Mahabharata · 23 verses
Read this chapter as a bookवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
शकुनेस्तु सुतो वीरो गान्धाराणां महारथःप्रत्युद्ययौ गुडाकेशं सैन्येन महता वृतःहस्त्यश्वरथपूर्णेन पताकाध्वजमालिना
śakunestu suto vīro gāndhārāṇāṃ mahārathaḥpratyudyayau guḍākeśaṃ sainyena mahatā vṛtaḥhastyaśvarathapūrṇena patākādhvajamālinā
अमृष्यमाणास्ते योधा नृपतेः शकुनेर्वधम्अभ्ययुः सहिताः पार्थं प्रगृहीतशरासनाः
amṛṣyamāṇāste yodhā nṛpateḥ śakunervadhamabhyayuḥ sahitāḥ pārthaṃ pragṛhītaśarāsanāḥ
तानुवाच स धर्मात्मा बीभत्सुरपराजितःयुधिष्ठिरस्य वचनं न च ते जगृहुर्हितम्
tānuvāca sa dharmātmā bībhatsuraparājitaḥyudhiṣṭhirasya vacanaṃ na ca te jagṛhurhitam
वार्यमाणास्तु पार्थेन सान्त्वपूर्वममर्षिताःपरिवार्य हयं जग्मुस्ततश्चुक्रोध पाण्डवः
vāryamāṇāstu pārthena sāntvapūrvamamarṣitāḥparivārya hayaṃ jagmustataścukrodha pāṇḍavaḥ
ततः शिरांसि दीप्ताग्रैस्तेषां चिच्छेद पाण्डवःक्षुरैर्गाण्डीवनिर्मुक्तैर्नातियत्नादिवार्जुनः
tataḥ śirāṃsi dīptāgraisteṣāṃ ciccheda pāṇḍavaḥkṣurairgāṇḍīvanirmuktairnātiyatnādivārjunaḥ
ते वध्यमानाः पार्थेन हयमुत्सृज्य संभ्रमात्न्यवर्तन्त महाराज शरवर्षार्दिता भृशम्
te vadhyamānāḥ pārthena hayamutsṛjya saṃbhramātnyavartanta mahārāja śaravarṣārditā bhṛśam
वितुद्यमानस्तैश्चापि गान्धारैः पाण्डवर्षभःआदिश्यादिश्य तेजस्वी शिरांस्येषां न्यपातयत्
vitudyamānastaiścāpi gāndhāraiḥ pāṇḍavarṣabhaḥādiśyādiśya tejasvī śirāṃsyeṣāṃ nyapātayat
वध्यमानेषु तेष्वाजौ गान्धारेषु समन्ततःस राजा शकुनेः पुत्रः पाण्डवं प्रत्यवारयत्
vadhyamāneṣu teṣvājau gāndhāreṣu samantataḥsa rājā śakuneḥ putraḥ pāṇḍavaṃ pratyavārayat
तं युध्यमानं राजानं क्षत्रधर्मे व्यवस्थितम्पार्थोऽब्रवीन्न मे वध्या राजानो राजशासनात्अलं युद्धेन ते वीर न तेऽस्त्यद्य पराजयः
taṃ yudhyamānaṃ rājānaṃ kṣatradharme vyavasthitampārtho'bravīnna me vadhyā rājāno rājaśāsanātalaṃ yuddhena te vīra na te'styadya parājayaḥ
इत्युक्तस्तदनादृत्य वाक्यमज्ञानमोहितःस शक्रसमकर्माणमवाकिरत सायकैः
ityuktastadanādṛtya vākyamajñānamohitaḥsa śakrasamakarmāṇamavākirata sāyakaiḥ
तस्य पार्थः शिरस्त्राणमर्धचन्द्रेण पत्रिणाअपाहरदसंभ्रान्तो जयद्रथशिरो यथा
tasya pārthaḥ śirastrāṇamardhacandreṇa patriṇāapāharadasaṃbhrānto jayadrathaśiro yathā
