Parva.Adhyaya 14.37

ब्रह्मोवाचरजोऽहं वः प्रवक्ष्यामि याथातथ्येन सत्तमाःनिबोधत महाभागा गुणवृत्तं च सर्वशः

brahmovācarajo'haṃ vaḥ pravakṣyāmi yāthātathyena sattamāḥnibodhata mahābhāgā guṇavṛttaṃ ca sarvaśaḥ

संघातो रूपमायासः सुखदुःखे हिमातपौऐश्वर्यं विग्रहः संधिर्हेतुवादोऽरतिः क्षमा

saṃghāto rūpamāyāsaḥ sukhaduḥkhe himātapauaiśvaryaṃ vigrahaḥ saṃdhirhetuvādo'ratiḥ kṣamā

बलं शौर्यं मदो रोषो व्यायामकलहावपिईर्ष्येप्सा पैशुनं युद्धं ममत्वं परिपालनम्

balaṃ śauryaṃ mado roṣo vyāyāmakalahāvapiīrṣyepsā paiśunaṃ yuddhaṃ mamatvaṃ paripālanam

वधबन्धपरिक्लेशाः क्रयो विक्रय एव चनिकृन्त छिन्धि भिन्धीति परमर्मावकर्तनम्

vadhabandhaparikleśāḥ krayo vikraya eva canikṛnta chindhi bhindhīti paramarmāvakartanam

उग्रं दारुणमाक्रोशः परवित्तानुशासनम्लोकचिन्ता विचिन्ता च मत्सरः परिभाषणम्

ugraṃ dāruṇamākrośaḥ paravittānuśāsanamlokacintā vicintā ca matsaraḥ paribhāṣaṇam

मृषावादो मृषादानं विकल्पः परिभाषणम्निन्दा स्तुतिः प्रशंसा च प्रतापः परितर्पणम्

mṛṣāvādo mṛṣādānaṃ vikalpaḥ paribhāṣaṇamnindā stutiḥ praśaṃsā ca pratāpaḥ paritarpaṇam

परिचर्या च शुश्रूषा सेवा तृष्णा व्यपाश्रयःव्यूहोऽनयः प्रमादश्च परितापः परिग्रहः

paricaryā ca śuśrūṣā sevā tṛṣṇā vyapāśrayaḥvyūho'nayaḥ pramādaśca paritāpaḥ parigrahaḥ

संस्कारा ये च लोकेऽस्मिन्प्रवर्तन्ते पृथक्पृथक्नृषु नारीषु भूतेषु द्रव्येषु शरणेषु च

saṃskārā ye ca loke'sminpravartante pṛthakpṛthaknṛṣu nārīṣu bhūteṣu dravyeṣu śaraṇeṣu ca

संतापोऽप्रत्ययश्चैव व्रतानि नियमाश्च येप्रदानमाशीर्युक्तं च सततं मे भवत्विति

saṃtāpo'pratyayaścaiva vratāni niyamāśca yepradānamāśīryuktaṃ ca satataṃ me bhavatviti

स्वधाकारो नमस्कारः स्वाहाकारो वषट्क्रियायाजनाध्यापने चोभे तथैवाहुः परिग्रहम्

svadhākāro namaskāraḥ svāhākāro vaṣaṭkriyāyājanādhyāpane cobhe tathaivāhuḥ parigraham

इदं मे स्यादिदं मे स्यात्स्नेहो गुणसमुद्भवःअभिद्रोहस्तथा माया निकृतिर्मान एव च

idaṃ me syādidaṃ me syātsneho guṇasamudbhavaḥabhidrohastathā māyā nikṛtirmāna eva ca

स्तैन्यं हिंसा परीवादः परितापः प्रजागरःस्तम्भो दम्भोऽथ रागश्च भक्तिः प्रीतिः प्रमोदनम्

stainyaṃ hiṃsā parīvādaḥ paritāpaḥ prajāgaraḥstambho dambho'tha rāgaśca bhaktiḥ prītiḥ pramodanam

द्यूतं च जनवादश्च संबन्धाः स्त्रीकृताश्च येनृत्तवादित्रगीतानि प्रसङ्गा ये च केचनसर्व एते गुणा विप्रा राजसाः संप्रकीर्तिताः

dyūtaṃ ca janavādaśca saṃbandhāḥ strīkṛtāśca yenṛttavāditragītāni prasaṅgā ye ca kecanasarva ete guṇā viprā rājasāḥ saṃprakīrtitāḥ

भूतभव्यभविष्याणां भावानां भुवि भावनाःत्रिवर्गनिरता नित्यं धर्मोऽर्थः काम इत्यपि

bhūtabhavyabhaviṣyāṇāṃ bhāvānāṃ bhuvi bhāvanāḥtrivarganiratā nityaṃ dharmo'rthaḥ kāma ityapi

कामवृत्ताः प्रमोदन्ते सर्वकामसमृद्धिभिःअर्वाक्स्रोतस इत्येते तैजसा रजसावृताः

kāmavṛttāḥ pramodante sarvakāmasamṛddhibhiḥarvāksrotasa ityete taijasā rajasāvṛtāḥ

अस्मिँल्लोके प्रमोदन्ते जायमानाः पुनः पुनःप्रेत्यभाविकमीहन्त इह लौकिकमेव चददति प्रतिगृह्णन्ति जपन्त्यथ च जुह्वति

asmim̐lloke pramodante jāyamānāḥ punaḥ punaḥpretyabhāvikamīhanta iha laukikameva cadadati pratigṛhṇanti japantyatha ca juhvati

रजोगुणा वो बहुधानुकीर्तिता; यथावदुक्तं गुणवृत्तमेव चनरो हि यो वेद गुणानिमान्सदा; स राजसैः सर्वगुणैर्विमुच्यते

rajoguṇā vo bahudhānukīrtitā; yathāvaduktaṃ guṇavṛttameva canaro hi yo veda guṇānimānsadā; sa rājasaiḥ sarvaguṇairvimucyate