Parva.Adhyaya 13.140

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

इत्युक्तः स तदा तूष्णीमभूद्वायुस्ततोऽब्रवीत्शृणु राजन्नगस्त्यस्य माहात्म्यं ब्राह्मणस्य ह

ityuktaḥ sa tadā tūṣṇīmabhūdvāyustato'bravītśṛṇu rājannagastyasya māhātmyaṃ brāhmaṇasya ha

असुरैर्निर्जिता देवा निरुत्साहाश्च ते कृताःयज्ञाश्चैषां हृताः सर्वे पितृभ्यश्च स्वधा तथा

asurairnirjitā devā nirutsāhāśca te kṛtāḥyajñāścaiṣāṃ hṛtāḥ sarve pitṛbhyaśca svadhā tathā

कर्मेज्या मानवानां च दानवैर्हैहयर्षभभ्रष्टैश्वर्यास्ततो देवाश्चेरुः पृथ्वीमिति श्रुतिः

karmejyā mānavānāṃ ca dānavairhaihayarṣabhabhraṣṭaiśvaryāstato devāśceruḥ pṛthvīmiti śrutiḥ

ततः कदाचित्ते राजन्दीप्तमादित्यवर्चसम्ददृशुस्तेजसा युक्तमगस्त्यं विपुलव्रतम्

tataḥ kadācitte rājandīptamādityavarcasamdadṛśustejasā yuktamagastyaṃ vipulavratam

अभिवाद्य च तं देवा दृष्ट्वा च यशसा वृतम्इदमूचुर्महात्मानं वाक्यं काले जनाधिप

abhivādya ca taṃ devā dṛṣṭvā ca yaśasā vṛtamidamūcurmahātmānaṃ vākyaṃ kāle janādhipa

दानवैर्युधि भग्नाः स्म तथैश्वर्याच्च भ्रंशिताःतदस्मान्नो भयात्तीव्रात्त्राहि त्वं मुनिपुंगव

dānavairyudhi bhagnāḥ sma tathaiśvaryācca bhraṃśitāḥtadasmānno bhayāttīvrāttrāhi tvaṃ munipuṃgava

इत्युक्तः स तदा देवैरगस्त्यः कुपितोऽभवत्प्रजज्वाल च तेजस्वी कालाग्निरिव संक्षये

ityuktaḥ sa tadā devairagastyaḥ kupito'bhavatprajajvāla ca tejasvī kālāgniriva saṃkṣaye

तेन दीप्तांशुजालेन निर्दग्धा दानवास्तदाअन्तरिक्षान्महाराज न्यपतन्त सहस्रशः

tena dīptāṃśujālena nirdagdhā dānavāstadāantarikṣānmahārāja nyapatanta sahasraśaḥ

दह्यमानास्तु ते दैत्यास्तस्यागस्त्यस्य तेजसाउभौ लोकौ परित्यज्य ययुः काष्ठां स्म दक्षिणाम्

dahyamānāstu te daityāstasyāgastyasya tejasāubhau lokau parityajya yayuḥ kāṣṭhāṃ sma dakṣiṇām

बलिस्तु यजते यज्ञमश्वमेधं महीं गतःयेऽन्ये स्वस्था महीस्थाश्च ते न दग्धा महासुराः

balistu yajate yajñamaśvamedhaṃ mahīṃ gataḥye'nye svasthā mahīsthāśca te na dagdhā mahāsurāḥ

ततो लोकाः पुनः प्राप्ताः सुरैः शान्तं च तद्रजःअथैनमब्रुवन्देवा भूमिष्ठानसुराञ्जहि

tato lokāḥ punaḥ prāptāḥ suraiḥ śāntaṃ ca tadrajaḥathainamabruvandevā bhūmiṣṭhānasurāñjahi

इत्युक्त आह देवान्स न शक्नोमि महीगतान्दग्धुं तपो हि क्षीयेन्मे धक्ष्यामीति च पार्थिव

ityukta āha devānsa na śaknomi mahīgatāndagdhuṃ tapo hi kṣīyenme dhakṣyāmīti ca pārthiva

एवं दग्धा भगवता दानवाः स्वेन तेजसाअगस्त्येन तदा राजंस्तपसा भावितात्मना

evaṃ dagdhā bhagavatā dānavāḥ svena tejasāagastyena tadā rājaṃstapasā bhāvitātmanā

