Parva.Adhyaya 13.89

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

यमस्तु यानि श्राद्धानि प्रोवाच शशबिन्दवेतानि मे शृणु काम्यानि नक्षत्रेषु पृथक्पृथक्

yamastu yāni śrāddhāni provāca śaśabindavetāni me śṛṇu kāmyāni nakṣatreṣu pṛthakpṛthak

श्राद्धं यः कृत्तिकायोगे कुर्वीत सततं नरःअग्नीनाधाय सापत्यो यजेत विगतज्वरः

śrāddhaṃ yaḥ kṛttikāyoge kurvīta satataṃ naraḥagnīnādhāya sāpatyo yajeta vigatajvaraḥ

अपत्यकामो रोहिण्यामोजस्कामो मृगोत्तमेक्रूरकर्मा ददच्छ्राद्धमार्द्रायां मानवो भवेत्

apatyakāmo rohiṇyāmojaskāmo mṛgottamekrūrakarmā dadacchrāddhamārdrāyāṃ mānavo bhavet

कृषिभागी भवेन्मर्त्यः कुर्वञ्श्राद्धं पुनर्वसौपुष्टिकामोऽथ पुष्येण श्राद्धमीहेत मानवः

kṛṣibhāgī bhavenmartyaḥ kurvañśrāddhaṃ punarvasaupuṣṭikāmo'tha puṣyeṇa śrāddhamīheta mānavaḥ

आश्लेषायां ददच्छ्राद्धं वीरान्पुत्रान्प्रजायतेज्ञातीनां तु भवेच्छ्रेष्ठो मघासु श्राद्धमावपन्

āśleṣāyāṃ dadacchrāddhaṃ vīrānputrānprajāyatejñātīnāṃ tu bhavecchreṣṭho maghāsu śrāddhamāvapan

फल्गुनीषु ददच्छ्राद्धं सुभगः श्राद्धदो भवेत्अपत्यभागुत्तरासु हस्तेन फलभाग्भवेत्

phalgunīṣu dadacchrāddhaṃ subhagaḥ śrāddhado bhavetapatyabhāguttarāsu hastena phalabhāgbhavet

चित्रायां तु ददच्छ्राद्धं लभेद्रूपवतः सुतान्स्वातियोगे पितॄनर्च्य वाणिज्यमुपजीवति

citrāyāṃ tu dadacchrāddhaṃ labhedrūpavataḥ sutānsvātiyoge pitṝnarcya vāṇijyamupajīvati

बहुपुत्रो विशाखासु पित्र्यमीहन्भवेन्नरःअनुराधासु कुर्वाणो राजचक्रं प्रवर्तयेत्

bahuputro viśākhāsu pitryamīhanbhavennaraḥanurādhāsu kurvāṇo rājacakraṃ pravartayet

आदिपत्यं व्रजेन्मर्त्यो ज्येष्ठायामपवर्जयन्नरः कुरुकुलश्रेष्ठ श्रद्धादमपुरःसरः

ādipatyaṃ vrajenmartyo jyeṣṭhāyāmapavarjayannaraḥ kurukulaśreṣṭha śraddhādamapuraḥsaraḥ

मूले त्वारोग्यमर्च्छेत यशोऽषाढास्वनुत्तमम्उत्तरासु त्वषाढासु वीतशोकश्चरेन्महीम्

mūle tvārogyamarccheta yaśo'ṣāḍhāsvanuttamamuttarāsu tvaṣāḍhāsu vītaśokaścarenmahīm

श्राद्धं त्वभिजिता कुर्वन्विद्यां श्रेष्ठामवाप्नुयात्श्रवणे तु ददच्छ्राद्धं प्रेत्य गच्छेत्परां गतिम्

śrāddhaṃ tvabhijitā kurvanvidyāṃ śreṣṭhāmavāpnuyātśravaṇe tu dadacchrāddhaṃ pretya gacchetparāṃ gatim

राज्यभागी धनिष्ठायां प्राप्नुयान्नापदं नरःनक्षत्रे वारुणे कुर्वन्भिषक्सिद्धिमवाप्नुयात्

rājyabhāgī dhaniṣṭhāyāṃ prāpnuyānnāpadaṃ naraḥnakṣatre vāruṇe kurvanbhiṣaksiddhimavāpnuyāt

पूर्वप्रोष्ठपदाः कुर्वन्बहु विन्देदजाविकम्उत्तरास्वथ कुर्वाणो विन्दते गाः सहस्रशः

pūrvaproṣṭhapadāḥ kurvanbahu vindedajāvikamuttarāsvatha kurvāṇo vindate gāḥ sahasraśaḥ

बहुरूप्यकृतं वित्तं विन्दते रेवतीं श्रितःअश्वांश्चाश्वयुजे वेत्ति भरणीष्वायुरुत्तमम्

bahurūpyakṛtaṃ vittaṃ vindate revatīṃ śritaḥaśvāṃścāśvayuje vetti bharaṇīṣvāyuruttamam

इमं श्राद्धविधिं श्रुत्वा शशबिन्दुस्तथाकरोत्अक्लेशेनाजयच्चापि महीं सोऽनुशशास ह

imaṃ śrāddhavidhiṃ śrutvā śaśabindustathākarotakleśenājayaccāpi mahīṃ so'nuśaśāsa ha