Parva.Adhyaya 13.60

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

दानं यज्ञक्रिया चेह किं स्वित्प्रेत्य महाफलम्कस्य ज्यायः फलं प्रोक्तं कीदृशेभ्यः कथं कदा

dānaṃ yajñakriyā ceha kiṃ svitpretya mahāphalamkasya jyāyaḥ phalaṃ proktaṃ kīdṛśebhyaḥ kathaṃ kadā

एतदिच्छामि विज्ञातुं याथातथ्येन भारतविद्वञ्जिज्ञासमानाय दानधर्मान्प्रचक्ष्व मे

etadicchāmi vijñātuṃ yāthātathyena bhāratavidvañjijñāsamānāya dānadharmānpracakṣva me

अन्तर्वेद्यां च यद्दत्तं श्रद्धया चानृशंस्यतःकिं स्विन्निःश्रेयसं तात तन्मे ब्रूहि पितामह

antarvedyāṃ ca yaddattaṃ śraddhayā cānṛśaṃsyataḥkiṃ svinniḥśreyasaṃ tāta tanme brūhi pitāmaha

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

रौद्रं कर्म क्षत्रियस्य सततं तात वर्ततेतस्य वैतानिकं कर्म दानं चैवेह पावनम्

raudraṃ karma kṣatriyasya satataṃ tāta vartatetasya vaitānikaṃ karma dānaṃ caiveha pāvanam

न तु पापकृतां राज्ञां प्रतिगृह्णन्ति साधवःएतस्मात्कारणाद्यज्ञैर्यजेद्राजाप्तदक्षिणैः

na tu pāpakṛtāṃ rājñāṃ pratigṛhṇanti sādhavaḥetasmātkāraṇādyajñairyajedrājāptadakṣiṇaiḥ

अथ चेत्प्रतिगृह्णीयुर्दद्यादहरहर्नृपःश्रद्धामास्थाय परमां पावनं ह्येतदुत्तमम्

atha cetpratigṛhṇīyurdadyādaharaharnṛpaḥśraddhāmāsthāya paramāṃ pāvanaṃ hyetaduttamam

ब्राह्मणांस्तर्पयेद्द्रव्यैस्ततो यज्ञे यतव्रतःमैत्रान्साधून्वेदविदः शीलवृत्ततपोन्वितान्

brāhmaṇāṃstarpayeddravyaistato yajñe yatavrataḥmaitrānsādhūnvedavidaḥ śīlavṛttataponvitān

यत्ते तेन करिष्यन्ति कृतं तेन भविष्यतियज्ञान्साधय साधुभ्यः स्वाद्वन्नान्दक्षिणावतः

yatte tena kariṣyanti kṛtaṃ tena bhaviṣyatiyajñānsādhaya sādhubhyaḥ svādvannāndakṣiṇāvataḥ

इष्टं दत्तं च मन्येथा आत्मानं दानकर्मणापूजयेथा यायजूकांस्तवाप्यंशो भवेद्यथा

iṣṭaṃ dattaṃ ca manyethā ātmānaṃ dānakarmaṇāpūjayethā yāyajūkāṃstavāpyaṃśo bhavedyathā

प्रजावतो भरेथाश्च ब्राह्मणान्बहुभारिणःप्रजावांस्तेन भवति यथा जनयिता तथा

prajāvato bharethāśca brāhmaṇānbahubhāriṇaḥprajāvāṃstena bhavati yathā janayitā tathā

यावतो वै साधुधर्मान्सन्तः संवर्तयन्त्युतसर्वे ते चापि भर्तव्या नरा ये बहुभारिणः

yāvato vai sādhudharmānsantaḥ saṃvartayantyutasarve te cāpi bhartavyā narā ye bahubhāriṇaḥ

समृद्धः संप्रयच्छस्व ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिरधेनूरनडुहोऽन्नानि च्छत्रं वासांस्युपानहौ

samṛddhaḥ saṃprayacchasva brāhmaṇebhyo yudhiṣṭhiradhenūranaḍuho'nnāni cchatraṃ vāsāṃsyupānahau

