Parva.Adhyaya 13.139

वायुरुवाचइमां भूमिं ब्राह्मणेभ्यो दित्सुर्वै दक्षिणां पुराअङ्गो नाम नृपो राजंस्ततश्चिन्तां मही ययौ

vāyuruvācaimāṃ bhūmiṃ brāhmaṇebhyo ditsurvai dakṣiṇāṃ purāaṅgo nāma nṛpo rājaṃstataścintāṃ mahī yayau

धारणीं सर्वभूतानामयं प्राप्य वरो नृपःकथमिच्छति मां दातुं द्विजेभ्यो ब्रह्मणः सुताम्

dhāraṇīṃ sarvabhūtānāmayaṃ prāpya varo nṛpaḥkathamicchati māṃ dātuṃ dvijebhyo brahmaṇaḥ sutām

साहं त्यक्त्वा गमिष्यामि भूमित्वं ब्रह्मणः पदम्अयं सराष्ट्रो नृपतिर्मा भूदिति ततोऽगमत्

sāhaṃ tyaktvā gamiṣyāmi bhūmitvaṃ brahmaṇaḥ padamayaṃ sarāṣṭro nṛpatirmā bhūditi tato'gamat

ततस्तां कश्यपो दृष्ट्वा व्रजन्तीं पृथिवीं तदाप्रविवेश महीं सद्यो मुक्त्वात्मानं समाहितः

tatastāṃ kaśyapo dṛṣṭvā vrajantīṃ pṛthivīṃ tadāpraviveśa mahīṃ sadyo muktvātmānaṃ samāhitaḥ

रुद्धा सा सर्वतो जज्ञे तृणौषधिसमन्विताधर्मोत्तरा नष्टभया भूमिरासीत्ततो नृप

ruddhā sā sarvato jajñe tṛṇauṣadhisamanvitādharmottarā naṣṭabhayā bhūmirāsīttato nṛpa

एवं वर्षसहस्राणि दिव्यानि विपुलव्रतःत्रिंशतं कश्यपो राजन्भूमिरासीदतन्द्रितः

evaṃ varṣasahasrāṇi divyāni vipulavrataḥtriṃśataṃ kaśyapo rājanbhūmirāsīdatandritaḥ

अथागम्य महाराज नमस्कृत्य च कश्यपम्पृथिवी काश्यपी जज्ञे सुता तस्य महात्मनः

athāgamya mahārāja namaskṛtya ca kaśyapampṛthivī kāśyapī jajñe sutā tasya mahātmanaḥ

एष राजन्नीदृशो वै ब्राह्मणः कश्यपोऽभवत्अन्यं प्रब्रूहि वापि त्वं कश्यपात्क्षत्रियं वरम्

eṣa rājannīdṛśo vai brāhmaṇaḥ kaśyapo'bhavatanyaṃ prabrūhi vāpi tvaṃ kaśyapātkṣatriyaṃ varam

तूष्णीं बभूव नृपतिः पवनस्त्वब्रवीत्पुनःशृणु राजन्नुतथ्यस्य जातस्याङ्गिरसे कुले

tūṣṇīṃ babhūva nṛpatiḥ pavanastvabravītpunaḥśṛṇu rājannutathyasya jātasyāṅgirase kule

भद्रा सोमस्य दुहिता रूपेण परमा मतातस्यास्तुल्यं पतिं सोम उतथ्यं समपश्यत

bhadrā somasya duhitā rūpeṇa paramā matātasyāstulyaṃ patiṃ soma utathyaṃ samapaśyata

सा च तीव्रं तपस्तेपे महाभागा यशस्विनीउतथ्यं तु महाभागं तत्कृतेऽवरयत्तदा

sā ca tīvraṃ tapastepe mahābhāgā yaśasvinīutathyaṃ tu mahābhāgaṃ tatkṛte'varayattadā

तत आहूय सोतथ्यं ददावत्र यशस्विनीम्भार्यार्थे स च जग्राह विधिवद्भूरिदक्षिण

tata āhūya sotathyaṃ dadāvatra yaśasvinīmbhāryārthe sa ca jagrāha vidhivadbhūridakṣiṇa

तां त्वकामयत श्रीमान्वरुणः पूर्वमेव हस चागम्य वनप्रस्थं यमुनायां जहार ताम्

tāṃ tvakāmayata śrīmānvaruṇaḥ pūrvameva hasa cāgamya vanaprasthaṃ yamunāyāṃ jahāra tām

जलेश्वरस्तु हृत्वा तामनयत्स्वपुरं प्रतिपरमाद्भुतसंकाशं षट्सहस्रशतह्रदम्

jaleśvarastu hṛtvā tāmanayatsvapuraṃ pratiparamādbhutasaṃkāśaṃ ṣaṭsahasraśatahradam

न हि रम्यतरं किंचित्तस्मादन्यत्पुरोत्तमम्प्रासादैरप्सरोभिश्च दिव्यैः कामैश्च शोभितम्तत्र देवस्तया सार्धं रेमे राजञ्जलेश्वरः

na hi ramyataraṃ kiṃcittasmādanyatpurottamamprāsādairapsarobhiśca divyaiḥ kāmaiśca śobhitamtatra devastayā sārdhaṃ reme rājañjaleśvaraḥ

