Parva.Adhyaya 14.38
Mahabharata · 15 verses
- 14.38.1
ब्रह्मोवाचअतः परं प्रवक्ष्यामि तृतीयं गुणमुत्तमम्सर्वभूतहितं लोके सतां धर्ममनिन्दितम्
brahmovācaataḥ paraṃ pravakṣyāmi tṛtīyaṃ guṇamuttamamsarvabhūtahitaṃ loke satāṃ dharmamaninditam
- 14.38.2
आनन्दः प्रीतिरुद्रेकः प्राकाश्यं सुखमेव चअकार्पण्यमसंरम्भः संतोषः श्रद्दधानता
ānandaḥ prītirudrekaḥ prākāśyaṃ sukhameva caakārpaṇyamasaṃrambhaḥ saṃtoṣaḥ śraddadhānatā
- 14.38.3
क्षमा धृतिरहिंसा च समता सत्यमार्जवम्अक्रोधश्चानसूया च शौचं दाक्ष्यं पराक्रमः
kṣamā dhṛtirahiṃsā ca samatā satyamārjavamakrodhaścānasūyā ca śaucaṃ dākṣyaṃ parākramaḥ
- 14.38.4
मुधा ज्ञानं मुधा वृत्तं मुधा सेवा मुधा श्रमःएवं यो युक्तधर्मः स्यात्सोऽमुत्रानन्त्यमश्नुते
mudhā jñānaṃ mudhā vṛttaṃ mudhā sevā mudhā śramaḥevaṃ yo yuktadharmaḥ syātso'mutrānantyamaśnute
- 14.38.5
निर्ममो निरहंकारो निराशीः सर्वतः समःअकामहत इत्येष सतां धर्मः सनातनः
nirmamo nirahaṃkāro nirāśīḥ sarvataḥ samaḥakāmahata ityeṣa satāṃ dharmaḥ sanātanaḥ
- 14.38.6
विश्रम्भो ह्रीस्तितिक्षा च त्यागः शौचमतन्द्रिताआनृशंस्यमसंमोहो दया भूतेष्वपैशुनम्
viśrambho hrīstitikṣā ca tyāgaḥ śaucamatandritāānṛśaṃsyamasaṃmoho dayā bhūteṣvapaiśunam
- 14.38.7
हर्षस्तुष्टिर्विस्मयश्च विनयः साधुवृत्तताशान्तिकर्म विशुद्धिश्च शुभा बुद्धिर्विमोचनम्
harṣastuṣṭirvismayaśca vinayaḥ sādhuvṛttatāśāntikarma viśuddhiśca śubhā buddhirvimocanam
- 14.38.8
उपेक्षा ब्रह्मचर्यं च परित्यागश्च सर्वशःनिर्ममत्वमनाशीस्त्वमपरिक्रीतधर्मता
upekṣā brahmacaryaṃ ca parityāgaśca sarvaśaḥnirmamatvamanāśīstvamaparikrītadharmatā
- 14.38.9
मुधा दानं मुधा यज्ञो मुधाधीतं मुधा व्रतम्मुधा प्रतिग्रहश्चैव मुधा धर्मो मुधा तपः
mudhā dānaṃ mudhā yajño mudhādhītaṃ mudhā vratammudhā pratigrahaścaiva mudhā dharmo mudhā tapaḥ
- 14.38.10
एवंवृत्तास्तु ये केचिल्लोकेऽस्मिन्सत्त्वसंश्रयाःब्राह्मणा ब्रह्मयोनिस्थास्ते धीराः साधुदर्शिनः
evaṃvṛttāstu ye kecilloke'sminsattvasaṃśrayāḥbrāhmaṇā brahmayonisthāste dhīrāḥ sādhudarśinaḥ
- 14.38.11
हित्वा सर्वाणि पापानि निःशोका ह्यजरामराःदिवं प्राप्य तु ते धीराः कुर्वते वै ततस्ततः
hitvā sarvāṇi pāpāni niḥśokā hyajarāmarāḥdivaṃ prāpya tu te dhīrāḥ kurvate vai tatastataḥ
- 14.38.12
ईशित्वं च वशित्वं च लघुत्वं मनसश्च तेविकुर्वते महात्मानो देवास्त्रिदिवगा इव
īśitvaṃ ca vaśitvaṃ ca laghutvaṃ manasaśca tevikurvate mahātmāno devāstridivagā iva
- 14.38.13
ऊर्ध्वस्रोतस इत्येते देवा वैकारिकाः स्मृताःविकुर्वते प्रकृत्या वै दिवं प्राप्तास्ततस्ततःयद्यदिच्छन्ति तत्सर्वं भजन्ते विभजन्ति च
ūrdhvasrotasa ityete devā vaikārikāḥ smṛtāḥvikurvate prakṛtyā vai divaṃ prāptāstatastataḥyadyadicchanti tatsarvaṃ bhajante vibhajanti ca
- 14.38.14
इत्येतत्सात्त्विकं वृत्तं कथितं वो द्विजर्षभाःएतद्विज्ञाय विधिवल्लभते यद्यदिच्छति
ityetatsāttvikaṃ vṛttaṃ kathitaṃ vo dvijarṣabhāḥetadvijñāya vidhivallabhate yadyadicchati
- 14.38.15
प्रकीर्तिताः सत्त्वगुणा विशेषतो; यथावदुक्तं गुणवृत्तमेव चनरस्तु यो वेद गुणानिमान्सदा; गुणान्स भुङ्क्ते न गुणैः स भुज्यते
prakīrtitāḥ sattvaguṇā viśeṣato; yathāvaduktaṃ guṇavṛttameva canarastu yo veda guṇānimānsadā; guṇānsa bhuṅkte na guṇaiḥ sa bhujyate