Parva.Adhyaya 13.3

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

ब्राह्मण्यं यदि दुष्प्रापं त्रिभिर्वर्णैर्नराधिपकथं प्राप्तं महाराज क्षत्रियेण महात्मना

brāhmaṇyaṃ yadi duṣprāpaṃ tribhirvarṇairnarādhipakathaṃ prāptaṃ mahārāja kṣatriyeṇa mahātmanā

विश्वामित्रेण धर्मात्मन्ब्राह्मणत्वं नरर्षभश्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन तन्मे ब्रूहि पितामह

viśvāmitreṇa dharmātmanbrāhmaṇatvaṃ nararṣabhaśrotumicchāmi tattvena tanme brūhi pitāmaha

तेन ह्यमितवीर्येण वसिष्ठस्य महात्मनःहतं पुत्रशतं सद्यस्तपसा प्रपितामह

tena hyamitavīryeṇa vasiṣṭhasya mahātmanaḥhataṃ putraśataṃ sadyastapasā prapitāmaha

यातुधानाश्च बहवो राक्षसास्तिग्मतेजसःमन्युनाविष्टदेहेन सृष्टाः कालान्तकोपमाः

yātudhānāśca bahavo rākṣasāstigmatejasaḥmanyunāviṣṭadehena sṛṣṭāḥ kālāntakopamāḥ

महान्कुशिकवंशश्च ब्रह्मर्षिशतसंकुलःस्थापितो नरलोकेऽस्मिन्विद्वान्ब्राह्मणसंस्तुतः

mahānkuśikavaṃśaśca brahmarṣiśatasaṃkulaḥsthāpito naraloke'sminvidvānbrāhmaṇasaṃstutaḥ

ऋचीकस्यात्मजश्चैव शुनःशेपो महातपाःविमोक्षितो महासत्रात्पशुतामभ्युपागतः

ṛcīkasyātmajaścaiva śunaḥśepo mahātapāḥvimokṣito mahāsatrātpaśutāmabhyupāgataḥ

हरिश्चन्द्रक्रतौ देवांस्तोषयित्वात्मतेजसापुत्रतामनुसंप्राप्तो विश्वामित्रस्य धीमतः

hariścandrakratau devāṃstoṣayitvātmatejasāputratāmanusaṃprāpto viśvāmitrasya dhīmataḥ

नाभिवादयते ज्येष्ठं देवरातं नराधिपपुत्राः पञ्चशताश्चापि शप्ताः श्वपचतां गताः

nābhivādayate jyeṣṭhaṃ devarātaṃ narādhipaputrāḥ pañcaśatāścāpi śaptāḥ śvapacatāṃ gatāḥ

त्रिशङ्कुर्बन्धुसंत्यक्त इक्ष्वाकुः प्रीतिपूर्वकम्अवाक्शिरा दिवं नीतो दक्षिणामाश्रितो दिशम्

triśaṅkurbandhusaṃtyakta ikṣvākuḥ prītipūrvakamavākśirā divaṃ nīto dakṣiṇāmāśrito diśam

विश्वामित्रस्य विपुला नदी राजर्षिसेविताकौशिकीति शिवा पुण्या ब्रह्मर्षिगणसेविता

viśvāmitrasya vipulā nadī rājarṣisevitākauśikīti śivā puṇyā brahmarṣigaṇasevitā

तपोविघ्नकरी चैव पञ्चचूडा सुसंमतारम्भा नामाप्सराः शापाद्यस्य शैलत्वमागता

tapovighnakarī caiva pañcacūḍā susaṃmatārambhā nāmāpsarāḥ śāpādyasya śailatvamāgatā

तथैवास्य भयाद्बद्ध्वा वसिष्ठः सलिले पुराआत्मानं मज्जयामास विपाशः पुनरुत्थितः

tathaivāsya bhayādbaddhvā vasiṣṭhaḥ salile purāātmānaṃ majjayāmāsa vipāśaḥ punarutthitaḥ

तदाप्रभृति पुण्या हि विपाशाभून्महानदीविख्याता कर्मणा तेन वसिष्ठस्य महात्मनः

tadāprabhṛti puṇyā hi vipāśābhūnmahānadīvikhyātā karmaṇā tena vasiṣṭhasya mahātmanaḥ

वाग्भिश्च भगवान्येन देवसेनाग्रगः प्रभुःस्तुतः प्रीतमनाश्चासीच्छापाच्चैनममोचयत्

vāgbhiśca bhagavānyena devasenāgragaḥ prabhuḥstutaḥ prītamanāścāsīcchāpāccainamamocayat

ध्रुवस्यौत्तानपादस्य ब्रह्मर्षीणां तथैव चमध्ये ज्वलति यो नित्यमुदीचीमाश्रितो दिशम्

dhruvasyauttānapādasya brahmarṣīṇāṃ tathaiva camadhye jvalati yo nityamudīcīmāśrito diśam

तस्यैतानि च कर्माणि तथान्यानि च कौरवक्षत्रियस्येत्यतो जातमिदं कौतूहलं मम

tasyaitāni ca karmāṇi tathānyāni ca kauravakṣatriyasyetyato jātamidaṃ kautūhalaṃ mama

किमेतदिति तत्त्वेन प्रब्रूहि भरतर्षभदेहान्तरमनासाद्य कथं स ब्राह्मणोऽभवत्

kimetaditi tattvena prabrūhi bharatarṣabhadehāntaramanāsādya kathaṃ sa brāhmaṇo'bhavat

एतत्तत्त्वेन मे राजन्सर्वमाख्यातुमर्हसिमतंगस्य यथातत्त्वं तथैवैतद्ब्रवीहि मे

etattattvena me rājansarvamākhyātumarhasimataṃgasya yathātattvaṃ tathaivaitadbravīhi me

स्थाने मतंगो ब्राह्मण्यं नालभद्भरतर्षभचण्डालयोनौ जातो हि कथं ब्राह्मण्यमाप्नुयात्

sthāne mataṃgo brāhmaṇyaṃ nālabhadbharatarṣabhacaṇḍālayonau jāto hi kathaṃ brāhmaṇyamāpnuyāt