अथाख्यातमुतथ्याय ततः पत्न्यवमर्दनम्

athākhyātamutathyāya tataḥ patnyavamardanam

तच्छ्रुत्वा नारदात्सर्वमुतथ्यो नारदं तदाप्रोवाच गच्छ ब्रूहि त्वं वरुणं परुषं वचःमद्वाक्यान्मुञ्च मे भार्यां कस्माद्वा हृतवानसि

tacchrutvā nāradātsarvamutathyo nāradaṃ tadāprovāca gaccha brūhi tvaṃ varuṇaṃ paruṣaṃ vacaḥmadvākyānmuñca me bhāryāṃ kasmādvā hṛtavānasi

लोकपालोऽसि लोकानां न लोकस्य विलोपकःसोमेन दत्ता भार्या मे त्वया चापहृताद्य वै

lokapālo'si lokānāṃ na lokasya vilopakaḥsomena dattā bhāryā me tvayā cāpahṛtādya vai

इत्युक्तो वचनात्तस्य नारदेन जलेश्वरःमुञ्च भार्यामुतथ्यस्येत्यथ तं वरुणोऽब्रवीत्ममैषा सुप्रिया भार्या नैनामुत्स्रष्टुमुत्सहे

ityukto vacanāttasya nāradena jaleśvaraḥmuñca bhāryāmutathyasyetyatha taṃ varuṇo'bravītmamaiṣā supriyā bhāryā naināmutsraṣṭumutsahe

इत्युक्तो वरुणेनाथ नारदः प्राप्य तं मुनिम्उतथ्यमब्रवीद्वाक्यं नातिहृष्टमना इव

ityukto varuṇenātha nāradaḥ prāpya taṃ munimutathyamabravīdvākyaṃ nātihṛṣṭamanā iva

गले गृहीत्वा क्षिप्तोऽस्मि वरुणेन महामुनेन प्रयच्छति ते भार्यां यत्ते कार्यं कुरुष्व तत्

gale gṛhītvā kṣipto'smi varuṇena mahāmunena prayacchati te bhāryāṃ yatte kāryaṃ kuruṣva tat

नारदस्य वचः श्रुत्वा क्रुद्धः प्राज्वलदङ्गिराःअपिबत्तेजसा वारि विष्टभ्य सुमहातपाः

nāradasya vacaḥ śrutvā kruddhaḥ prājvaladaṅgirāḥapibattejasā vāri viṣṭabhya sumahātapāḥ

पीयमाने च सर्वस्मिंस्तोये वै सलिलेश्वरःसुहृद्भिः क्षिप्यमाणोऽपि नैवामुञ्चत तां तदा

pīyamāne ca sarvasmiṃstoye vai salileśvaraḥsuhṛdbhiḥ kṣipyamāṇo'pi naivāmuñcata tāṃ tadā

ततः क्रुद्धोऽब्रवीद्भूमिमुतथ्यो ब्राह्मणोत्तमःदर्शयस्व स्थलं भद्रे षट्सहस्रशतह्रदम्

tataḥ kruddho'bravīdbhūmimutathyo brāhmaṇottamaḥdarśayasva sthalaṃ bhadre ṣaṭsahasraśatahradam

ततस्तदिरिणं जातं समुद्रश्चापसर्पितःतस्माद्देशान्नदीं चैव प्रोवाचासौ द्विजोत्तमः

tatastadiriṇaṃ jātaṃ samudraścāpasarpitaḥtasmāddeśānnadīṃ caiva provācāsau dvijottamaḥ

अदृश्या गच्छ भीरु त्वं सरस्वति मरुं प्रतिअपुण्य एष भवतु देशस्त्यक्तस्त्वया शुभे

adṛśyā gaccha bhīru tvaṃ sarasvati maruṃ pratiapuṇya eṣa bhavatu deśastyaktastvayā śubhe

तस्मिन्संचूर्णिते देशे भद्रामादाय वारिपःअददाच्छरणं गत्वा भार्यामाङ्गिरसाय वै

tasminsaṃcūrṇite deśe bhadrāmādāya vāripaḥadadāccharaṇaṃ gatvā bhāryāmāṅgirasāya vai

प्रतिगृह्य तु तां भार्यामुतथ्यः सुमनाभवत्मुमोच च जगद्दुःखाद्वरुणं चैव हैहय

pratigṛhya tu tāṃ bhāryāmutathyaḥ sumanābhavatmumoca ca jagadduḥkhādvaruṇaṃ caiva haihaya

ततः स लब्ध्वा तां भार्यां वरुणं प्राह धर्मवित्उतथ्यः सुमहातेजा यत्तच्छृणु नराधिप

tataḥ sa labdhvā tāṃ bhāryāṃ varuṇaṃ prāha dharmavitutathyaḥ sumahātejā yattacchṛṇu narādhipa

मयैषा तपसा प्राप्ता क्रोशतस्ते जलाधिपइत्युक्त्वा तामुपादाय स्वमेव भवनं ययौ

mayaiṣā tapasā prāptā krośataste jalādhipaityuktvā tāmupādāya svameva bhavanaṃ yayau

एष राजन्नीदृशो वै उतथ्यो ब्राह्मणर्षभःब्रवीम्यहं ब्रूहि वा त्वमुतथ्यात्क्षत्रियं वरम्

eṣa rājannīdṛśo vai utathyo brāhmaṇarṣabhaḥbravīmyahaṃ brūhi vā tvamutathyātkṣatriyaṃ varam