Parva.Adhyaya 14.2

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवमुक्तस्तु राज्ञा स धृतराष्ट्रेण धीमतातूष्णीं बभूव मेधावी तमुवाचाथ केशवः

evamuktastu rājñā sa dhṛtarāṣṭreṇa dhīmatātūṣṇīṃ babhūva medhāvī tamuvācātha keśavaḥ

अतीव मनसा शोकः क्रियमाणो जनाधिपसंतापयति वैतस्य पूर्वप्रेतान्पितामहान्

atīva manasā śokaḥ kriyamāṇo janādhipasaṃtāpayati vaitasya pūrvapretānpitāmahān

यजस्व विविधैर्यज्ञैर्बहुभिः स्वाप्तदक्षिणैःदेवांस्तर्पय सोमेन स्वधया च पितॄनपि

yajasva vividhairyajñairbahubhiḥ svāptadakṣiṇaiḥdevāṃstarpaya somena svadhayā ca pitṝnapi

त्वद्विधस्य महाबुद्धे नैतदद्योपपद्यतेविदितं वेदितव्यं ते कर्तव्यमपि ते कृतम्

tvadvidhasya mahābuddhe naitadadyopapadyateviditaṃ veditavyaṃ te kartavyamapi te kṛtam

श्रुताश्च राजधर्मास्ते भीष्माद्भागीरथीसुतात्कृष्णद्वैपायनाच्चैव नारदाद्विदुरात्तथा

śrutāśca rājadharmāste bhīṣmādbhāgīrathīsutātkṛṣṇadvaipāyanāccaiva nāradādvidurāttathā

नेमामर्हसि मूढानां वृत्तिं त्वमनुवर्तितुम्पितृपैतामहीं वृत्तिमास्थाय धुरमुद्वह

nemāmarhasi mūḍhānāṃ vṛttiṃ tvamanuvartitumpitṛpaitāmahīṃ vṛttimāsthāya dhuramudvaha

युक्तं हि यशसा क्षत्रं स्वर्गं प्राप्तुमसंशयम्न हि कश्चन शूराणां निहतोऽत्र पराङ्मुखः

yuktaṃ hi yaśasā kṣatraṃ svargaṃ prāptumasaṃśayamna hi kaścana śūrāṇāṃ nihato'tra parāṅmukhaḥ

त्यज शोकं महाराज भवितव्यं हि तत्तथान शक्यास्ते पुनर्द्रष्टुं त्वया ह्यस्मिन्रणे हताः

tyaja śokaṃ mahārāja bhavitavyaṃ hi tattathāna śakyāste punardraṣṭuṃ tvayā hyasminraṇe hatāḥ

एतावदुक्त्वा गोविन्दो धर्मराजं युधिष्ठिरम्विरराम महातेजास्तमुवाच युधिष्ठिरः

etāvaduktvā govindo dharmarājaṃ yudhiṣṭhiramvirarāma mahātejāstamuvāca yudhiṣṭhiraḥ

गोविन्द मयि या प्रीतिस्तव सा विदिता ममसौहृदेन तथा प्रेम्णा सदा मामनुकम्पसे

govinda mayi yā prītistava sā viditā mamasauhṛdena tathā premṇā sadā māmanukampase

प्रियं तु मे स्यात्सुमहत्कृतं चक्रगदाधरश्रीमन्प्रीतेन मनसा सर्वं यादवनन्दन

priyaṃ tu me syātsumahatkṛtaṃ cakragadādharaśrīmanprītena manasā sarvaṃ yādavanandana

यदि मामनुजानीयाद्भवान्गन्तुं तपोवनम्न हि शान्तिं प्रपश्यामि घातयित्वा पितामहम्कर्णं च पुरुषव्याघ्रं संग्रामेष्वपलायिनम्

yadi māmanujānīyādbhavāngantuṃ tapovanamna hi śāntiṃ prapaśyāmi ghātayitvā pitāmahamkarṇaṃ ca puruṣavyāghraṃ saṃgrāmeṣvapalāyinam

कर्मणा येन मुच्येयमस्मात्क्रूरादरिंदमकर्मणस्तद्विधत्स्वेह येन शुध्यति मे मनः

karmaṇā yena mucyeyamasmātkrūrādariṃdamakarmaṇastadvidhatsveha yena śudhyati me manaḥ

तमेवंवादिनं व्यासस्ततः प्रोवाच धर्मवित्सान्त्वयन्सुमहातेजाः शुभं वचनमर्थवत्

tamevaṃvādinaṃ vyāsastataḥ provāca dharmavitsāntvayansumahātejāḥ śubhaṃ vacanamarthavat

अकृता ते मतिस्तात पुनर्बाल्येन मुह्यसेकिमाकाशे वयं सर्वे प्रलपाम मुहुर्मुहुः

akṛtā te matistāta punarbālyena muhyasekimākāśe vayaṃ sarve pralapāma muhurmuhuḥ

विदिताः क्षत्रधर्मास्ते येषां युद्धेन जीविकायथा प्रवृत्तो नृपतिर्नाधिबन्धेन युज्यते

viditāḥ kṣatradharmāste yeṣāṃ yuddhena jīvikāyathā pravṛtto nṛpatirnādhibandhena yujyate

मोक्षधर्माश्च निखिला याथातथ्येन ते श्रुताःअसकृच्चैव संदेहाश्छिन्नास्ते कामजा मया

mokṣadharmāśca nikhilā yāthātathyena te śrutāḥasakṛccaiva saṃdehāśchinnāste kāmajā mayā

अश्रद्दधानो दुर्मेधा लुप्तस्मृतिरसि ध्रुवम्मैवं भव न ते युक्तमिदमज्ञानमीदृशम्

aśraddadhāno durmedhā luptasmṛtirasi dhruvammaivaṃ bhava na te yuktamidamajñānamīdṛśam

प्रायश्चित्तानि सर्वाणि विदितानि च तेऽनघयुद्धधर्माश्च ते सर्वे दानधर्माश्च ते श्रुताः

prāyaścittāni sarvāṇi viditāni ca te'naghayuddhadharmāśca te sarve dānadharmāśca te śrutāḥ

स कथं सर्वधर्मज्ञः सर्वागमविशारदःपरिमुह्यसि भूयस्त्वमज्ञानादिव भारत

sa kathaṃ sarvadharmajñaḥ sarvāgamaviśāradaḥparimuhyasi bhūyastvamajñānādiva bhārata