Parva.Adhyaya 14.92

जनमेजय उवाच · janamejaya uvāca

पितामहस्य मे यज्ञे धर्मपुत्रस्य धीमतःयदाश्चर्यमभूत्किंचित्तद्भवान्वक्तुमर्हति

pitāmahasya me yajñe dharmaputrasya dhīmataḥyadāścaryamabhūtkiṃcittadbhavānvaktumarhati

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

श्रूयतां राजशार्दूल महदाश्चर्यमुत्तमम्अश्वमेधे महायज्ञे निवृत्ते यदभूद्विभो

śrūyatāṃ rājaśārdūla mahadāścaryamuttamamaśvamedhe mahāyajñe nivṛtte yadabhūdvibho

तर्पितेषु द्विजाग्र्येषु ज्ञातिसंबन्धिबन्धुषुदीनान्धकृपणे चापि तदा भरतसत्तम

tarpiteṣu dvijāgryeṣu jñātisaṃbandhibandhuṣudīnāndhakṛpaṇe cāpi tadā bharatasattama

घुष्यमाणे महादाने दिक्षु सर्वासु भारतपतत्सु पुष्पवर्षेषु धर्मराजस्य मूर्धनि

ghuṣyamāṇe mahādāne dikṣu sarvāsu bhāratapatatsu puṣpavarṣeṣu dharmarājasya mūrdhani

बिलान्निष्क्रम्य नकुलो रुक्मपार्श्वस्तदानघवज्राशनिसमं नादममुञ्चत विशां पते

bilānniṣkramya nakulo rukmapārśvastadānaghavajrāśanisamaṃ nādamamuñcata viśāṃ pate

सकृदुत्सृज्य तं नादं त्रासयानो मृगद्विजान्मानुषं वचनं प्राह धृष्टो बिलशयो महान्

sakṛdutsṛjya taṃ nādaṃ trāsayāno mṛgadvijānmānuṣaṃ vacanaṃ prāha dhṛṣṭo bilaśayo mahān

सक्तुप्रस्थेन वो नायं यज्ञस्तुल्यो नराधिपाःउञ्छवृत्तेर्वदान्यस्य कुरुक्षेत्रनिवासिनः

saktuprasthena vo nāyaṃ yajñastulyo narādhipāḥuñchavṛttervadānyasya kurukṣetranivāsinaḥ

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नकुलस्य विशां पतेविस्मयं परमं जग्मुः सर्वे ते ब्राह्मणर्षभाः

tasya tadvacanaṃ śrutvā nakulasya viśāṃ patevismayaṃ paramaṃ jagmuḥ sarve te brāhmaṇarṣabhāḥ

ततः समेत्य नकुलं पर्यपृच्छन्त ते द्विजाःकुतस्त्वं समनुप्राप्तो यज्ञं साधुसमागमम्

tataḥ sametya nakulaṃ paryapṛcchanta te dvijāḥkutastvaṃ samanuprāpto yajñaṃ sādhusamāgamam

किं बलं परमं तुभ्यं किं श्रुतं किं परायणम्कथं भवन्तं विद्याम यो नो यज्ञं विगर्हसे

kiṃ balaṃ paramaṃ tubhyaṃ kiṃ śrutaṃ kiṃ parāyaṇamkathaṃ bhavantaṃ vidyāma yo no yajñaṃ vigarhase

अविलुप्यागमं कृत्स्नं विधिज्ञैर्याजकैः कृतम्यथागमं यथान्यायं कर्तव्यं च यथाकृतम्

avilupyāgamaṃ kṛtsnaṃ vidhijñairyājakaiḥ kṛtamyathāgamaṃ yathānyāyaṃ kartavyaṃ ca yathākṛtam

पूजार्हाः पूजिताश्चात्र विधिवच्छास्त्रचक्षुषामन्त्रपूतं हुतश्चाग्निर्दत्तं देयममत्सरम्

pūjārhāḥ pūjitāścātra vidhivacchāstracakṣuṣāmantrapūtaṃ hutaścāgnirdattaṃ deyamamatsaram

