Parva.Adhyaya 12.3

नारद उवाच · nārada uvāca

कर्णस्य बाहुवीर्येण प्रश्रयेण दमेन चतुतोष भृगुशार्दूलो गुरुशुश्रूषया तथा

karṇasya bāhuvīryeṇa praśrayeṇa damena catutoṣa bhṛguśārdūlo guruśuśrūṣayā tathā

तस्मै स विधिवत्कृत्स्नं ब्रह्मास्त्रं सनिवर्तनम्प्रोवाचाखिलमव्यग्रं तपस्वी सुतपस्विने

tasmai sa vidhivatkṛtsnaṃ brahmāstraṃ sanivartanamprovācākhilamavyagraṃ tapasvī sutapasvine

विदितास्त्रस्ततः कर्णो रममाणोऽऽश्रमे भृगोःचकार वै धनुर्वेदे यत्नमद्भुतविक्रमः

viditāstrastataḥ karṇo ramamāṇo''śrame bhṛgoḥcakāra vai dhanurvede yatnamadbhutavikramaḥ

ततः कदाचिद्रामस्तु चरन्नाश्रममन्तिकात्कर्णेन सहितो धीमानुपवासेन कर्शितः

tataḥ kadācidrāmastu carannāśramamantikātkarṇena sahito dhīmānupavāsena karśitaḥ

सुष्वाप जामदग्न्यो वै विस्रम्भोत्पन्नसौहृदःकर्णस्योत्सङ्ग आधाय शिरः क्लान्तमना गुरुः

suṣvāpa jāmadagnyo vai visrambhotpannasauhṛdaḥkarṇasyotsaṅga ādhāya śiraḥ klāntamanā guruḥ

अथ कृमिः श्लेष्ममयो मांसशोणितभोजनःदारुणो दारुणस्पर्शः कर्णस्याभ्याशमागमत्

atha kṛmiḥ śleṣmamayo māṃsaśoṇitabhojanaḥdāruṇo dāruṇasparśaḥ karṇasyābhyāśamāgamat

स तस्योरुमथासाद्य बिभेद रुधिराशनःन चैनमशकत्क्षेप्तुं हन्तुं वापि गुरोर्भयात्

sa tasyorumathāsādya bibheda rudhirāśanaḥna cainamaśakatkṣeptuṃ hantuṃ vāpi gurorbhayāt

संदश्यमानोऽपि तथा कृमिणा तेन भारतगुरुप्रबोधशङ्की च तमुपैक्षत सूतजः

saṃdaśyamāno'pi tathā kṛmiṇā tena bhārataguruprabodhaśaṅkī ca tamupaikṣata sūtajaḥ

कर्णस्तु वेदनां धैर्यादसह्यां विनिगृह्य ताम्अकम्पन्नव्यथंश्चैव धारयामास भार्गवम्

karṇastu vedanāṃ dhairyādasahyāṃ vinigṛhya tāmakampannavyathaṃścaiva dhārayāmāsa bhārgavam

यदा तु रुधिरेणाङ्गे परिस्पृष्टो भृगूद्वहःतदाबुध्यत तेजस्वी संतप्तश्चेदमब्रवीत्

yadā tu rudhireṇāṅge parispṛṣṭo bhṛgūdvahaḥtadābudhyata tejasvī saṃtaptaścedamabravīt

अहोऽस्म्यशुचितां प्राप्तः किमिदं क्रियते त्वयाकथयस्व भयं त्यक्त्वा याथातथ्यमिदं मम

aho'smyaśucitāṃ prāptaḥ kimidaṃ kriyate tvayākathayasva bhayaṃ tyaktvā yāthātathyamidaṃ mama

तस्य कर्णस्तदाचष्ट कृमिणा परिभक्षणम्ददर्श रामस्तं चापि कृमिं सूकरसंनिभम्

tasya karṇastadācaṣṭa kṛmiṇā paribhakṣaṇamdadarśa rāmastaṃ cāpi kṛmiṃ sūkarasaṃnibham

अष्टपादं तीक्ष्णदंष्ट्रं सूचीभिरिव संवृतम्रोमभिः संनिरुद्धाङ्गमलर्कं नाम नामतः

aṣṭapādaṃ tīkṣṇadaṃṣṭraṃ sūcībhiriva saṃvṛtamromabhiḥ saṃniruddhāṅgamalarkaṃ nāma nāmataḥ

स दृष्टमात्रो रामेण कृमिः प्राणानवासृजत्तस्मिन्नेवासृक्संक्लिन्ने तदद्भुतमिवाभवत्

sa dṛṣṭamātro rāmeṇa kṛmiḥ prāṇānavāsṛjattasminnevāsṛksaṃklinne tadadbhutamivābhavat

ततोऽन्तरिक्षे ददृशे विश्वरूपः करालवान्राक्षसो लोहितग्रीवः कृष्णाङ्गो मेघवाहनः

tato'ntarikṣe dadṛśe viśvarūpaḥ karālavānrākṣaso lohitagrīvaḥ kṛṣṇāṅgo meghavāhanaḥ

स रामं प्राञ्जलिर्भूत्वा बभाषे पूर्णमानसःस्वस्ति ते भृगुशार्दूल गमिष्यामि यथागतम्

sa rāmaṃ prāñjalirbhūtvā babhāṣe pūrṇamānasaḥsvasti te bhṛguśārdūla gamiṣyāmi yathāgatam

