Mahabharata · 12 verses
Read this chapter as a bookवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
एतावदुक्त्वा देवर्षिर्विरराम स नारदःयुधिष्ठिरस्तु राजर्षिर्दध्यौ शोकपरिप्लुतः
etāvaduktvā devarṣirvirarāma sa nāradaḥyudhiṣṭhirastu rājarṣirdadhyau śokapariplutaḥ
तं दीनमनसं वीरमधोवदनमातुरम्निःश्वसन्तं यथा नागं पर्यश्रुनयनं तथा
taṃ dīnamanasaṃ vīramadhovadanamāturamniḥśvasantaṃ yathā nāgaṃ paryaśrunayanaṃ tathā
कुन्ती शोकपरीताङ्गी दुःखोपहतचेतनाअब्रवीन्मधुराभाषा काले वचनमर्थवत्
kuntī śokaparītāṅgī duḥkhopahatacetanāabravīnmadhurābhāṣā kāle vacanamarthavat
युधिष्ठिर महाबाहो नैनं शोचितुमर्हसिजहि शोकं महाप्राज्ञ शृणु चेदं वचो मम
yudhiṣṭhira mahābāho nainaṃ śocitumarhasijahi śokaṃ mahāprājña śṛṇu cedaṃ vaco mama
यतितः स मया पूर्वं भ्रात्र्यं ज्ञापयितुं तवभास्करेण च देवेन पित्रा धर्मभृतां वर
yatitaḥ sa mayā pūrvaṃ bhrātryaṃ jñāpayituṃ tavabhāskareṇa ca devena pitrā dharmabhṛtāṃ vara
यद्वाच्यं हितकामेन सुहृदा भूतिमिच्छतातथा दिवाकरेणोक्तः स्वप्नान्ते मम चाग्रतः
yadvācyaṃ hitakāmena suhṛdā bhūtimicchatātathā divākareṇoktaḥ svapnānte mama cāgrataḥ
न चैनमशकद्भानुरहं वा स्नेहकारणैःपुरा प्रत्यनुनेतुं वा नेतुं वाप्येकतां त्वया
na cainamaśakadbhānurahaṃ vā snehakāraṇaiḥpurā pratyanunetuṃ vā netuṃ vāpyekatāṃ tvayā
ततः कालपरीतः स वैरस्योद्धुक्षणे रतःप्रतीपकारी युष्माकमिति चोपेक्षितो मया
tataḥ kālaparītaḥ sa vairasyoddhukṣaṇe rataḥpratīpakārī yuṣmākamiti copekṣito mayā
इत्युक्तो धर्मराजस्तु मात्रा बाष्पाकुलेक्षणःउवाच वाक्यं धर्मात्मा शोकव्याकुलचेतनः
ityukto dharmarājastu mātrā bāṣpākulekṣaṇaḥuvāca vākyaṃ dharmātmā śokavyākulacetanaḥ
भवत्या गूढमन्त्रत्वात्पीडितोऽस्मीत्युवाच ताम्शशाप च महातेजाः सर्वलोकेषु च स्त्रियःन गुह्यं धारयिष्यन्तीत्यतिदुःखसमन्वितः
bhavatyā gūḍhamantratvātpīḍito'smītyuvāca tāmśaśāpa ca mahātejāḥ sarvalokeṣu ca striyaḥna guhyaṃ dhārayiṣyantītyatiduḥkhasamanvitaḥ
स राजा पुत्रपौत्राणां संबन्धिसुहृदां तथास्मरन्नुद्विग्नहृदयो बभूवास्वस्थचेतनः
sa rājā putrapautrāṇāṃ saṃbandhisuhṛdāṃ tathāsmarannudvignahṛdayo babhūvāsvasthacetanaḥ
ततः शोकपरीतात्मा सधूम इव पावकःनिर्वेदमकरोद्धीमान्राजा संतापपीडितः
tataḥ śokaparītātmā sadhūma iva pāvakaḥnirvedamakaroddhīmānrājā saṃtāpapīḍitaḥ