Parva.Adhyaya 14.47
Mahabharata · 16 verses
- 14.47.1
ब्रह्मोवाचसंन्यासं तप इत्याहुर्वृद्धा निश्चितदर्शिनःब्राह्मणा ब्रह्मयोनिस्था ज्ञानं ब्रह्म परं विदुः
brahmovācasaṃnyāsaṃ tapa ityāhurvṛddhā niścitadarśinaḥbrāhmaṇā brahmayonisthā jñānaṃ brahma paraṃ viduḥ
- 14.47.2
अविदूरात्परं ब्रह्म वेदविद्याव्यपाश्रयम्निर्द्वंद्वं निर्गुणं नित्यमचिन्त्यं गुह्यमुत्तमम्
avidūrātparaṃ brahma vedavidyāvyapāśrayamnirdvaṃdvaṃ nirguṇaṃ nityamacintyaṃ guhyamuttamam
- 14.47.3
ज्ञानेन तपसा चैव धीराः पश्यन्ति तत्पदम्निर्णिक्ततमसः पूता व्युत्क्रान्तरजसोऽमलाः
jñānena tapasā caiva dhīrāḥ paśyanti tatpadamnirṇiktatamasaḥ pūtā vyutkrāntarajaso'malāḥ
- 14.47.4
तपसा क्षेममध्वानं गच्छन्ति परमैषिणःसंन्यासनिरता नित्यं ये ब्रह्मविदुषो जनाः
tapasā kṣemamadhvānaṃ gacchanti paramaiṣiṇaḥsaṃnyāsaniratā nityaṃ ye brahmaviduṣo janāḥ
- 14.47.5
तपः प्रदीप इत्याहुराचारो धर्मसाधकःज्ञानं त्वेव परं विद्म संन्यासस्तप उत्तमम्
tapaḥ pradīpa ityāhurācāro dharmasādhakaḥjñānaṃ tveva paraṃ vidma saṃnyāsastapa uttamam
- 14.47.6
यस्तु वेद निराबाधं ज्ञानं तत्त्वविनिश्चयात्सर्वभूतस्थमात्मानं स सर्वगतिरिष्यते
yastu veda nirābādhaṃ jñānaṃ tattvaviniścayātsarvabhūtasthamātmānaṃ sa sarvagatiriṣyate
- 14.47.7
यो विद्वान्सहवासं च विवासं चैव पश्यतितथैवैकत्वनानात्वे स दुःखात्परिमुच्यते
yo vidvānsahavāsaṃ ca vivāsaṃ caiva paśyatitathaivaikatvanānātve sa duḥkhātparimucyate
- 14.47.8
यो न कामयते किंचिन्न किंचिदवमन्यतेइहलोकस्थ एवैष ब्रह्मभूयाय कल्पते
yo na kāmayate kiṃcinna kiṃcidavamanyateihalokastha evaiṣa brahmabhūyāya kalpate
- 14.47.9
प्रधानगुणतत्त्वज्ञः सर्वभूतविधानवित्निर्ममो निरहंकारो मुच्यते नात्र संशयः
pradhānaguṇatattvajñaḥ sarvabhūtavidhānavitnirmamo nirahaṃkāro mucyate nātra saṃśayaḥ
- 14.47.10
निर्द्वंद्वो निर्नमस्कारो निःस्वधाकार एव चनिर्गुणं नित्यमद्वंद्वं प्रशमेनैव गच्छति
nirdvaṃdvo nirnamaskāro niḥsvadhākāra eva canirguṇaṃ nityamadvaṃdvaṃ praśamenaiva gacchati
- 14.47.11
हित्वा गुणमयं सर्वं कर्म जन्तुः शुभाशुभम्उभे सत्यानृते हित्वा मुच्यते नात्र संशयः
hitvā guṇamayaṃ sarvaṃ karma jantuḥ śubhāśubhamubhe satyānṛte hitvā mucyate nātra saṃśayaḥ
- 14.47.12
अव्यक्तबीजप्रभवो बुद्धिस्कन्धमयो महान्महाहंकारविटप इन्द्रियान्तरकोटरः
avyaktabījaprabhavo buddhiskandhamayo mahānmahāhaṃkāraviṭapa indriyāntarakoṭaraḥ
- 14.47.13
महाभूतविशाखश्च विशेषप्रतिशाखवान्सदापर्णः सदापुष्पः शुभाशुभफलोदयःआजीवः सर्वभूतानां ब्रह्मवृक्षः सनातनः
mahābhūtaviśākhaśca viśeṣapratiśākhavānsadāparṇaḥ sadāpuṣpaḥ śubhāśubhaphalodayaḥājīvaḥ sarvabhūtānāṃ brahmavṛkṣaḥ sanātanaḥ
- 14.47.14
एतच्छित्त्वा च भित्त्वा च ज्ञानेन परमासिनाहित्वा चामरतां प्राप्य जह्याद्वै मृत्युजन्मनीनिर्ममो निरहंकारो मुच्यते नात्र संशयः
etacchittvā ca bhittvā ca jñānena paramāsināhitvā cāmaratāṃ prāpya jahyādvai mṛtyujanmanīnirmamo nirahaṃkāro mucyate nātra saṃśayaḥ
- 14.47.15
द्वावेतौ पक्षिणौ नित्यौ सखायौ चाप्यचेतनौएताभ्यां तु परो यस्य चेतनावानिति स्मृतः
dvāvetau pakṣiṇau nityau sakhāyau cāpyacetanauetābhyāṃ tu paro yasya cetanāvāniti smṛtaḥ
- 14.47.16
अचेतनः सत्त्वसंघातयुक्तः; सत्त्वात्परं चेतयतेऽन्तरात्मास क्षेत्रज्ञः सत्त्वसंघातबुद्धि;र्गुणातिगो मुच्यते मृत्युपाशात्
acetanaḥ sattvasaṃghātayuktaḥ; sattvātparaṃ cetayate'ntarātmāsa kṣetrajñaḥ sattvasaṃghātabuddhi;rguṇātigo mucyate mṛtyupāśāt