Parva.Adhyaya 15.13

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

एवमेतत्करिष्यामि यथात्थ पृथिवीपतेभूयश्चैवानुशास्योऽहं भवता पार्थिवर्षभ

evametatkariṣyāmi yathāttha pṛthivīpatebhūyaścaivānuśāsyo'haṃ bhavatā pārthivarṣabha

भीष्मे स्वर्गमनुप्राप्ते गते च मधुसूदनेविदुरे संजये चैव कोऽन्यो मां वक्तुमर्हति

bhīṣme svargamanuprāpte gate ca madhusūdanevidure saṃjaye caiva ko'nyo māṃ vaktumarhati

यत्तु मामनुशास्तीह भवानद्य हिते स्थितःकर्तास्म्येतन्महीपाल निर्वृतो भव भारत

yattu māmanuśāstīha bhavānadya hite sthitaḥkartāsmyetanmahīpāla nirvṛto bhava bhārata

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवमुक्तः स राजर्षिर्धर्मराजेन धीमताकौन्तेयं समनुज्ञातुमियेष भरतर्षभ

evamuktaḥ sa rājarṣirdharmarājena dhīmatākaunteyaṃ samanujñātumiyeṣa bharatarṣabha

पुत्र विश्रम्यतां तावन्ममापि बलवाञ्श्रमःइत्युक्त्वा प्राविशद्राजा गान्धार्या भवनं तदा

putra viśramyatāṃ tāvanmamāpi balavāñśramaḥityuktvā prāviśadrājā gāndhāryā bhavanaṃ tadā

तमासनगतं देवी गान्धारी धर्मचारिणीउवाच काले कालज्ञा प्रजापतिसमं पतिम्

tamāsanagataṃ devī gāndhārī dharmacāriṇīuvāca kāle kālajñā prajāpatisamaṃ patim

अनुज्ञातः स्वयं तेन व्यासेनापि महर्षिणायुधिष्ठिरस्यानुमते कदारण्यं गमिष्यसि

anujñātaḥ svayaṃ tena vyāsenāpi maharṣiṇāyudhiṣṭhirasyānumate kadāraṇyaṃ gamiṣyasi

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

गान्धार्यहमनुज्ञातः स्वयं पित्रा महात्मनायुधिष्ठिरस्यानुमते गन्तास्मि नचिराद्वनम्

gāndhāryahamanujñātaḥ svayaṃ pitrā mahātmanāyudhiṣṭhirasyānumate gantāsmi nacirādvanam

अहं हि नाम सर्वेषां तेषां दुर्द्यूतदेविनाम्पुत्राणां दातुमिच्छामि प्रेत्यभावानुगं वसुसर्वप्रकृतिसांनिध्यं कारयित्वा स्ववेश्मनि

ahaṃ hi nāma sarveṣāṃ teṣāṃ durdyūtadevināmputrāṇāṃ dātumicchāmi pretyabhāvānugaṃ vasusarvaprakṛtisāṃnidhyaṃ kārayitvā svaveśmani

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

इत्युक्त्वा धर्मराजाय प्रेषयामास पार्थिवःस च तद्वचनात्सर्वं समानिन्ये महीपतिः

ityuktvā dharmarājāya preṣayāmāsa pārthivaḥsa ca tadvacanātsarvaṃ samāninye mahīpatiḥ

ततो निष्क्रम्य नृपतिस्तस्मादन्तःपुरात्तदासर्वं सुहृज्जनं चैव सर्वाश्च प्रकृतीस्तथासमवेतांश्च तान्सर्वान्पौरजानपदानथ

tato niṣkramya nṛpatistasmādantaḥpurāttadāsarvaṃ suhṛjjanaṃ caiva sarvāśca prakṛtīstathāsamavetāṃśca tānsarvānpaurajānapadānatha

ब्राह्मणांश्च महीपालान्नानादेशसमागतान्ततः प्राह महातेजा धृतराष्ट्रो महीपतिः

brāhmaṇāṃśca mahīpālānnānādeśasamāgatāntataḥ prāha mahātejā dhṛtarāṣṭro mahīpatiḥ

शृण्वन्त्येकाग्रमनसो ब्राह्मणाः कुरुजाङ्गलाःक्षत्रियाश्चैव वैश्याश्च शूद्राश्चैव समागताः

śṛṇvantyekāgramanaso brāhmaṇāḥ kurujāṅgalāḥkṣatriyāścaiva vaiśyāśca śūdrāścaiva samāgatāḥ

भवन्तः कुरवश्चैव बहुकालं सहोषिताःपरस्परस्य सुहृदः परस्परहिते रताः

bhavantaḥ kuravaścaiva bahukālaṃ sahoṣitāḥparasparasya suhṛdaḥ parasparahite ratāḥ

यदिदानीमहं ब्रूयामस्मिन्काल उपस्थितेतथा भवद्भिः कर्तव्यमविचार्य वचो मम

yadidānīmahaṃ brūyāmasminkāla upasthitetathā bhavadbhiḥ kartavyamavicārya vaco mama

अरण्यगमने बुद्धिर्गान्धारीसहितस्य मेव्यासस्यानुमते राज्ञस्तथा कुन्तीसुतस्य चभवन्तोऽप्यनुजानन्तु मा वोऽन्या भूद्विचारणा

araṇyagamane buddhirgāndhārīsahitasya mevyāsasyānumate rājñastathā kuntīsutasya cabhavanto'pyanujānantu mā vo'nyā bhūdvicāraṇā

अस्माकं भवतां चैव येयं प्रीतिर्हि शाश्वतीन चान्येष्वस्ति देशेषु राज्ञामिति मतिर्मम

asmākaṃ bhavatāṃ caiva yeyaṃ prītirhi śāśvatīna cānyeṣvasti deśeṣu rājñāmiti matirmama

श्रान्तोऽस्मि वयसानेन तथा पुत्रविनाकृतःउपवासकृशश्चास्मि गान्धारीसहितोऽनघाः

śrānto'smi vayasānena tathā putravinākṛtaḥupavāsakṛśaścāsmi gāndhārīsahito'naghāḥ

युधिष्ठिरगते राज्ये प्राप्तश्चास्मि सुखं महत्मन्ये दुर्योधनैश्वर्याद्विशिष्टमिति सत्तमाः

yudhiṣṭhiragate rājye prāptaścāsmi sukhaṃ mahatmanye duryodhanaiśvaryādviśiṣṭamiti sattamāḥ

मम त्वन्धस्य वृद्धस्य हतपुत्रस्य का गतिःऋते वनं महाभागास्तन्मानुज्ञातुमर्हथ

mama tvandhasya vṛddhasya hataputrasya kā gatiḥṛte vanaṃ mahābhāgāstanmānujñātumarhatha

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे ते कुरुजाङ्गलाःबाष्पसंदिग्धया वाचा रुरुदुर्भरतर्षभ

tasya tadvacanaṃ śrutvā sarve te kurujāṅgalāḥbāṣpasaṃdigdhayā vācā rurudurbharatarṣabha

तानविब्रुवतः किंचिद्दुःखशोकपरायणान्पुनरेव महातेजा धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम्

tānavibruvataḥ kiṃcidduḥkhaśokaparāyaṇānpunareva mahātejā dhṛtarāṣṭro'bravīdidam