तुष्टा द्विजर्षभाश्चात्र दानैर्बहुविधैरपिक्षत्रियाश्च सुयुद्धेन श्राद्धैरपि पितामहाः

tuṣṭā dvijarṣabhāścātra dānairbahuvidhairapikṣatriyāśca suyuddhena śrāddhairapi pitāmahāḥ

पालनेन विशस्तुष्टाः कामैस्तुष्टा वरस्त्रियःअनुक्रोशैस्तथा शूद्रा दानशेषैः पृथग्जनाः

pālanena viśastuṣṭāḥ kāmaistuṣṭā varastriyaḥanukrośaistathā śūdrā dānaśeṣaiḥ pṛthagjanāḥ

ज्ञातिसंबन्धिनस्तुष्टाः शौचेन च नृपस्य नःदेवा हविर्भिः पुण्यैश्च रक्षणैः शरणागताः

jñātisaṃbandhinastuṣṭāḥ śaucena ca nṛpasya naḥdevā havirbhiḥ puṇyaiśca rakṣaṇaiḥ śaraṇāgatāḥ

यदत्र तथ्यं तद्ब्रूहि सत्यसंध द्विजातिषुयथाश्रुतं यथादृष्टं पृष्टो ब्राह्मणकाम्यया

yadatra tathyaṃ tadbrūhi satyasaṃdha dvijātiṣuyathāśrutaṃ yathādṛṣṭaṃ pṛṣṭo brāhmaṇakāmyayā

श्रद्धेयवाक्यः प्राज्ञस्त्वं दिव्यं रूपं बिभर्षि चसमागतश्च विप्रैस्त्वं तत्त्वतो वक्तुमर्हसि

śraddheyavākyaḥ prājñastvaṃ divyaṃ rūpaṃ bibharṣi casamāgataśca vipraistvaṃ tattvato vaktumarhasi

इति पृष्टो द्विजैस्तैः स प्रहस्य नकुलोऽब्रवीत्नैषानृता मया वाणी प्रोक्ता दर्पेण वा द्विजाः

iti pṛṣṭo dvijaistaiḥ sa prahasya nakulo'bravītnaiṣānṛtā mayā vāṇī proktā darpeṇa vā dvijāḥ

यन्मयोक्तमिदं किंचिद्युष्माभिश्चाप्युपश्रुतम्सक्तुप्रस्थेन वो नायं यज्ञस्तुल्यो नराधिपाःउञ्छवृत्तेर्वदान्यस्य कुरुक्षेत्रनिवासिनः

yanmayoktamidaṃ kiṃcidyuṣmābhiścāpyupaśrutamsaktuprasthena vo nāyaṃ yajñastulyo narādhipāḥuñchavṛttervadānyasya kurukṣetranivāsinaḥ

इत्यवश्यं मयैतद्वो वक्तव्यं द्विजपुंगवाःशृणुताव्यग्रमनसः शंसतो मे द्विजर्षभाः

ityavaśyaṃ mayaitadvo vaktavyaṃ dvijapuṃgavāḥśṛṇutāvyagramanasaḥ śaṃsato me dvijarṣabhāḥ

अनुभूतं च दृष्टं च यन्मयाद्भुतमुत्तमम्उञ्छवृत्तेर्यथावृत्तं कुरुक्षेत्रनिवासिनः

anubhūtaṃ ca dṛṣṭaṃ ca yanmayādbhutamuttamamuñchavṛtteryathāvṛttaṃ kurukṣetranivāsinaḥ

स्वर्गं येन द्विजः प्राप्तः सभार्यः ससुतस्नुषःयथा चार्धं शरीरस्य ममेदं काञ्चनीकृतम्

svargaṃ yena dvijaḥ prāptaḥ sabhāryaḥ sasutasnuṣaḥyathā cārdhaṃ śarīrasya mamedaṃ kāñcanīkṛtam