आज्यानि यजमानेभ्यस्तथान्नाद्यानि भारतअश्ववन्ति च यानानि वेश्मानि शयनानि च

ājyāni yajamānebhyastathānnādyāni bhārataaśvavanti ca yānāni veśmāni śayanāni ca

एते देया व्युष्टिमन्तो लघूपायाश्च भारतअजुगुप्सांश्च विज्ञाय ब्राह्मणान्वृत्तिकर्शितान्

ete deyā vyuṣṭimanto laghūpāyāśca bhārataajugupsāṃśca vijñāya brāhmaṇānvṛttikarśitān

उपच्छन्नं प्रकाशं वा वृत्त्या तान्प्रतिपादयराजसूयाश्वमेधाभ्यां श्रेयस्तत्क्षत्रियान्प्रति

upacchannaṃ prakāśaṃ vā vṛttyā tānpratipādayarājasūyāśvamedhābhyāṃ śreyastatkṣatriyānprati

एवं पापैर्विमुक्तस्त्वं पूतः स्वर्गमवाप्स्यसिस्रंसयित्वा पुनः कोशं यद्राष्ट्रं पालयिष्यसि

evaṃ pāpairvimuktastvaṃ pūtaḥ svargamavāpsyasisraṃsayitvā punaḥ kośaṃ yadrāṣṭraṃ pālayiṣyasi

ततश्च ब्रह्मभूयस्त्वमवाप्स्यसि धनानि चआत्मनश्च परेषां च वृत्तिं संरक्ष भारत

tataśca brahmabhūyastvamavāpsyasi dhanāni caātmanaśca pareṣāṃ ca vṛttiṃ saṃrakṣa bhārata

पुत्रवच्चापि भृत्यान्स्वान्प्रजाश्च परिपालययोगक्षेमश्च ते नित्यं ब्राह्मणेष्वस्तु भारत

putravaccāpi bhṛtyānsvānprajāśca paripālayayogakṣemaśca te nityaṃ brāhmaṇeṣvastu bhārata

अरक्षितारं हर्तारं विलोप्तारमदायकम्तं स्म राजकलिं हन्युः प्रजाः संभूय निर्घृणम्

arakṣitāraṃ hartāraṃ viloptāramadāyakamtaṃ sma rājakaliṃ hanyuḥ prajāḥ saṃbhūya nirghṛṇam

अहं वो रक्षितेत्युक्त्वा यो न रक्षति भूमिपःस संहत्य निहन्तव्यः श्वेव सोन्माद आतुरः

ahaṃ vo rakṣitetyuktvā yo na rakṣati bhūmipaḥsa saṃhatya nihantavyaḥ śveva sonmāda āturaḥ

पापं कुर्वन्ति यत्किंचित्प्रजा राज्ञा ह्यरक्षिताःचतुर्थं तस्य पापस्य राजा भारत विन्दति

pāpaṃ kurvanti yatkiṃcitprajā rājñā hyarakṣitāḥcaturthaṃ tasya pāpasya rājā bhārata vindati

अप्याहुः सर्वमेवेति भूयोऽर्धमिति निश्चयःचतुर्थं मतमस्माकं मनोः श्रुत्वानुशासनम्

apyāhuḥ sarvameveti bhūyo'rdhamiti niścayaḥcaturthaṃ matamasmākaṃ manoḥ śrutvānuśāsanam

शुभं वा यत्प्रकुर्वन्ति प्रजा राज्ञा सुरक्षिताःचतुर्थं तस्य पुण्यस्य राजा चाप्नोति भारत

śubhaṃ vā yatprakurvanti prajā rājñā surakṣitāḥcaturthaṃ tasya puṇyasya rājā cāpnoti bhārata

जीवन्तं त्वानुजीवन्तु प्रजाः सर्वा युधिष्ठिरपर्जन्यमिव भूतानि महाद्रुममिव द्विजाः

jīvantaṃ tvānujīvantu prajāḥ sarvā yudhiṣṭhiraparjanyamiva bhūtāni mahādrumamiva dvijāḥ

कुबेरमिव रक्षांसि शतक्रतुमिवामराःज्ञातयस्त्वानुजीवन्तु सुहृदश्च परंतप

kuberamiva rakṣāṃsi śatakratumivāmarāḥjñātayastvānujīvantu suhṛdaśca paraṃtapa