Parva.Adhyaya 14.65

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एतस्मिन्नेव काले तु वासुदेवोऽपि वीर्यवान्उपायाद्वृष्णिभिः सार्धं पुरं वारणसाह्वयम्

etasminneva kāle tu vāsudevo'pi vīryavānupāyādvṛṣṇibhiḥ sārdhaṃ puraṃ vāraṇasāhvayam

समयं वाजिमेधस्य विदित्वा पुरुषर्षभःयथोक्तो धर्मपुत्रेण व्रजन्स स्वपुरीं प्रति

samayaṃ vājimedhasya viditvā puruṣarṣabhaḥyathokto dharmaputreṇa vrajansa svapurīṃ prati

रौक्मिणेयेन सहितो युयुधानेन चैव हचारुदेष्णेन साम्बेन गदेन कृतवर्मणा

raukmiṇeyena sahito yuyudhānena caiva hacārudeṣṇena sāmbena gadena kṛtavarmaṇā

सारणेन च वीरेण निशठेनोल्मुकेन चबलदेवं पुरस्कृत्य सुभद्रासहितस्तदा

sāraṇena ca vīreṇa niśaṭhenolmukena cabaladevaṃ puraskṛtya subhadrāsahitastadā

द्रौपदीमुत्तरां चैव पृथां चाप्यवलोककःसमाश्वासयितुं चापि क्षत्रिया निहतेश्वराः

draupadīmuttarāṃ caiva pṛthāṃ cāpyavalokakaḥsamāśvāsayituṃ cāpi kṣatriyā nihateśvarāḥ

तानागतान्समीक्ष्यैव धृतराष्ट्रो महीपतिःप्रत्यगृह्णाद्यथान्यायं विदुरश्च महामनाः

tānāgatānsamīkṣyaiva dhṛtarāṣṭro mahīpatiḥpratyagṛhṇādyathānyāyaṃ viduraśca mahāmanāḥ

तत्रैव न्यवसत्कृष्णः स्वर्चितः पुरुषर्षभःविदुरेण महातेजास्तथैव च युयुत्सुना

tatraiva nyavasatkṛṣṇaḥ svarcitaḥ puruṣarṣabhaḥvidureṇa mahātejāstathaiva ca yuyutsunā

वसत्सु वृष्णिवीरेषु तत्राथ जनमेजयजज्ञे तव पिता राजन्परिक्षित्परवीरहा

vasatsu vṛṣṇivīreṣu tatrātha janamejayajajñe tava pitā rājanparikṣitparavīrahā

स तु राजा महाराज ब्रह्मास्त्रेणाभिपीडितःशवो बभूव निश्चेष्टो हर्षशोकविवर्धनः

sa tu rājā mahārāja brahmāstreṇābhipīḍitaḥśavo babhūva niśceṣṭo harṣaśokavivardhanaḥ

हृष्टानां सिंहनादेन जनानां तत्र निस्वनःआविश्य प्रदिशः सर्वाः पुनरेव व्युपारमत्

hṛṣṭānāṃ siṃhanādena janānāṃ tatra nisvanaḥāviśya pradiśaḥ sarvāḥ punareva vyupāramat

ततः सोऽतित्वरः कृष्णो विवेशान्तःपुरं तदायुयुधानद्वितीयो वै व्यथितेन्द्रियमानसः

tataḥ so'titvaraḥ kṛṣṇo viveśāntaḥpuraṃ tadāyuyudhānadvitīyo vai vyathitendriyamānasaḥ

ततस्त्वरितमायान्तीं ददर्श स्वां पितृष्वसाम्क्रोशन्तीमभिधावेति वासुदेवं पुनः पुनः

tatastvaritamāyāntīṃ dadarśa svāṃ pitṛṣvasāmkrośantīmabhidhāveti vāsudevaṃ punaḥ punaḥ

पृष्ठतो द्रौपदीं चैव सुभद्रां च यशस्विनीम्सविक्रोशं सकरुणं बान्धवानां स्त्रियो नृप

pṛṣṭhato draupadīṃ caiva subhadrāṃ ca yaśasvinīmsavikrośaṃ sakaruṇaṃ bāndhavānāṃ striyo nṛpa

ततः कृष्णं समासाद्य कुन्ती राजसुता तदाप्रोवाच राजशार्दूल बाष्पगद्गदया गिरा

tataḥ kṛṣṇaṃ samāsādya kuntī rājasutā tadāprovāca rājaśārdūla bāṣpagadgadayā girā

वासुदेव महाबाहो सुप्रजा देवकी त्वयात्वं नो गतिः प्रतिष्ठा च त्वदायत्तमिदं कुलम्

vāsudeva mahābāho suprajā devakī tvayātvaṃ no gatiḥ pratiṣṭhā ca tvadāyattamidaṃ kulam

