Parva.Adhyaya 12.214

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

द्विजातयो व्रतोपेता यदिदं भुञ्जते हविःअन्नं ब्राह्मणकामाय कथमेतत्पितामह

dvijātayo vratopetā yadidaṃ bhuñjate haviḥannaṃ brāhmaṇakāmāya kathametatpitāmaha

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

अवेदोक्तव्रतोपेता भुञ्जानाः कार्यकारिणःवेदोक्तेषु च भुञ्जाना व्रतलुप्ता युधिष्ठिर

avedoktavratopetā bhuñjānāḥ kāryakāriṇaḥvedokteṣu ca bhuñjānā vrataluptā yudhiṣṭhira

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

यदिदं तप इत्याहुरुपवासं पृथग्जनाःएतत्तपो महाराज उताहो किं तपो भवेत्

yadidaṃ tapa ityāhurupavāsaṃ pṛthagjanāḥetattapo mahārāja utāho kiṃ tapo bhavet

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

मासपक्षोपवासेन मन्यन्ते यत्तपो जनाःआत्मतन्त्रोपघातः स न तपस्तत्सतां मतम्त्यागश्च सन्नतिश्चैव शिष्यते तप उत्तमम्

māsapakṣopavāsena manyante yattapo janāḥātmatantropaghātaḥ sa na tapastatsatāṃ matamtyāgaśca sannatiścaiva śiṣyate tapa uttamam

सदोपवासी च भवेद्ब्रह्मचारी सदैव चमुनिश्च स्यात्सदा विप्रो दैवतं च सदा भजेत्

sadopavāsī ca bhavedbrahmacārī sadaiva camuniśca syātsadā vipro daivataṃ ca sadā bhajet

कुटुम्बिको धर्मकामः सदास्वप्नश्च भारतअमांसाशी सदा च स्यात्पवित्रं च सदा जपेत्

kuṭumbiko dharmakāmaḥ sadāsvapnaśca bhārataamāṃsāśī sadā ca syātpavitraṃ ca sadā japet

अमृताशी सदा च स्यान्न च स्याद्विषभोजनःविघसाशी सदा च स्यात्सदा चैवातिथिप्रियः

amṛtāśī sadā ca syānna ca syādviṣabhojanaḥvighasāśī sadā ca syātsadā caivātithipriyaḥ

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

कथं सदोपवासी स्याद्ब्रह्मचारी कथं भवेत्विघसाशी कथं च स्यात्सदा चैवातिथिप्रियः

kathaṃ sadopavāsī syādbrahmacārī kathaṃ bhavetvighasāśī kathaṃ ca syātsadā caivātithipriyaḥ

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

अन्तरा प्रातराशं च सायमाशं तथैव चसदोपवासी च भवेद्यो न भुङ्क्ते कथंचन

antarā prātarāśaṃ ca sāyamāśaṃ tathaiva casadopavāsī ca bhavedyo na bhuṅkte kathaṃcana

भार्यां गच्छन्ब्रह्मचारी ऋतौ भवति ब्राह्मणःऋतवादी सदा च स्याज्ज्ञाननित्यश्च यो नरः

bhāryāṃ gacchanbrahmacārī ṛtau bhavati brāhmaṇaḥṛtavādī sadā ca syājjñānanityaśca yo naraḥ

अभक्षयन्वृथामांसममांसाशी भवत्युतदाननित्यः पवित्रश्च अस्वप्नश्च दिवास्वपन्

abhakṣayanvṛthāmāṃsamamāṃsāśī bhavatyutadānanityaḥ pavitraśca asvapnaśca divāsvapan

भृत्यातिथिषु यो भुङ्क्ते भुक्तवत्सु सदा स हअमृतं सकलं भुङ्क्त इति विद्धि युधिष्ठिर

bhṛtyātithiṣu yo bhuṅkte bhuktavatsu sadā sa haamṛtaṃ sakalaṃ bhuṅkta iti viddhi yudhiṣṭhira

अभुक्तवत्सु नाश्नानः सततं यस्तु वै द्विजःअभोजनेन तेनास्य जितः स्वर्गो भवत्युत

abhuktavatsu nāśnānaḥ satataṃ yastu vai dvijaḥabhojanena tenāsya jitaḥ svargo bhavatyuta

देवताभ्यः पितृभ्यश्च भृत्येभ्योऽतिथिभिः सहअवशिष्टं तु योऽश्नाति तमाहुर्विघसाशिनम्

devatābhyaḥ pitṛbhyaśca bhṛtyebhyo'tithibhiḥ sahaavaśiṣṭaṃ tu yo'śnāti tamāhurvighasāśinam

तेषां लोका ह्यपर्यन्ताः सदने ब्रह्मणा सहउपस्थिताश्चाप्सरोभिः परियान्ति दिवौकसः

teṣāṃ lokā hyaparyantāḥ sadane brahmaṇā sahaupasthitāścāpsarobhiḥ pariyānti divaukasaḥ

देवताभिश्च ये सार्धं पितृभिश्चोपभुञ्जतेरमन्ते पुत्रपौत्रैश्च तेषां गतिरनुत्तमा

devatābhiśca ye sārdhaṃ pitṛbhiścopabhuñjateramante putrapautraiśca teṣāṃ gatiranuttamā