Parva.Adhyaya 12.307

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

ऐश्वर्यं वा महत्प्राप्य धनं वा भरतर्षभदीर्घमायुरवाप्याथ कथं मृत्युमतिक्रमेत्

aiśvaryaṃ vā mahatprāpya dhanaṃ vā bharatarṣabhadīrghamāyuravāpyātha kathaṃ mṛtyumatikramet

तपसा वा सुमहता कर्मणा वा श्रुतेन वारसायनप्रयोगैर्वा कैर्नोपैति जरान्तकौ

tapasā vā sumahatā karmaṇā vā śrutena vārasāyanaprayogairvā kairnopaiti jarāntakau

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्भिक्षोः पञ्चशिखस्येह संवादं जनकस्य च

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanambhikṣoḥ pañcaśikhasyeha saṃvādaṃ janakasya ca

वैदेहो जनको राजा महर्षिं वेदवित्तमम्पर्यपृच्छत्पञ्चशिखं छिन्नधर्मार्थसंशयम्

vaideho janako rājā maharṣiṃ vedavittamamparyapṛcchatpañcaśikhaṃ chinnadharmārthasaṃśayam

केन वृत्तेन भगवन्नतिक्रामेज्जरान्तकौतपसा वाथ बुद्ध्या वा कर्मणा वा श्रुतेन वा

kena vṛttena bhagavannatikrāmejjarāntakautapasā vātha buddhyā vā karmaṇā vā śrutena vā

एवमुक्तः स वैदेहं प्रत्युवाच परोक्षवित्निवृत्तिर्नैतयोरस्ति नानिवृत्तिः कथंचन

evamuktaḥ sa vaidehaṃ pratyuvāca parokṣavitnivṛttirnaitayorasti nānivṛttiḥ kathaṃcana

न ह्यहानि निवर्तन्ते न मासा न पुनः क्षपाःसोऽयं प्रपद्यतेऽध्वानं चिराय ध्रुवमध्रुवः

na hyahāni nivartante na māsā na punaḥ kṣapāḥso'yaṃ prapadyate'dhvānaṃ cirāya dhruvamadhruvaḥ

सर्वभूतसमुच्छेदः स्रोतसेवोह्यते सदाउह्यमानं निमज्जन्तमप्लवे कालसागरेजरामृत्युमहाग्राहे न कश्चिदभिपद्यते

sarvabhūtasamucchedaḥ srotasevohyate sadāuhyamānaṃ nimajjantamaplave kālasāgarejarāmṛtyumahāgrāhe na kaścidabhipadyate

नैवास्य भविता कश्चिन्नासौ भवति कस्यचित्पथि संगतमेवेदं दारैरन्यैश्च बन्धुभिःनायमत्यन्तसंवासो लब्धपूर्वो हि केनचित्

naivāsya bhavitā kaścinnāsau bhavati kasyacitpathi saṃgatamevedaṃ dārairanyaiśca bandhubhiḥnāyamatyantasaṃvāso labdhapūrvo hi kenacit

क्षिप्यन्ते तेन तेनैव निष्टनन्तः पुनः पुनःकालेन जाता जाता हि वायुनेवाभ्रसंचयाः

kṣipyante tena tenaiva niṣṭanantaḥ punaḥ punaḥkālena jātā jātā hi vāyunevābhrasaṃcayāḥ

जरामृत्यू हि भूतानां खादितारौ वृकाविवबलिनां दुर्बलानां च ह्रस्वानां महतामपि

jarāmṛtyū hi bhūtānāṃ khāditārau vṛkāvivabalināṃ durbalānāṃ ca hrasvānāṃ mahatāmapi

एवंभूतेषु भूतेषु नित्यभूताध्रुवेषु चकथं हृष्येत जातेषु मृतेषु च कथं ज्वरेत्

evaṃbhūteṣu bhūteṣu nityabhūtādhruveṣu cakathaṃ hṛṣyeta jāteṣu mṛteṣu ca kathaṃ jvaret

कुतोऽहमागतः कोऽस्मि क्व गमिष्यामि कस्य वाकस्मिन्स्थितः क्व भविता कस्मात्किमनुशोचसि

kuto'hamāgataḥ ko'smi kva gamiṣyāmi kasya vākasminsthitaḥ kva bhavitā kasmātkimanuśocasi

द्रष्टा स्वर्गस्य न ह्यस्ति तथैव नरकस्य चआगमांस्त्वनतिक्रम्य दद्याच्चैव यजेत च

draṣṭā svargasya na hyasti tathaiva narakasya caāgamāṃstvanatikramya dadyāccaiva yajeta ca