ईदृशश्चाप्यगस्त्यो हि कथितस्ते मयानघब्रवीम्यहं ब्रूहि वा त्वमगस्त्यात्क्षत्रियं वरम्

īdṛśaścāpyagastyo hi kathitaste mayānaghabravīmyahaṃ brūhi vā tvamagastyātkṣatriyaṃ varam

इत्युक्तः स तदा तूष्णीमभूद्वायुस्ततोऽब्रवीत्शृणु राजन्वसिष्ठस्य मुख्यं कर्म यशस्विनः

ityuktaḥ sa tadā tūṣṇīmabhūdvāyustato'bravītśṛṇu rājanvasiṣṭhasya mukhyaṃ karma yaśasvinaḥ

आदित्याः सत्रमासन्त सरो वै मानसं प्रतिवसिष्ठं मनसा गत्वा श्रुत्वा तत्रास्य गोचरम्

ādityāḥ satramāsanta saro vai mānasaṃ prativasiṣṭhaṃ manasā gatvā śrutvā tatrāsya gocaram

यजमानांस्तु तान्दृष्ट्वा व्यग्रान्दीक्षानुकर्शितान्हन्तुमिच्छन्ति शैलाभाः खलिनो नाम दानवाः

yajamānāṃstu tāndṛṣṭvā vyagrāndīkṣānukarśitānhantumicchanti śailābhāḥ khalino nāma dānavāḥ

अदूरात्तु ततस्तेषां ब्रह्मदत्तवरं सरःहता हता वै ते तत्र जीवन्त्याप्लुत्य दानवाः

adūrāttu tatasteṣāṃ brahmadattavaraṃ saraḥhatā hatā vai te tatra jīvantyāplutya dānavāḥ

ते प्रगृह्य महाघोरान्पर्वतान्परिघान्द्रुमान्विक्षोभयन्तः सलिलमुत्थिताः शतयोजनम्

te pragṛhya mahāghorānparvatānparighāndrumānvikṣobhayantaḥ salilamutthitāḥ śatayojanam

अभ्यद्रवन्त देवांस्ते सहस्राणि दशैव हततस्तैरर्दिता देवाः शरणं वासवं ययुः

abhyadravanta devāṃste sahasrāṇi daśaiva hatatastairarditā devāḥ śaraṇaṃ vāsavaṃ yayuḥ

स च तैर्व्यथितः शक्रो वसिष्ठं शरणं ययौततोऽभयं ददौ तेभ्यो वसिष्ठो भगवानृषिः

sa ca tairvyathitaḥ śakro vasiṣṭhaṃ śaraṇaṃ yayautato'bhayaṃ dadau tebhyo vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ

तथा तान्दुःखिताञ्जानन्नानृशंस्यपरो मुनिःअयत्नेनादहत्सर्वान्खलिनः स्वेन तेजसा

tathā tānduḥkhitāñjānannānṛśaṃsyaparo muniḥayatnenādahatsarvānkhalinaḥ svena tejasā

कैलासं प्रस्थितां चापि नदीं गङ्गां महातपाःआनयत्तत्सरो दिव्यं तया भिन्नं च तत्सरः

kailāsaṃ prasthitāṃ cāpi nadīṃ gaṅgāṃ mahātapāḥānayattatsaro divyaṃ tayā bhinnaṃ ca tatsaraḥ

सरो भिन्नं तया नद्या सरयूः सा ततोऽभवत्हताश्च खलिनो यत्र स देशः खलिनोऽभवत्

saro bhinnaṃ tayā nadyā sarayūḥ sā tato'bhavathatāśca khalino yatra sa deśaḥ khalino'bhavat

एवं सेन्द्रा वसिष्ठेन रक्षितास्त्रिदिवौकसःब्रह्मदत्तवराश्चैव हता दैत्या महात्मना

evaṃ sendrā vasiṣṭhena rakṣitāstridivaukasaḥbrahmadattavarāścaiva hatā daityā mahātmanā

एतत्कर्म वसिष्ठस्य कथितं ते मयानघब्रवीम्यहं ब्रूहि वा त्वं वसिष्ठात्क्षत्रियं वरम्

etatkarma vasiṣṭhasya kathitaṃ te mayānaghabravīmyahaṃ brūhi vā tvaṃ vasiṣṭhātkṣatriyaṃ varam