Parva.Adhyaya 13.30

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

एवमुक्तो मतङ्गस्तु भृशं शोकपरायणःअतिष्ठत गयां गत्वा सोऽङ्गुष्ठेन शतं समाः

evamukto mataṅgastu bhṛśaṃ śokaparāyaṇaḥatiṣṭhata gayāṃ gatvā so'ṅguṣṭhena śataṃ samāḥ

सुदुष्करं वहन्योगं कृशो धमनिसंततःत्वगस्थिभूतो धर्मात्मा स पपातेति नः श्रुतम्

suduṣkaraṃ vahanyogaṃ kṛśo dhamanisaṃtataḥtvagasthibhūto dharmātmā sa papāteti naḥ śrutam

तं पतन्तमभिद्रुत्य परिजग्राह वासवःवराणामीश्वरो दाता सर्वभूतहिते रतः

taṃ patantamabhidrutya parijagrāha vāsavaḥvarāṇāmīśvaro dātā sarvabhūtahite rataḥ

शक्र उवाच · śakra uvāca

मतङ्ग ब्राह्मणत्वं ते संवृतं परिपन्थिभिःपूजयन्सुखमाप्नोति दुःखमाप्नोत्यपूजयन्

mataṅga brāhmaṇatvaṃ te saṃvṛtaṃ paripanthibhiḥpūjayansukhamāpnoti duḥkhamāpnotyapūjayan

ब्राह्मणे सर्वभूतानां योगक्षेमः समाहितःब्राह्मणेभ्योऽनुतृप्यन्ति पितरो देवतास्तथा

brāhmaṇe sarvabhūtānāṃ yogakṣemaḥ samāhitaḥbrāhmaṇebhyo'nutṛpyanti pitaro devatāstathā

ब्राह्मणः सर्वभूतानां मतङ्ग पर उच्यतेब्राह्मणः कुरुते तद्धि यथा यद्यच्च वाञ्छति

brāhmaṇaḥ sarvabhūtānāṃ mataṅga para ucyatebrāhmaṇaḥ kurute taddhi yathā yadyacca vāñchati

बह्वीस्तु संसरन्योनीर्जायमानः पुनः पुनःपर्याये तात कस्मिंश्चिद्ब्राह्मण्यमिह विन्दति

bahvīstu saṃsaranyonīrjāyamānaḥ punaḥ punaḥparyāye tāta kasmiṃścidbrāhmaṇyamiha vindati

मतङ्ग उवाच · mataṅga uvāca

किं मां तुदसि दुःखार्तं मृतं मारयसे च माम्तं तु शोचामि यो लब्ध्वा ब्राह्मण्यं न बुभूषते

kiṃ māṃ tudasi duḥkhārtaṃ mṛtaṃ mārayase ca māmtaṃ tu śocāmi yo labdhvā brāhmaṇyaṃ na bubhūṣate

ब्राह्मण्यं यदि दुष्प्रापं त्रिभिर्वर्णैः शतक्रतोसुदुर्लभं तदावाप्य नानुतिष्ठन्ति मानवाः

brāhmaṇyaṃ yadi duṣprāpaṃ tribhirvarṇaiḥ śatakratosudurlabhaṃ tadāvāpya nānutiṣṭhanti mānavāḥ

यः पापेभ्यः पापतमस्तेषामधम एव सःब्राह्मण्यं योऽवजानीते धनं लब्ध्वेव दुर्लभम्

yaḥ pāpebhyaḥ pāpatamasteṣāmadhama eva saḥbrāhmaṇyaṃ yo'vajānīte dhanaṃ labdhveva durlabham

दुष्प्रापं खलु विप्रत्वं प्राप्तं दुरनुपालनम्दुरवापमवाप्यैतन्नानुतिष्ठन्ति मानवाः

duṣprāpaṃ khalu vipratvaṃ prāptaṃ duranupālanamduravāpamavāpyaitannānutiṣṭhanti mānavāḥ

एकारामो ह्यहं शक्र निर्द्वंद्वो निष्परिग्रहःअहिंसादमदानस्थः कथं नार्हामि विप्रताम्

ekārāmo hyahaṃ śakra nirdvaṃdvo niṣparigrahaḥahiṃsādamadānasthaḥ kathaṃ nārhāmi vipratām

यथाकामविहारी स्यां कामरूपी विहंगमःब्रह्मक्षत्राविरोधेन पूजां च प्राप्नुयामहम्यथा ममाक्षया कीर्तिर्भवेच्चापि पुरंदर

yathākāmavihārī syāṃ kāmarūpī vihaṃgamaḥbrahmakṣatrāvirodhena pūjāṃ ca prāpnuyāmahamyathā mamākṣayā kīrtirbhaveccāpi puraṃdara

इन्द्र उवाच · indra uvāca

छन्दोदेव इति ख्यातः स्त्रीणां पूज्यो भविष्यसि

chandodeva iti khyātaḥ strīṇāṃ pūjyo bhaviṣyasi

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

एवं तस्मै वरं दत्त्वा वासवोऽन्तरधीयतप्राणांस्त्यक्त्वा मतङ्गोऽपि प्राप तत्स्थानमुत्तमम्

evaṃ tasmai varaṃ dattvā vāsavo'ntaradhīyataprāṇāṃstyaktvā mataṅgo'pi prāpa tatsthānamuttamam

एवमेतत्परं स्थानं ब्राह्मण्यं नाम भारततच्च दुष्प्रापमिह वै महेन्द्रवचनं यथा

evametatparaṃ sthānaṃ brāhmaṇyaṃ nāma bhāratatacca duṣprāpamiha vai mahendravacanaṃ yathā