Parva.Adhyaya 15.24

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

कुन्त्यास्तु वचनं श्रुत्वा पाण्डवा राजसत्तमव्रीडिताः संन्यवर्तन्त पाञ्चाल्या सहितानघाः

kuntyāstu vacanaṃ śrutvā pāṇḍavā rājasattamavrīḍitāḥ saṃnyavartanta pāñcālyā sahitānaghāḥ

ततः शब्दो महानासीत्सर्वेषामेव भारतअन्तःपुराणां रुदतां दृष्ट्वा कुन्तीं तथागताम्

tataḥ śabdo mahānāsītsarveṣāmeva bhārataantaḥpurāṇāṃ rudatāṃ dṛṣṭvā kuntīṃ tathāgatām

प्रदक्षिणमथावृत्य राजानं पाण्डवास्तदाअभिवाद्य न्यवर्तन्त पृथां तामनिवर्त्य वै

pradakṣiṇamathāvṛtya rājānaṃ pāṇḍavāstadāabhivādya nyavartanta pṛthāṃ tāmanivartya vai

ततोऽब्रवीन्महाराजो धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतःगान्धारीं विदुरं चैव समाभाष्य निगृह्य च

tato'bravīnmahārājo dhṛtarāṣṭro'mbikāsutaḥgāndhārīṃ viduraṃ caiva samābhāṣya nigṛhya ca

युधिष्ठिरस्य जननी देवी साधु निवर्त्यताम्यथा युधिष्ठिरः प्राह तत्सर्वं सत्यमेव हि

yudhiṣṭhirasya jananī devī sādhu nivartyatāmyathā yudhiṣṭhiraḥ prāha tatsarvaṃ satyameva hi

पुत्रैश्वर्यं महदिदमपास्य च महाफलम्का नु गच्छेद्वनं दुर्गं पुत्रानुत्सृज्य मूढवत्

putraiśvaryaṃ mahadidamapāsya ca mahāphalamkā nu gacchedvanaṃ durgaṃ putrānutsṛjya mūḍhavat

राज्यस्थया तपस्तप्तं दानं दत्तं व्रतं कृतम्अनया शक्यमद्येह श्रूयतां च वचो मम

rājyasthayā tapastaptaṃ dānaṃ dattaṃ vrataṃ kṛtamanayā śakyamadyeha śrūyatāṃ ca vaco mama

गान्धारि परितुष्टोऽस्मि वध्वाः शुश्रूषणेन वैतस्मात्त्वमेनां धर्मज्ञे समनुज्ञातुमर्हसि

gāndhāri parituṣṭo'smi vadhvāḥ śuśrūṣaṇena vaitasmāttvamenāṃ dharmajñe samanujñātumarhasi

इत्युक्ता सौबलेयी तु राज्ञा कुन्तीमुवाच हतत्सर्वं राजवचनं स्वं च वाक्यं विशेषवत्

ityuktā saubaleyī tu rājñā kuntīmuvāca hatatsarvaṃ rājavacanaṃ svaṃ ca vākyaṃ viśeṣavat

न च सा वनवासाय देवीं कृतमतिं तदाशक्नोत्युपावर्तयितुं कुन्तीं धर्मपरां सतीम्

na ca sā vanavāsāya devīṃ kṛtamatiṃ tadāśaknotyupāvartayituṃ kuntīṃ dharmaparāṃ satīm

तस्यास्तु तं स्थिरं ज्ञात्वा व्यवसायं कुरुस्त्रियःनिवृत्तांश्च कुरुश्रेष्ठान्दृष्ट्वा प्ररुरुदुस्तदा

tasyāstu taṃ sthiraṃ jñātvā vyavasāyaṃ kurustriyaḥnivṛttāṃśca kuruśreṣṭhāndṛṣṭvā prarurudustadā

उपावृत्तेषु पार्थेषु सर्वेष्वन्तःपुरेषु चययौ राजा महाप्राज्ञो धृतराष्ट्रो वनं तदा

upāvṛtteṣu pārtheṣu sarveṣvantaḥpureṣu cayayau rājā mahāprājño dhṛtarāṣṭro vanaṃ tadā

