Parva.Adhyaya 13.46

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

प्राचेतसस्य वचनं कीर्तयन्ति पुराविदःयस्याः किंचिन्नाददते ज्ञातयो न स विक्रयः

prācetasasya vacanaṃ kīrtayanti purāvidaḥyasyāḥ kiṃcinnādadate jñātayo na sa vikrayaḥ

अर्हणं तत्कुमारीणामानृशंस्यतमं च तत्सर्वं च प्रतिदेयं स्यात्कन्यायै तदशेषतः

arhaṇaṃ tatkumārīṇāmānṛśaṃsyatamaṃ ca tatsarvaṃ ca pratideyaṃ syātkanyāyai tadaśeṣataḥ

पितृभिर्भ्रातृभिश्चैव श्वशुरैरथ देवरैःपूज्या लालयितव्याश्च बहुकल्याणमीप्सुभिः

pitṛbhirbhrātṛbhiścaiva śvaśurairatha devaraiḥpūjyā lālayitavyāśca bahukalyāṇamīpsubhiḥ

यदि वै स्त्री न रोचेत पुमांसं न प्रमोदयेत्अमोदनात्पुनः पुंसः प्रजनं न प्रवर्धते

yadi vai strī na roceta pumāṃsaṃ na pramodayetamodanātpunaḥ puṃsaḥ prajanaṃ na pravardhate

पूज्या लालयितव्याश्च स्त्रियो नित्यं जनाधिपअपूजिताश्च यत्रैताः सर्वास्तत्राफलाः क्रियाःतदैव तत्कुलं नास्ति यदा शोचन्ति जामयः

pūjyā lālayitavyāśca striyo nityaṃ janādhipaapūjitāśca yatraitāḥ sarvāstatrāphalāḥ kriyāḥtadaiva tatkulaṃ nāsti yadā śocanti jāmayaḥ

जामीशप्तानि गेहानि निकृत्तानीव कृत्ययानैव भान्ति न वर्धन्ते श्रिया हीनानि पार्थिव

jāmīśaptāni gehāni nikṛttānīva kṛtyayānaiva bhānti na vardhante śriyā hīnāni pārthiva

स्त्रियः पुंसां परिददे मनुर्जिगमिषुर्दिवम्अबलाः स्वल्पकौपीनाः सुहृदः सत्यजिष्णवः

striyaḥ puṃsāṃ paridade manurjigamiṣurdivamabalāḥ svalpakaupīnāḥ suhṛdaḥ satyajiṣṇavaḥ

ईर्ष्यवो मानकामाश्च चण्डा असुहृदोऽबुधाःस्त्रियो माननमर्हन्ति ता मानयत मानवाः

īrṣyavo mānakāmāśca caṇḍā asuhṛdo'budhāḥstriyo mānanamarhanti tā mānayata mānavāḥ

स्त्रीप्रत्ययो हि वो धर्मो रतिभोगाश्च केवलाःपरिचर्यान्नसंस्कारास्तदायत्ता भवन्तु वः

strīpratyayo hi vo dharmo ratibhogāśca kevalāḥparicaryānnasaṃskārāstadāyattā bhavantu vaḥ

उत्पादनमपत्यस्य जातस्य परिपालनम्प्रीत्यर्थं लोकयात्रा च पश्यत स्त्रीनिबन्धनम्

utpādanamapatyasya jātasya paripālanamprītyarthaṃ lokayātrā ca paśyata strīnibandhanam

संमान्यमानाश्चैताभिः सर्वकार्याण्यवाप्स्यथविदेहराजदुहिता चात्र श्लोकमगायत

saṃmānyamānāścaitābhiḥ sarvakāryāṇyavāpsyathavideharājaduhitā cātra ślokamagāyata

नास्ति यज्ञः स्त्रियः कश्चिन्न श्राद्धं नोपवासकम्धर्मस्तु भर्तृशुश्रूषा तया स्वर्गं जयत्युत

nāsti yajñaḥ striyaḥ kaścinna śrāddhaṃ nopavāsakamdharmastu bhartṛśuśrūṣā tayā svargaṃ jayatyuta

पिता रक्षति कौमारे भर्ता रक्षति यौवनेपुत्रास्तु स्थविरीभावे न स्त्री स्वातन्त्र्यमर्हति

pitā rakṣati kaumāre bhartā rakṣati yauvaneputrāstu sthavirībhāve na strī svātantryamarhati

श्रिय एताः स्त्रियो नाम सत्कार्या भूतिमिच्छतालालिता निगृहीता च स्त्री श्रीर्भवति भारत

śriya etāḥ striyo nāma satkāryā bhūtimicchatālālitā nigṛhītā ca strī śrīrbhavati bhārata