Parva.Adhyaya 13.93

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

द्विजातयो व्रतोपेता हविस्ते यदि भुञ्जतेअन्नं ब्राह्मणकामाय कथमेतत्पितामह

dvijātayo vratopetā haviste yadi bhuñjateannaṃ brāhmaṇakāmāya kathametatpitāmaha

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

अवेदोक्तव्रताश्चैव भुञ्जानाः कार्यकारिणःवेदोक्तेषु तु भुञ्जाना व्रतलुप्ता युधिष्ठिर

avedoktavratāścaiva bhuñjānāḥ kāryakāriṇaḥvedokteṣu tu bhuñjānā vrataluptā yudhiṣṭhira

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

यदिदं तप इत्याहुरुपवासं पृथग्जनाःतपः स्यादेतदिह वै तपोऽन्यद्वापि किं भवेत्

yadidaṃ tapa ityāhurupavāsaṃ pṛthagjanāḥtapaḥ syādetadiha vai tapo'nyadvāpi kiṃ bhavet

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

मासार्धमासौ नोपवसेद्यत्तपो मन्यते जनःआत्मतन्त्रोपघाती यो न तपस्वी न धर्मवित्

māsārdhamāsau nopavasedyattapo manyate janaḥātmatantropaghātī yo na tapasvī na dharmavit

त्यागस्यापि च संपत्तिः शिष्यते तप उत्तमम्सदोपवासी च भवेद्ब्रह्मचारी तथैव च

tyāgasyāpi ca saṃpattiḥ śiṣyate tapa uttamamsadopavāsī ca bhavedbrahmacārī tathaiva ca

मुनिश्च स्यात्सदा विप्रो देवांश्चैव सदा यजेत्कुटुम्बिको धर्मकामः सदास्वप्नश्च भारत

muniśca syātsadā vipro devāṃścaiva sadā yajetkuṭumbiko dharmakāmaḥ sadāsvapnaśca bhārata

अमृताशी सदा च स्यात्पवित्री च सदा भवेत्ऋतवादी सदा च स्यान्नियतश्च सदा भवेत्

amṛtāśī sadā ca syātpavitrī ca sadā bhavetṛtavādī sadā ca syānniyataśca sadā bhavet

विघसाशी सदा च स्यात्सदा चैवातिथिप्रियःअमांसाशी सदा च स्यात्पवित्री च सदा भवेत्

vighasāśī sadā ca syātsadā caivātithipriyaḥamāṃsāśī sadā ca syātpavitrī ca sadā bhavet

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

कथं सदोपवासी स्याद्ब्रह्मचारी च पार्थिवविघसाशी कथं च स्यात्कथं चैवातिथिप्रियः

kathaṃ sadopavāsī syādbrahmacārī ca pārthivavighasāśī kathaṃ ca syātkathaṃ caivātithipriyaḥ

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

अन्तरा सायमाशं च प्रातराशं तथैव चसदोपवासी भवति यो न भुङ्क्तेऽन्तरा पुनः

antarā sāyamāśaṃ ca prātarāśaṃ tathaiva casadopavāsī bhavati yo na bhuṅkte'ntarā punaḥ

भार्यां गच्छन्ब्रह्मचारी सदा भवति चैव हऋतवादी सदा च स्याद्दानशीलश्च मानवः

bhāryāṃ gacchanbrahmacārī sadā bhavati caiva haṛtavādī sadā ca syāddānaśīlaśca mānavaḥ

अभक्षयन्वृथा मांसममांसाशी भवत्युतदानं ददत्पवित्री स्यादस्वप्नश्च दिवास्वपन्

abhakṣayanvṛthā māṃsamamāṃsāśī bhavatyutadānaṃ dadatpavitrī syādasvapnaśca divāsvapan

भृत्यातिथिषु यो भुङ्क्ते भुक्तवत्सु नरः सदाअमृतं केवलं भुङ्क्ते इति विद्धि युधिष्ठिर

bhṛtyātithiṣu yo bhuṅkte bhuktavatsu naraḥ sadāamṛtaṃ kevalaṃ bhuṅkte iti viddhi yudhiṣṭhira

अभुक्तवत्सु नाश्नाति ब्राह्मणेषु तु यो नरःअभोजनेन तेनास्य जितः स्वर्गो भवत्युत

abhuktavatsu nāśnāti brāhmaṇeṣu tu yo naraḥabhojanena tenāsya jitaḥ svargo bhavatyuta

देवेभ्यश्च पितृभ्यश्च भृत्येभ्योऽतिथिभिः सहअवशिष्टानि यो भुङ्क्ते तमाहुर्विघसाशिनम्

devebhyaśca pitṛbhyaśca bhṛtyebhyo'tithibhiḥ sahaavaśiṣṭāni yo bhuṅkte tamāhurvighasāśinam

तेषां लोका ह्यपर्यन्ताः सदने ब्रह्मणः स्मृताःउपस्थिता ह्यप्सरोभिर्गन्धर्वैश्च जनाधिप

teṣāṃ lokā hyaparyantāḥ sadane brahmaṇaḥ smṛtāḥupasthitā hyapsarobhirgandharvaiśca janādhipa

देवतातिथिभिः सार्धं पितृभिश्चोपभुञ्जतेरमन्ते पुत्रपौत्रैश्च तेषां गतिरनुत्तमा

devatātithibhiḥ sārdhaṃ pitṛbhiścopabhuñjateramante putrapautraiśca teṣāṃ gatiranuttamā