि अनिर्देश्यं च तद्गिराकर्महेतुपुरस्कारं भूतेषु परिवर्तते

agrāhyaścakṣuṣā so'pi anirdeśyaṃ ca tadgirākarmahetupuraskāraṃ bhūteṣu parivartate

कल्याणगोचरं कृत्वा मनस्तृष्णां निगृह्य चकर्मसंततिमुत्सृज्य स्यान्निरालम्बनः सुखी

kalyāṇagocaraṃ kṛtvā manastṛṣṇāṃ nigṛhya cakarmasaṃtatimutsṛjya syānnirālambanaḥ sukhī

अस्मिन्नेवं सूक्ष्मगम्ये मार्गे सद्भिर्निषेवितेकथमर्थमनर्थाढ्यमर्जुन त्वं प्रशंससि

asminnevaṃ sūkṣmagamye mārge sadbhirniṣevitekathamarthamanarthāḍhyamarjuna tvaṃ praśaṃsasi

पूर्वशास्त्रविदो ह्येवं जनाः पश्यन्ति भारतक्रियासु निरता नित्यं दाने यज्ञे च कर्मणि

pūrvaśāstravido hyevaṃ janāḥ paśyanti bhāratakriyāsu niratā nityaṃ dāne yajñe ca karmaṇi

भवन्ति सुदुरावर्ता हेतुमन्तोऽपि पण्डिताःदृढपूर्वश्रुता मूढा नैतदस्तीति वादिनः

bhavanti sudurāvartā hetumanto'pi paṇḍitāḥdṛḍhapūrvaśrutā mūḍhā naitadastīti vādinaḥ

अमृतस्यावमन्तारो वक्तारो जनसंसदिचरन्ति वसुधां कृत्स्नां वावदूका बहुश्रुताः

amṛtasyāvamantāro vaktāro janasaṃsadicaranti vasudhāṃ kṛtsnāṃ vāvadūkā bahuśrutāḥ

यान्वयं नाभिजानीमः कस्ताञ्ज्ञातुमिहार्हतिएवं प्राज्ञान्सतश्चापि महतः शास्त्रवित्तमान्

yānvayaṃ nābhijānīmaḥ kastāñjñātumihārhatievaṃ prājñānsataścāpi mahataḥ śāstravittamān

तपसा महदाप्नोति बुद्ध्या वै विन्दते महत्त्यागेन सुखमाप्नोति सदा कौन्तेय धर्मवित्

tapasā mahadāpnoti buddhyā vai vindate mahattyāgena sukhamāpnoti sadā kaunteya dharmavit