Parva.Adhyaya 12.23

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवमुक्तस्तु कौन्तेयो गुडाकेशेन भारतनोवाच किंचित्कौरव्यस्ततो द्वैपायनोऽब्रवीत्

evamuktastu kaunteyo guḍākeśena bhāratanovāca kiṃcitkauravyastato dvaipāyano'bravīt

बीभत्सोर्वचनं सम्यक्सत्यमेतद्युधिष्ठिरशास्त्रदृष्टः परो धर्मः स्मृतो गार्हस्थ्य आश्रमः

bībhatsorvacanaṃ samyaksatyametadyudhiṣṭhiraśāstradṛṣṭaḥ paro dharmaḥ smṛto gārhasthya āśramaḥ

स्वधर्मं चर धर्मज्ञ यथाशास्त्रं यथाविधिन हि गार्हस्थ्यमुत्सृज्य तवारण्यं विधीयते

svadharmaṃ cara dharmajña yathāśāstraṃ yathāvidhina hi gārhasthyamutsṛjya tavāraṇyaṃ vidhīyate

गृहस्थं हि सदा देवाः पितर ऋषयस्तथाभृत्याश्चैवोपजीवन्ति तान्भजस्व महीपते

gṛhasthaṃ hi sadā devāḥ pitara ṛṣayastathābhṛtyāścaivopajīvanti tānbhajasva mahīpate

वयांसि पशवश्चैव भूतानि च महीपतेगृहस्थैरेव धार्यन्ते तस्माज्ज्येष्ठाश्रमो गृही

vayāṃsi paśavaścaiva bhūtāni ca mahīpategṛhasthaireva dhāryante tasmājjyeṣṭhāśramo gṛhī

सोऽयं चतुर्णामेतेषामाश्रमाणां दुराचरःतं चराविमनाः पार्थ दुश्चरं दुर्बलेन्द्रियैः

so'yaṃ caturṇāmeteṣāmāśramāṇāṃ durācaraḥtaṃ carāvimanāḥ pārtha duścaraṃ durbalendriyaiḥ

वेदज्ञानं च ते कृत्स्नं तपश्च चरितं महत्पितृपैतामहे राज्ये धुरमुद्वोढुमर्हसि

vedajñānaṃ ca te kṛtsnaṃ tapaśca caritaṃ mahatpitṛpaitāmahe rājye dhuramudvoḍhumarhasi

तपो यज्ञस्तथा विद्या भैक्षमिन्द्रियनिग्रहःध्यानमेकान्तशीलत्वं तुष्टिर्दानं च शक्तितः

tapo yajñastathā vidyā bhaikṣamindriyanigrahaḥdhyānamekāntaśīlatvaṃ tuṣṭirdānaṃ ca śaktitaḥ

ब्राह्मणानां महाराज चेष्टाः संसिद्धिकारिकाःक्षत्रियाणां च वक्ष्यामि तवापि विदितं पुनः

brāhmaṇānāṃ mahārāja ceṣṭāḥ saṃsiddhikārikāḥkṣatriyāṇāṃ ca vakṣyāmi tavāpi viditaṃ punaḥ

यज्ञो विद्या समुत्थानमसंतोषः श्रियं प्रतिदण्डधारणमत्युग्रं प्रजानां परिपालनम्

yajño vidyā samutthānamasaṃtoṣaḥ śriyaṃ pratidaṇḍadhāraṇamatyugraṃ prajānāṃ paripālanam

वेदज्ञानं तथा कृत्स्नं तपः सुचरितं तथाद्रविणोपार्जनं भूरि पात्रेषु प्रतिपादनम्

vedajñānaṃ tathā kṛtsnaṃ tapaḥ sucaritaṃ tathādraviṇopārjanaṃ bhūri pātreṣu pratipādanam

एतानि राज्ञां कर्माणि सुकृतानि विशां पतेइमं लोकममुं लोकं साधयन्तीति नः श्रुतम्

etāni rājñāṃ karmāṇi sukṛtāni viśāṃ pateimaṃ lokamamuṃ lokaṃ sādhayantīti naḥ śrutam

तेषां ज्यायस्तु कौन्तेय दण्डधारणमुच्यतेबलं हि क्षत्रिये नित्यं बले दण्डः समाहितः

teṣāṃ jyāyastu kaunteya daṇḍadhāraṇamucyatebalaṃ hi kṣatriye nityaṃ bale daṇḍaḥ samāhitaḥ

एताश्चेष्टाः क्षत्रियाणां राजन्संसिद्धिकारिकाःअपि गाथामिमां चापि बृहस्पतिरभाषत

etāśceṣṭāḥ kṣatriyāṇāṃ rājansaṃsiddhikārikāḥapi gāthāmimāṃ cāpi bṛhaspatirabhāṣata

भूमिरेतौ निगिरति सर्पो बिलशयानिवराजानं चाविरोद्धारं ब्राह्मणं चाप्रवासिनम्

bhūmiretau nigirati sarpo bilaśayānivarājānaṃ cāviroddhāraṃ brāhmaṇaṃ cāpravāsinam

सुद्युम्नश्चापि राजर्षिः श्रूयते दण्डधारणात्प्राप्तवान्परमां सिद्धिं दक्षः प्राचेतसो यथा

sudyumnaścāpi rājarṣiḥ śrūyate daṇḍadhāraṇātprāptavānparamāṃ siddhiṃ dakṣaḥ prācetaso yathā