Mahabharata · 14 verses
Read this chapter as a bookयुधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca
स्वकर्मण्यपरे युक्तास्तथैवान्ये विकर्मणितेषां विशेषमाचक्ष्व ब्राह्मणानां पितामह
svakarmaṇyapare yuktāstathaivānye vikarmaṇiteṣāṃ viśeṣamācakṣva brāhmaṇānāṃ pitāmaha
भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca
विद्यालक्षणसंपन्नाः सर्वत्राम्नायदर्शिनःएते ब्रह्मसमा राजन्ब्राह्मणाः परिकीर्तिताः
vidyālakṣaṇasaṃpannāḥ sarvatrāmnāyadarśinaḥete brahmasamā rājanbrāhmaṇāḥ parikīrtitāḥ
ऋत्विगाचार्यसंपन्नाः स्वेषु कर्मस्ववस्थिताःएते देवसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत
ṛtvigācāryasaṃpannāḥ sveṣu karmasvavasthitāḥete devasamā rājanbrāhmaṇānāṃ bhavantyuta
ऋत्विक्पुरोहितो मन्त्री दूतोऽथार्थानुशासकःएते क्षत्रसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत
ṛtvikpurohito mantrī dūto'thārthānuśāsakaḥete kṣatrasamā rājanbrāhmaṇānāṃ bhavantyuta
अश्वारोहा गजारोहा रथिनोऽथ पदातयःएते वैश्यसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत
aśvārohā gajārohā rathino'tha padātayaḥete vaiśyasamā rājanbrāhmaṇānāṃ bhavantyuta
जन्मकर्मविहीना ये कदर्या ब्रह्मबन्धवःएते शूद्रसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत
janmakarmavihīnā ye kadaryā brahmabandhavaḥete śūdrasamā rājanbrāhmaṇānāṃ bhavantyuta
अश्रोत्रियाः सर्व एव सर्वे चानाहिताग्नयःतान्सर्वान्धार्मिको राजा बलिं विष्टिं च कारयेत्
aśrotriyāḥ sarva eva sarve cānāhitāgnayaḥtānsarvāndhārmiko rājā baliṃ viṣṭiṃ ca kārayet
आह्वायका देवलका नक्षत्रग्रामयाजकाःएते ब्राह्मणचण्डाला महापथिकपञ्चमाः
āhvāyakā devalakā nakṣatragrāmayājakāḥete brāhmaṇacaṇḍālā mahāpathikapañcamāḥ
एतेभ्यो बलिमादद्याद्धीनकोशो महीपतिःऋते ब्रह्मसमेभ्यश्च देवकल्पेभ्य एव च
etebhyo balimādadyāddhīnakośo mahīpatiḥṛte brahmasamebhyaśca devakalpebhya eva ca
अब्राह्मणानां वित्तस्य स्वामी राजेति वैदिकम्ब्राह्मणानां च ये केचिद्विकर्मस्था भवन्त्युत
abrāhmaṇānāṃ vittasya svāmī rājeti vaidikambrāhmaṇānāṃ ca ye kecidvikarmasthā bhavantyuta
विकर्मस्थास्तु नोपेक्ष्या जातु राज्ञा कथंचननियम्याः संविभज्याश्च धर्मानुग्रहकाम्यया
vikarmasthāstu nopekṣyā jātu rājñā kathaṃcananiyamyāḥ saṃvibhajyāśca dharmānugrahakāmyayā
यस्य स्म विषये राज्ञः स्तेनो भवति वै द्विजःराज्ञ एवापराधं तं मन्यन्ते तद्विदो जनाः
yasya sma viṣaye rājñaḥ steno bhavati vai dvijaḥrājña evāparādhaṃ taṃ manyante tadvido janāḥ
अवृत्त्या यो भवेत्स्तेनो वेदवित्स्नातकस्तथाराजन्स राज्ञा भर्तव्य इति धर्मविदो विदुः
avṛttyā yo bhavetsteno vedavitsnātakastathārājansa rājñā bhartavya iti dharmavido viduḥ
स चेन्नो परिवर्तेत कृतवृत्तिः परंतपततो निर्वासनीयः स्यात्तस्माद्देशात्सबान्धवः
sa cenno parivarteta kṛtavṛttiḥ paraṃtapatato nirvāsanīyaḥ syāttasmāddeśātsabāndhavaḥ