तद्दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुर्गान्धाराः सर्व एव तेइच्छता तेन न हतो राजेत्यपि च ते विदुः
taddṛṣṭvā vismayaṃ jagmurgāndhārāḥ sarva eva teicchatā tena na hato rājetyapi ca te viduḥ
गान्धारराजपुत्रस्तु पलायनकृतक्षणःबभौ तैरेव सहितस्त्रस्तैः क्षुद्रमृगैरिव
gāndhārarājaputrastu palāyanakṛtakṣaṇaḥbabhau taireva sahitastrastaiḥ kṣudramṛgairiva
तेषां तु तरसा पार्थस्तत्रैव परिधावताम्विजहारोत्तमाङ्गानि भल्लैः संनतपर्वभिः
teṣāṃ tu tarasā pārthastatraiva paridhāvatāmvijahārottamāṅgāni bhallaiḥ saṃnataparvabhiḥ
उच्छ्रितांस्तु भुजान्केचिन्नाबुध्यन्त शरैर्हृतान्शरैर्गाण्डीवनिर्मुक्तैः पृथुभिः पार्थचोदितैः
ucchritāṃstu bhujānkecinnābudhyanta śarairhṛtānśarairgāṇḍīvanirmuktaiḥ pṛthubhiḥ pārthacoditaiḥ
संभ्रान्तनरनागाश्वमथ तद्विद्रुतं बलम्हतविध्वस्तभूयिष्ठमावर्तत मुहुर्मुहुः
saṃbhrāntanaranāgāśvamatha tadvidrutaṃ balamhatavidhvastabhūyiṣṭhamāvartata muhurmuhuḥ
न ह्यदृश्यन्त वीरस्य केचिदग्रेऽग्र्यकर्मणःरिपवः पात्यमाना वै ये सहेयुर्महाशरान्
na hyadṛśyanta vīrasya kecidagre'gryakarmaṇaḥripavaḥ pātyamānā vai ye saheyurmahāśarān
ततो गान्धारराजस्य मन्त्रिवृद्धपुरःसराजननी निर्ययौ भीता पुरस्कृत्यार्घ्यमुत्तमम्
tato gāndhārarājasya mantrivṛddhapuraḥsarājananī niryayau bhītā puraskṛtyārghyamuttamam
सा न्यवारयदव्यग्रा तं पुत्रं युद्धदुर्मदम्प्रसादयामास च तं जिष्णुमक्लिष्टकारिणम्
sā nyavārayadavyagrā taṃ putraṃ yuddhadurmadamprasādayāmāsa ca taṃ jiṣṇumakliṣṭakāriṇam
तां पूजयित्वा कौन्तेयः प्रसादमकरोत्तदाशकुनेश्चापि तनयं सान्त्वयन्निदमब्रवीत्
tāṃ pūjayitvā kaunteyaḥ prasādamakarottadāśakuneścāpi tanayaṃ sāntvayannidamabravīt
न मे प्रियं महाबाहो यत्ते बुद्धिरियं कृताप्रतियोद्धुममित्रघ्न भ्रातैव त्वं ममानघ
na me priyaṃ mahābāho yatte buddhiriyaṃ kṛtāpratiyoddhumamitraghna bhrātaiva tvaṃ mamānagha
गान्धारीं मातरं स्मृत्वा धृतराष्ट्रकृतेन चतेन जीवसि राजंस्त्वं निहतास्त्वनुगास्तव
gāndhārīṃ mātaraṃ smṛtvā dhṛtarāṣṭrakṛtena catena jīvasi rājaṃstvaṃ nihatāstvanugāstava
मैवं भूः शाम्यतां वैरं मा ते भूद्बुद्धिरीदृशीआगन्तव्यं परां चैत्रीमश्वमेधे नृपस्य नः
maivaṃ bhūḥ śāmyatāṃ vairaṃ mā te bhūdbuddhirīdṛśīāgantavyaṃ parāṃ caitrīmaśvamedhe nṛpasya naḥ