Parva.Adhyaya 13.43

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

तमागतमभिप्रेक्ष्य शिष्यं वाक्यमथाब्रवीत्देवशर्मा महातेजा यत्तच्छृणु नराधिप

tamāgatamabhiprekṣya śiṣyaṃ vākyamathābravītdevaśarmā mahātejā yattacchṛṇu narādhipa

देवशर्मोवाचकिं ते विपुल दृष्टं वै तस्मिन्नद्य महावनेते त्वा जानन्ति निपुण आत्मा च रुचिरेव च

devaśarmovācakiṃ te vipula dṛṣṭaṃ vai tasminnadya mahāvanete tvā jānanti nipuṇa ātmā ca rucireva ca

विपुल उवाच · vipula uvāca

ब्रह्मर्षे मिथुनं किं तत्के च ते पुरुषा विभोये मां जानन्ति तत्त्वेन तांश्च मे वक्तुमर्हसि

brahmarṣe mithunaṃ kiṃ tatke ca te puruṣā vibhoye māṃ jānanti tattvena tāṃśca me vaktumarhasi

देवशर्मोवाचयद्वै तन्मिथुनं ब्रह्मन्नहोरात्रं हि विद्धि तत्चक्रवत्परिवर्तेत तत्ते जानाति दुष्कृतम्

devaśarmovācayadvai tanmithunaṃ brahmannahorātraṃ hi viddhi tatcakravatparivarteta tatte jānāti duṣkṛtam

ये च ते पुरुषा विप्र अक्षैर्दीव्यन्ति हृष्टवत्ऋतूंस्तानभिजानीहि ते ते जानन्ति दुष्कृतम्

ye ca te puruṣā vipra akṣairdīvyanti hṛṣṭavatṛtūṃstānabhijānīhi te te jānanti duṣkṛtam

न मां कश्चिद्विजानीत इति कृत्वा न विश्वसेत्नरो रहसि पापात्मा पापकं कर्म वै द्विज

na māṃ kaścidvijānīta iti kṛtvā na viśvasetnaro rahasi pāpātmā pāpakaṃ karma vai dvija

कुर्वाणं हि नरं कर्म पापं रहसि सर्वदापश्यन्ति ऋतवश्चापि तथा दिननिशेऽप्युत

kurvāṇaṃ hi naraṃ karma pāpaṃ rahasi sarvadāpaśyanti ṛtavaścāpi tathā dinaniśe'pyuta

ते त्वां हर्षस्मितं दृष्ट्वा गुरोः कर्मानिवेदकम्स्मारयन्तस्तथा प्राहुस्ते यथा श्रुतवान्भवान्

te tvāṃ harṣasmitaṃ dṛṣṭvā guroḥ karmānivedakamsmārayantastathā prāhuste yathā śrutavānbhavān

अहोरात्रं विजानाति ऋतवश्चापि नित्यशःपुरुषे पापकं कर्म शुभं वा शुभकर्मणः

ahorātraṃ vijānāti ṛtavaścāpi nityaśaḥpuruṣe pāpakaṃ karma śubhaṃ vā śubhakarmaṇaḥ

तत्त्वया मम यत्कर्म व्यभिचाराद्भयात्मकम्नाख्यातमिति जानन्तस्ते त्वामाहुस्तथा द्विज

tattvayā mama yatkarma vyabhicārādbhayātmakamnākhyātamiti jānantaste tvāmāhustathā dvija

ते चैव हि भवेयुस्ते लोकाः पापकृतो यथाकृत्वा नाचक्षतः कर्म मम यच्च त्वया कृतम्

te caiva hi bhaveyuste lokāḥ pāpakṛto yathākṛtvā nācakṣataḥ karma mama yacca tvayā kṛtam

तथा शक्या च दुर्वृत्ता रक्षितुं प्रमदा द्विजन च त्वं कृतवान्किंचिदागः प्रीतोऽस्मि तेन ते

tathā śakyā ca durvṛttā rakṣituṃ pramadā dvijana ca tvaṃ kṛtavānkiṃcidāgaḥ prīto'smi tena te

यदि त्वहं त्वा दुर्वृत्तमद्राक्षं द्विजसत्तमशपेयं त्वामहं क्रोधान्न मेऽत्रास्ति विचारणा

yadi tvahaṃ tvā durvṛttamadrākṣaṃ dvijasattamaśapeyaṃ tvāmahaṃ krodhānna me'trāsti vicāraṇā