पाण्डवा अपि दीनास्ते दुःखशोकपरायणाःयानैः स्त्रीसहिताः सर्वे पुरं प्रविविशुस्तदा

pāṇḍavā api dīnāste duḥkhaśokaparāyaṇāḥyānaiḥ strīsahitāḥ sarve puraṃ praviviśustadā

तदहृष्टमिवाकूजं गतोत्सवमिवाभवत्नगरं हास्तिनपुरं सस्त्रीवृद्धकुमारकम्

tadahṛṣṭamivākūjaṃ gatotsavamivābhavatnagaraṃ hāstinapuraṃ sastrīvṛddhakumārakam

सर्वे चासन्निरुत्साहाः पाण्डवा जातमन्यवःकुन्त्या हीनाः सुदुःखार्ता वत्सा इव विनाकृताः

sarve cāsannirutsāhāḥ pāṇḍavā jātamanyavaḥkuntyā hīnāḥ suduḥkhārtā vatsā iva vinākṛtāḥ

धृतराष्ट्रस्तु तेनाह्ना गत्वा सुमहदन्तरम्ततो भागीरथीतीरे निवासमकरोत्प्रभुः

dhṛtarāṣṭrastu tenāhnā gatvā sumahadantaramtato bhāgīrathītīre nivāsamakarotprabhuḥ

प्रादुष्कृता यथान्यायमग्नयो वेदपारगैःव्यराजन्त द्विजश्रेष्ठैस्तत्र तत्र तपोधनैःप्रादुष्कृताग्निरभवत्स च वृद्धो नराधिपः

prāduṣkṛtā yathānyāyamagnayo vedapāragaiḥvyarājanta dvijaśreṣṭhaistatra tatra tapodhanaiḥprāduṣkṛtāgnirabhavatsa ca vṛddho narādhipaḥ

स राजाग्नीन्पर्युपास्य हुत्वा च विधिवत्तदासंध्यागतं सहस्रांशुमुपातिष्ठत भारत

sa rājāgnīnparyupāsya hutvā ca vidhivattadāsaṃdhyāgataṃ sahasrāṃśumupātiṣṭhata bhārata

विदुरः संजयश्चैव राज्ञः शय्यां कुशैस्ततःचक्रतुः कुरुवीरस्य गान्धार्याश्चाविदूरतः

viduraḥ saṃjayaścaiva rājñaḥ śayyāṃ kuśaistataḥcakratuḥ kuruvīrasya gāndhāryāścāvidūrataḥ

गान्धार्याः संनिकर्षे तु निषसाद कुशेष्वथयुधिष्ठिरस्य जननी कुन्ती साधुव्रते स्थिता

gāndhāryāḥ saṃnikarṣe tu niṣasāda kuśeṣvathayudhiṣṭhirasya jananī kuntī sādhuvrate sthitā

तेषां संश्रवणे चापि निषेदुर्विदुरादयःयाजकाश्च यथोद्देशं द्विजा ये चानुयायिनः

teṣāṃ saṃśravaṇe cāpi niṣedurvidurādayaḥyājakāśca yathoddeśaṃ dvijā ye cānuyāyinaḥ

प्राधीतद्विजमुख्या सा संप्रज्वालितपावकाबभूव तेषां रजनी ब्राह्मीव प्रीतिवर्धनी

prādhītadvijamukhyā sā saṃprajvālitapāvakābabhūva teṣāṃ rajanī brāhmīva prītivardhanī

ततो रात्र्यां व्यतीतायां कृतपूर्वाह्णिकक्रियाःहुत्वाग्निं विधिवत्सर्वे प्रययुस्ते यथाक्रमम्उदङ्मुखा निरीक्षन्त उपवासपरायणाः

tato rātryāṃ vyatītāyāṃ kṛtapūrvāhṇikakriyāḥhutvāgniṃ vidhivatsarve prayayuste yathākramamudaṅmukhā nirīkṣanta upavāsaparāyaṇāḥ

स तेषामतिदुःखोऽभून्निवासः प्रथमेऽहनिशोचतां शोच्यमानानां पौरजानपदैर्जनैः

sa teṣāmatiduḥkho'bhūnnivāsaḥ prathame'haniśocatāṃ śocyamānānāṃ paurajānapadairjanaiḥ