मोक्षितो नरकादस्मि भवता मुनिसत्तमभद्रं च तेऽस्तु नन्दिश्च प्रियं मे भवता कृतम्

mokṣito narakādasmi bhavatā munisattamabhadraṃ ca te'stu nandiśca priyaṃ me bhavatā kṛtam

तमुवाच महाबाहुर्जामदग्न्यः प्रतापवान्कस्त्वं कस्माच्च नरकं प्रतिपन्नो ब्रवीहि तत्

tamuvāca mahābāhurjāmadagnyaḥ pratāpavānkastvaṃ kasmācca narakaṃ pratipanno bravīhi tat

सोऽब्रवीदहमासं प्राग्गृत्सो नाम महासुरःपुरा देवयुगे तात भृगोस्तुल्यवया इव

so'bravīdahamāsaṃ prāggṛtso nāma mahāsuraḥpurā devayuge tāta bhṛgostulyavayā iva

सोऽहं भृगोः सुदयितां भार्यामपहरं बलात्महर्षेरभिशापेन कृमिभूतोऽपतं भुवि

so'haṃ bhṛgoḥ sudayitāṃ bhāryāmapaharaṃ balātmaharṣerabhiśāpena kṛmibhūto'pataṃ bhuvi

अब्रवीत्तु स मां क्रोधात्तव पूर्वपितामहःमूत्रश्लेष्माशनः पाप निरयं प्रतिपत्स्यसे

abravīttu sa māṃ krodhāttava pūrvapitāmahaḥmūtraśleṣmāśanaḥ pāpa nirayaṃ pratipatsyase

शापस्यान्तो भवेद्ब्रह्मन्नित्येवं तमथाब्रुवम्भविता भार्गवे राम इति मामब्रवीद्भृगुः

śāpasyānto bhavedbrahmannityevaṃ tamathābruvambhavitā bhārgave rāma iti māmabravīdbhṛguḥ

सोऽहमेतां गतिं प्राप्तो यथा नकुशलं तथात्वया साधो समागम्य विमुक्तः पापयोनितः

so'hametāṃ gatiṃ prāpto yathā nakuśalaṃ tathātvayā sādho samāgamya vimuktaḥ pāpayonitaḥ

एवमुक्त्वा नमस्कृत्य ययौ रामं महासुरःरामः कर्णं तु सक्रोधमिदं वचनमब्रवीत्

evamuktvā namaskṛtya yayau rāmaṃ mahāsuraḥrāmaḥ karṇaṃ tu sakrodhamidaṃ vacanamabravīt

अतिदुःखमिदं मूढ न जातु ब्राह्मणः सहेत्क्षत्रियस्यैव ते धैर्यं कामया सत्यमुच्यताम्

atiduḥkhamidaṃ mūḍha na jātu brāhmaṇaḥ sahetkṣatriyasyaiva te dhairyaṃ kāmayā satyamucyatām

तमुवाच ततः कर्णः शापभीतः प्रसादयन्ब्रह्मक्षत्रान्तरे सूतं जातं मां विद्धि भार्गव

tamuvāca tataḥ karṇaḥ śāpabhītaḥ prasādayanbrahmakṣatrāntare sūtaṃ jātaṃ māṃ viddhi bhārgava

राधेयः कर्ण इति मां प्रवदन्ति जना भुविप्रसादं कुरु मे ब्रह्मन्नस्त्रलुब्धस्य भार्गव

rādheyaḥ karṇa iti māṃ pravadanti janā bhuviprasādaṃ kuru me brahmannastralubdhasya bhārgava

पिता गुरुर्न संदेहो वेदविद्याप्रदः प्रभुःअतो भार्गव इत्युक्तं मया गोत्रं तवान्तिके

pitā gururna saṃdeho vedavidyāpradaḥ prabhuḥato bhārgava ityuktaṃ mayā gotraṃ tavāntike

तमुवाच भृगुश्रेष्ठः सरोषः प्रहसन्निवभूमौ निपतितं दीनं वेपमानं कृताञ्जलिम्

tamuvāca bhṛguśreṣṭhaḥ saroṣaḥ prahasannivabhūmau nipatitaṃ dīnaṃ vepamānaṃ kṛtāñjalim

यस्मान्मिथ्योपचरितो अस्त्रलोभादिह त्वयातस्मादेतद्धि ते मूढ ब्रह्मास्त्रं प्रतिभास्यति

yasmānmithyopacarito astralobhādiha tvayātasmādetaddhi te mūḍha brahmāstraṃ pratibhāsyati

अन्यत्र वधकालात्ते सदृशेन समेयुषःअब्राह्मणे न हि ब्रह्म ध्रुवं तिष्ठेत्कदाचन

anyatra vadhakālātte sadṛśena sameyuṣaḥabrāhmaṇe na hi brahma dhruvaṃ tiṣṭhetkadācana

गच्छेदानीं न ते स्थानमनृतस्येह विद्यतेन त्वया सदृशो युद्धे भविता क्षत्रियो भुवि

gacchedānīṃ na te sthānamanṛtasyeha vidyatena tvayā sadṛśo yuddhe bhavitā kṣatriyo bhuvi

एवमुक्तस्तु रामेण न्यायेनोपजगाम सःदुर्योधनमुपागम्य कृतास्त्रोऽस्मीति चाब्रवीत्

evamuktastu rāmeṇa nyāyenopajagāma saḥduryodhanamupāgamya kṛtāstro'smīti cābravīt