सज्जन्ति पुरुषे नार्यः पुंसां सोऽर्थश्च पुष्कलःअन्यथा रक्षतः शापोऽभविष्यत्ते गतिश्च सा

sajjanti puruṣe nāryaḥ puṃsāṃ so'rthaśca puṣkalaḥanyathā rakṣataḥ śāpo'bhaviṣyatte gatiśca sā

रक्षिता सा त्वया पुत्र मम चापि निवेदिताअहं ते प्रीतिमांस्तात स्वस्ति स्वर्गं गमिष्यसि

rakṣitā sā tvayā putra mama cāpi niveditāahaṃ te prītimāṃstāta svasti svargaṃ gamiṣyasi

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

इत्युक्त्वा विपुलं प्रीतो देवशर्मा महानृषिःमुमोद स्वर्गमास्थाय सहभार्यः सशिष्यकः

ityuktvā vipulaṃ prīto devaśarmā mahānṛṣiḥmumoda svargamāsthāya sahabhāryaḥ saśiṣyakaḥ

इदमाख्यातवांश्चापि ममाख्यानं महामुनिःमार्कण्डेयः पुरा राजन्गङ्गाकूले कथान्तरे

idamākhyātavāṃścāpi mamākhyānaṃ mahāmuniḥmārkaṇḍeyaḥ purā rājangaṅgākūle kathāntare

तस्माद्ब्रवीमि पार्थ त्वा स्त्रियः सर्वाः सदैव चउभयं दृश्यते तासु सततं साध्वसाधु च

tasmādbravīmi pārtha tvā striyaḥ sarvāḥ sadaiva caubhayaṃ dṛśyate tāsu satataṃ sādhvasādhu ca

स्त्रियः साध्व्यो महाभागाः संमता लोकमातरःधारयन्ति महीं राजन्निमां सवनकाननाम्

striyaḥ sādhvyo mahābhāgāḥ saṃmatā lokamātaraḥdhārayanti mahīṃ rājannimāṃ savanakānanām

असाध्व्यश्चापि दुर्वृत्ताः कुलघ्न्यः पापनिश्चयाःविज्ञेया लक्षणैर्दुष्टैः स्वगात्रसहजैर्नृप

asādhvyaścāpi durvṛttāḥ kulaghnyaḥ pāpaniścayāḥvijñeyā lakṣaṇairduṣṭaiḥ svagātrasahajairnṛpa

एवमेतासु रक्षा वै शक्या कर्तुं महात्मभिःअन्यथा राजशार्दूल न शक्या रक्षितुं स्त्रियः

evametāsu rakṣā vai śakyā kartuṃ mahātmabhiḥanyathā rājaśārdūla na śakyā rakṣituṃ striyaḥ

एता हि मनुजव्याघ्र तीक्ष्णास्तीक्ष्णपराक्रमाःनासामस्ति प्रियो नाम मैथुने संगमे नृभिः

etā hi manujavyāghra tīkṣṇāstīkṣṇaparākramāḥnāsāmasti priyo nāma maithune saṃgame nṛbhiḥ

एताः कृत्याश्च कार्याश्च कृताश्च भरतर्षभन चैकस्मिन्रमन्त्येताः पुरुषे पाण्डुनन्दन

etāḥ kṛtyāśca kāryāśca kṛtāśca bharatarṣabhana caikasminramantyetāḥ puruṣe pāṇḍunandana

नासु स्नेहो नृभिः कार्यस्तथैवेर्ष्या जनेश्वरखेदमास्थाय भुञ्जीत धर्ममास्थाय चैव हि

nāsu sneho nṛbhiḥ kāryastathaiverṣyā janeśvarakhedamāsthāya bhuñjīta dharmamāsthāya caiva hi

विहन्येतान्यथा कुर्वन्नरः कौरवनन्दनसर्वथा राजशार्दूल युक्तिः सर्वत्र पूज्यते

vihanyetānyathā kurvannaraḥ kauravanandanasarvathā rājaśārdūla yuktiḥ sarvatra pūjyate

तेनैकेन तु रक्षा वै विपुलेन कृता स्त्रियाःनान्यः शक्तो नृलोकेऽस्मिन्रक्षितुं नृप योषितः

tenaikena tu rakṣā vai vipulena kṛtā striyāḥnānyaḥ śakto nṛloke'sminrakṣituṃ nṛpa yoṣitaḥ