Parva.Adhyaya 12.21

देवस्थान उवाच · devasthāna uvāca

अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्इन्द्रेण समये पृष्टो यदुवाच बृहस्पतिः

atraivodāharantīmamitihāsaṃ purātanamindreṇa samaye pṛṣṭo yaduvāca bṛhaspatiḥ

संतोषो वै स्वर्गतमः संतोषः परमं सुखम्तुष्टेर्न किंचित्परतः सुसम्यक्परितिष्ठति

saṃtoṣo vai svargatamaḥ saṃtoṣaḥ paramaṃ sukhamtuṣṭerna kiṃcitparataḥ susamyakparitiṣṭhati

यदा संहरते कामान्कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशःतदात्मज्योतिरात्मैव स्वात्मनैव प्रसीदति

yadā saṃharate kāmānkūrmo'ṅgānīva sarvaśaḥtadātmajyotirātmaiva svātmanaiva prasīdati

न बिभेति यदा चायं यदा चास्मान्न बिभ्यतिकामद्वेषौ च जयति तदात्मानं प्रपश्यति

na bibheti yadā cāyaṃ yadā cāsmānna bibhyatikāmadveṣau ca jayati tadātmānaṃ prapaśyati

यदासौ सर्वभूतानां न क्रुध्यति न दुष्यतिकर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा

yadāsau sarvabhūtānāṃ na krudhyati na duṣyatikarmaṇā manasā vācā brahma saṃpadyate tadā

एवं कौन्तेय भूतानि तं तं धर्मं तथा तथातदा तदा प्रपश्यन्ति तस्माद्बुध्यस्व भारत

evaṃ kaunteya bhūtāni taṃ taṃ dharmaṃ tathā tathātadā tadā prapaśyanti tasmādbudhyasva bhārata

अन्ये शमं प्रशंसन्ति व्यायाममपरे तथानैकं न चापरं केचिदुभयं च तथापरे

anye śamaṃ praśaṃsanti vyāyāmamapare tathānaikaṃ na cāparaṃ kecidubhayaṃ ca tathāpare

यज्ञमेके प्रशंसन्ति संन्यासमपरे जनाःदानमेके प्रशंसन्ति केचिदेव प्रतिग्रहम्केचित्सर्वं परित्यज्य तूष्णीं ध्यायन्त आसते

yajñameke praśaṃsanti saṃnyāsamapare janāḥdānameke praśaṃsanti kecideva pratigrahamkecitsarvaṃ parityajya tūṣṇīṃ dhyāyanta āsate

राज्यमेके प्रशंसन्ति सर्वेषां परिपालनम्हत्वा भित्त्वा च छित्त्वा च केचिदेकान्तशीलिनः

rājyameke praśaṃsanti sarveṣāṃ paripālanamhatvā bhittvā ca chittvā ca kecidekāntaśīlinaḥ

एतत्सर्वं समालोक्य बुधानामेष निश्चयःअद्रोहेणैव भूतानां यो धर्मः स सतां मतः

etatsarvaṃ samālokya budhānāmeṣa niścayaḥadroheṇaiva bhūtānāṃ yo dharmaḥ sa satāṃ mataḥ

अद्रोहः सत्यवचनं संविभागो धृतिः क्षमाप्रजनः स्वेषु दारेषु मार्दवं ह्रीरचापलम्

adrohaḥ satyavacanaṃ saṃvibhāgo dhṛtiḥ kṣamāprajanaḥ sveṣu dāreṣu mārdavaṃ hrīracāpalam

धनं धर्मप्रधानेष्टं मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत्तस्मादेवं प्रयत्नेन कौन्तेय परिपालय

dhanaṃ dharmapradhāneṣṭaṃ manuḥ svāyaṃbhuvo'bravīttasmādevaṃ prayatnena kaunteya paripālaya

यो हि राज्ये स्थितः शश्वद्वशी तुल्यप्रियाप्रियःक्षत्रियो यज्ञशिष्टाशी राजशास्त्रार्थतत्त्ववित्

yo hi rājye sthitaḥ śaśvadvaśī tulyapriyāpriyaḥkṣatriyo yajñaśiṣṭāśī rājaśāstrārthatattvavit

असाधुनिग्रहरतः साधूनां प्रग्रहे रतःधर्मे वर्त्मनि संस्थाप्य प्रजा वर्तेत धर्मवित्

asādhunigraharataḥ sādhūnāṃ pragrahe rataḥdharme vartmani saṃsthāpya prajā varteta dharmavit

पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु वने वन्येन वर्तयन्विधिना श्रामणेनैव कुर्यात्कालमतन्द्रितः

putrasaṃkrāmitaśrīstu vane vanyena vartayanvidhinā śrāmaṇenaiva kuryātkālamatandritaḥ

य एवं वर्तते राजा राजधर्मविनिश्चितःतस्यायं च परश्चैव लोकः स्यात्सफलो नृपनिर्वाणं तु सुदुष्पारं बहुविघ्नं च मे मतम्

ya evaṃ vartate rājā rājadharmaviniścitaḥtasyāyaṃ ca paraścaiva lokaḥ syātsaphalo nṛpanirvāṇaṃ tu suduṣpāraṃ bahuvighnaṃ ca me matam

एवं धर्ममनुक्रान्ताः सत्यदानतपःपराःआनृशंस्यगुणैर्युक्ताः कामक्रोधविवर्जिताः

evaṃ dharmamanukrāntāḥ satyadānatapaḥparāḥānṛśaṃsyaguṇairyuktāḥ kāmakrodhavivarjitāḥ

प्रजानां पालने युक्ता दममुत्तममास्थिताःगोब्राह्मणार्थं युद्धेन संप्राप्ता गतिमुत्तमाम्

prajānāṃ pālane yuktā damamuttamamāsthitāḥgobrāhmaṇārthaṃ yuddhena saṃprāptā gatimuttamām

एवं रुद्राः सवसवस्तथादित्याः परंतपसाध्या राजर्षिसंघाश्च धर्ममेतं समाश्रिताःअप्रमत्तास्ततः स्वर्गं प्राप्ताः पुण्यैः स्वकर्मभिः

evaṃ rudrāḥ savasavastathādityāḥ paraṃtapasādhyā rājarṣisaṃghāśca dharmametaṃ samāśritāḥapramattāstataḥ svargaṃ prāptāḥ puṇyaiḥ svakarmabhiḥ