Parva.Adhyaya 15.23

कुन्त्युवाचएवमेतन्महाबाहो यथा वदसि पाण्डवकृतमुद्धर्षणं पूर्वं मया वः सीदतां नृप

kuntyuvācaevametanmahābāho yathā vadasi pāṇḍavakṛtamuddharṣaṇaṃ pūrvaṃ mayā vaḥ sīdatāṃ nṛpa

द्यूतापहृतराज्यानां पतितानां सुखादपिज्ञातिभिः परिभूतानां कृतमुद्धर्षणं मया

dyūtāpahṛtarājyānāṃ patitānāṃ sukhādapijñātibhiḥ paribhūtānāṃ kṛtamuddharṣaṇaṃ mayā

कथं पाण्डोर्न नश्येत संततिः पुरुषर्षभाःयशश्च वो न नश्येत इति चोद्धर्षणं कृतम्

kathaṃ pāṇḍorna naśyeta saṃtatiḥ puruṣarṣabhāḥyaśaśca vo na naśyeta iti coddharṣaṇaṃ kṛtam

यूयमिन्द्रसमाः सर्वे देवतुल्यपराक्रमाःमा परेषां मुखप्रेक्षाः स्थेत्येवं तत्कृतं मया

yūyamindrasamāḥ sarve devatulyaparākramāḥmā pareṣāṃ mukhaprekṣāḥ sthetyevaṃ tatkṛtaṃ mayā

कथं धर्मभृतां श्रेष्ठो राजा त्वं वासवोपमःपुनर्वने न दुःखी स्या इति चोद्धर्षणं कृतम्

kathaṃ dharmabhṛtāṃ śreṣṭho rājā tvaṃ vāsavopamaḥpunarvane na duḥkhī syā iti coddharṣaṇaṃ kṛtam

नागायुतसमप्राणः ख्यातविक्रमपौरुषःनायं भीमोऽत्ययं गच्छेदिति चोद्धर्षणं कृतम्

nāgāyutasamaprāṇaḥ khyātavikramapauruṣaḥnāyaṃ bhīmo'tyayaṃ gacchediti coddharṣaṇaṃ kṛtam

भीमसेनादवरजस्तथायं वासवोपमःविजयो नावसीदेत इति चोद्धर्षणं कृतम्

bhīmasenādavarajastathāyaṃ vāsavopamaḥvijayo nāvasīdeta iti coddharṣaṇaṃ kṛtam

नकुलः सहदेवश्च तथेमौ गुरुवर्तिनौक्षुधा कथं न सीदेतामिति चोद्धर्षणं कृतम्

nakulaḥ sahadevaśca tathemau guruvartinaukṣudhā kathaṃ na sīdetāmiti coddharṣaṇaṃ kṛtam

इयं च बृहती श्यामा श्रीमत्यायतलोचनावृथा सभातले क्लिष्टा मा भूदिति च तत्कृतम्

iyaṃ ca bṛhatī śyāmā śrīmatyāyatalocanāvṛthā sabhātale kliṣṭā mā bhūditi ca tatkṛtam

प्रेक्षन्त्या मे तदा हीमां वेपन्तीं कदलीमिवस्त्रीधर्मिणीमनिन्द्याङ्गीं तथा द्यूतपराजिताम्

prekṣantyā me tadā hīmāṃ vepantīṃ kadalīmivastrīdharmiṇīmanindyāṅgīṃ tathā dyūtaparājitām

दुःशासनो यदा मौढ्याद्दासीवत्पर्यकर्षततदैव विदितं मह्यं पराभूतमिदं कुलम्

duḥśāsano yadā mauḍhyāddāsīvatparyakarṣatatadaiva viditaṃ mahyaṃ parābhūtamidaṃ kulam

विषण्णाः कुरवश्चैव तदा मे श्वशुरादयःयदैषा नाथमिच्छन्ती व्यलपत्कुररी यथा

viṣaṇṇāḥ kuravaścaiva tadā me śvaśurādayaḥyadaiṣā nāthamicchantī vyalapatkurarī yathā

केशपक्षे परामृष्टा पापेन हतबुद्धिनायदा दुःशासनेनैषा तदा मुह्याम्यहं नृप

keśapakṣe parāmṛṣṭā pāpena hatabuddhināyadā duḥśāsanenaiṣā tadā muhyāmyahaṃ nṛpa

युष्मत्तेजोविवृद्ध्यर्थं मया ह्युद्धर्षणं कृतम्तदानीं विदुरावाक्यैरिति तद्वित्त पुत्रकाः

yuṣmattejovivṛddhyarthaṃ mayā hyuddharṣaṇaṃ kṛtamtadānīṃ vidurāvākyairiti tadvitta putrakāḥ

कथं न राजवंशोऽयं नश्येत्प्राप्य सुतान्ममपाण्डोरिति मया पुत्र तस्मादुद्धर्षणं कृतम्

kathaṃ na rājavaṃśo'yaṃ naśyetprāpya sutānmamapāṇḍoriti mayā putra tasmāduddharṣaṇaṃ kṛtam

न तस्य पुत्रः पौत्रौ वा कुत एव स पार्थिवलभते सुकृताँल्लोकान्यस्माद्वंशः प्रणश्यति

na tasya putraḥ pautrau vā kuta eva sa pārthivalabhate sukṛtām̐llokānyasmādvaṃśaḥ praṇaśyati

भुक्तं राज्यफलं पुत्रा भर्तुर्मे विपुलं पुरामहादानानि दत्तानि पीतः सोमो यथाविधि

bhuktaṃ rājyaphalaṃ putrā bharturme vipulaṃ purāmahādānāni dattāni pītaḥ somo yathāvidhi

साहं नात्मफलार्थं वै वासुदेवमचूचुदम्विदुरायाः प्रलापैस्तैः प्लावनार्थं तु तत्कृतम्

sāhaṃ nātmaphalārthaṃ vai vāsudevamacūcudamvidurāyāḥ pralāpaistaiḥ plāvanārthaṃ tu tatkṛtam

नाहं राज्यफलं पुत्र कामये पुत्रनिर्जितम्पतिलोकानहं पुण्यान्कामये तपसा विभो

nāhaṃ rājyaphalaṃ putra kāmaye putranirjitampatilokānahaṃ puṇyānkāmaye tapasā vibho

श्वश्रूश्वशुरयोः कृत्वा शुश्रूषां वनवासिनोःतपसा शोषयिष्यामि युधिष्ठिर कलेवरम्

śvaśrūśvaśurayoḥ kṛtvā śuśrūṣāṃ vanavāsinoḥtapasā śoṣayiṣyāmi yudhiṣṭhira kalevaram

निवर्तस्व कुरुश्रेष्ठ भीमसेनादिभिः सहधर्मे ते धीयतां बुद्धिर्मनस्ते महदस्तु च

nivartasva kuruśreṣṭha bhīmasenādibhiḥ sahadharme te dhīyatāṃ buddhirmanaste mahadastu ca