यदुप्रवीर योऽयं ते स्वस्रीयस्यात्मजः प्रभोअश्वत्थाम्ना हतो जातस्तमुज्जीवय केशव

yadupravīra yo'yaṃ te svasrīyasyātmajaḥ prabhoaśvatthāmnā hato jātastamujjīvaya keśava

त्वया ह्येतत्प्रतिज्ञातमैषीके यदुनन्दनअहं संजीवयिष्यामि मृतं जातमिति प्रभो

tvayā hyetatpratijñātamaiṣīke yadunandanaahaṃ saṃjīvayiṣyāmi mṛtaṃ jātamiti prabho

सोऽयं जातो मृतस्तात पश्यैनं पुरुषर्षभउत्तरां च सुभद्रां च द्रौपदीं मां च माधव

so'yaṃ jāto mṛtastāta paśyainaṃ puruṣarṣabhauttarāṃ ca subhadrāṃ ca draupadīṃ māṃ ca mādhava

धर्मपुत्रं च भीमं च फल्गुनं नकुलं तथासहदेवं च दुर्धर्ष सर्वान्नस्त्रातुमर्हसि

dharmaputraṃ ca bhīmaṃ ca phalgunaṃ nakulaṃ tathāsahadevaṃ ca durdharṣa sarvānnastrātumarhasi

अस्मिन्प्राणाः समायत्ताः पाण्डवानां ममैव चपाण्डोश्च पिण्डो दाशार्ह तथैव श्वशुरस्य मे

asminprāṇāḥ samāyattāḥ pāṇḍavānāṃ mamaiva capāṇḍośca piṇḍo dāśārha tathaiva śvaśurasya me

अभिमन्योश्च भद्रं ते प्रियस्य सदृशस्य चप्रियमुत्पादयाद्य त्वं प्रेतस्यापि जनार्दन

abhimanyośca bhadraṃ te priyasya sadṛśasya capriyamutpādayādya tvaṃ pretasyāpi janārdana

उत्तरा हि प्रियोक्तं वै कथयत्यरिसूदनअभिमन्योर्वचः कृष्ण प्रियत्वात्ते न संशयः

uttarā hi priyoktaṃ vai kathayatyarisūdanaabhimanyorvacaḥ kṛṣṇa priyatvātte na saṃśayaḥ

अब्रवीत्किल दाशार्ह वैराटीमार्जुनिः पुरामातुलस्य कुलं भद्रे तव पुत्रो गमिष्यति

abravītkila dāśārha vairāṭīmārjuniḥ purāmātulasya kulaṃ bhadre tava putro gamiṣyati

गत्वा वृष्ण्यन्धककुलं धनुर्वेदं ग्रहीष्यतिअस्त्राणि च विचित्राणि नीतिशास्त्रं च केवलम्

gatvā vṛṣṇyandhakakulaṃ dhanurvedaṃ grahīṣyatiastrāṇi ca vicitrāṇi nītiśāstraṃ ca kevalam

इत्येतत्प्रणयात्तात सौभद्रः परवीरहाकथयामास दुर्धर्षस्तथा चैतन्न संशयः

ityetatpraṇayāttāta saubhadraḥ paravīrahākathayāmāsa durdharṣastathā caitanna saṃśayaḥ

तास्त्वां वयं प्रणम्येह याचामो मधुसूदनकुलस्यास्य हितार्थं त्वं कुरु कल्याणमुत्तमम्

tāstvāṃ vayaṃ praṇamyeha yācāmo madhusūdanakulasyāsya hitārthaṃ tvaṃ kuru kalyāṇamuttamam

एवमुक्त्वा तु वार्ष्णेयं पृथा पृथुललोचनाउच्छ्रित्य बाहू दुःखार्ता ताश्चान्याः प्रापतन्भुवि

evamuktvā tu vārṣṇeyaṃ pṛthā pṛthulalocanāucchritya bāhū duḥkhārtā tāścānyāḥ prāpatanbhuvi

अब्रुवंश्च महाराज सर्वाः सास्राविलेक्षणाःस्वस्रीयो वासुदेवस्य मृतो जात इति प्रभो

abruvaṃśca mahārāja sarvāḥ sāsrāvilekṣaṇāḥsvasrīyo vāsudevasya mṛto jāta iti prabho

एवमुक्ते ततः कुन्तीं प्रत्यगृह्णाज्जनार्दनःभूमौ निपतितां चैनां सान्त्वयामास भारत

evamukte tataḥ kuntīṃ pratyagṛhṇājjanārdanaḥbhūmau nipatitāṃ caināṃ sāntvayāmāsa bhārata