Parva.Adhyaya 15.34

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवं सा रजनी तेषामाश्रमे पुण्यकर्मणाम्शिवा नक्षत्रसंपन्ना सा व्यतीयाय भारत

evaṃ sā rajanī teṣāmāśrame puṇyakarmaṇāmśivā nakṣatrasaṃpannā sā vyatīyāya bhārata

तत्र तत्र कथाश्चासंस्तेषां धर्मार्थलक्षणाःविचित्रपदसंचारा नानाश्रुतिभिरन्विताः

tatra tatra kathāścāsaṃsteṣāṃ dharmārthalakṣaṇāḥvicitrapadasaṃcārā nānāśrutibhiranvitāḥ

पाण्डवास्त्वभितो मातुर्धरण्यां सुषुपुस्तदाउत्सृज्य सुमहार्हाणि शयनानि नराधिप

pāṇḍavāstvabhito māturdharaṇyāṃ suṣupustadāutsṛjya sumahārhāṇi śayanāni narādhipa

यदाहारोऽभवद्राजा धृतराष्ट्रो महामनाःतदाहारा नृवीरास्ते न्यवसंस्तां निशां तदा

yadāhāro'bhavadrājā dhṛtarāṣṭro mahāmanāḥtadāhārā nṛvīrāste nyavasaṃstāṃ niśāṃ tadā

व्यतीतायां तु शर्वर्यां कृतपूर्वाह्णिकक्रियःभ्रातृभिः सह कौन्तेयो ददर्शाश्रममण्डलम्

vyatītāyāṃ tu śarvaryāṃ kṛtapūrvāhṇikakriyaḥbhrātṛbhiḥ saha kaunteyo dadarśāśramamaṇḍalam

सान्तःपुरपरीवारः सभृत्यः सपुरोहितःयथासुखं यथोद्देशं धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञया

sāntaḥpuraparīvāraḥ sabhṛtyaḥ sapurohitaḥyathāsukhaṃ yathoddeśaṃ dhṛtarāṣṭrābhyanujñayā

ददर्श तत्र वेदीश्च संप्रज्वलितपावकाःकृताभिषेकैर्मुनिभिर्हुताग्निभिरुपस्थिताः

dadarśa tatra vedīśca saṃprajvalitapāvakāḥkṛtābhiṣekairmunibhirhutāgnibhirupasthitāḥ

वानेयपुष्पनिकरैराज्यधूमोद्गमैरपिब्राह्मेण वपुषा युक्ता युक्ता मुनिगणैश्च ताः

vāneyapuṣpanikarairājyadhūmodgamairapibrāhmeṇa vapuṣā yuktā yuktā munigaṇaiśca tāḥ

मृगयूथैरनुद्विग्नैस्तत्र तत्र समाश्रितैःअशङ्कितैः पक्षिगणैः प्रगीतैरिव च प्रभो

mṛgayūthairanudvignaistatra tatra samāśritaiḥaśaṅkitaiḥ pakṣigaṇaiḥ pragītairiva ca prabho

केकाभिर्नीलकण्ठानां दात्यूहानां च कूजितैःकोकिलानां च कुहरैः शुभैः श्रुतिमनोहरैः

kekābhirnīlakaṇṭhānāṃ dātyūhānāṃ ca kūjitaiḥkokilānāṃ ca kuharaiḥ śubhaiḥ śrutimanoharaiḥ

प्राधीतद्विजघोषैश्च क्वचित्क्वचिदलंकृतम्फलमूलसमुद्वाहैर्महद्भिश्चोपशोभितम्

prādhītadvijaghoṣaiśca kvacitkvacidalaṃkṛtamphalamūlasamudvāhairmahadbhiścopaśobhitam

ततः स राजा प्रददौ तापसार्थमुपाहृतान्कलशान्काञ्चनान्राजंस्तथैवौदुम्बरानपि

tataḥ sa rājā pradadau tāpasārthamupāhṛtānkalaśānkāñcanānrājaṃstathaivaudumbarānapi

अजिनानि प्रवेणीश्च स्रुक्स्रुवं च महीपतिःकमण्डलूंस्तथा स्थालीः पिठराणि च भारत

ajināni praveṇīśca sruksruvaṃ ca mahīpatiḥkamaṇḍalūṃstathā sthālīḥ piṭharāṇi ca bhārata

भाजनानि च लौहानि पात्रीश्च विविधा नृपयद्यदिच्छति यावच्च यदन्यदपि काङ्क्षितम्

bhājanāni ca lauhāni pātrīśca vividhā nṛpayadyadicchati yāvacca yadanyadapi kāṅkṣitam

एवं स राजा धर्मात्मा परीत्याश्रममण्डलम्वसु विश्राण्य तत्सर्वं पुनरायान्महीपतिः

evaṃ sa rājā dharmātmā parītyāśramamaṇḍalamvasu viśrāṇya tatsarvaṃ punarāyānmahīpatiḥ

कृताह्निकं च राजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम्ददर्शासीनमव्यग्रं गान्धारीसहितं तदा

kṛtāhnikaṃ ca rājānaṃ dhṛtarāṣṭraṃ manīṣiṇamdadarśāsīnamavyagraṃ gāndhārīsahitaṃ tadā

मातरं चाविदूरस्थां शिष्यवत्प्रणतां स्थिताम्कुन्तीं ददर्श धर्मात्मा सततं धर्मचारिणीम्

mātaraṃ cāvidūrasthāṃ śiṣyavatpraṇatāṃ sthitāmkuntīṃ dadarśa dharmātmā satataṃ dharmacāriṇīm

स तमभ्यर्च्य राजानं नाम संश्राव्य चात्मनःनिषीदेत्यभ्यनुज्ञातो बृस्यामुपविवेश ह

sa tamabhyarcya rājānaṃ nāma saṃśrāvya cātmanaḥniṣīdetyabhyanujñāto bṛsyāmupaviveśa ha

भीमसेनादयश्चैव पाण्डवाः कौरवर्षभम्अभिवाद्योपसंगृह्य निषेदुः पार्थिवाज्ञया

bhīmasenādayaścaiva pāṇḍavāḥ kauravarṣabhamabhivādyopasaṃgṛhya niṣeduḥ pārthivājñayā

स तैः परिवृतो राजा शुशुभेऽतीव कौरवःबिभ्रद्ब्राह्मीं श्रियं दीप्तां देवैरिव बृहस्पतिः

sa taiḥ parivṛto rājā śuśubhe'tīva kauravaḥbibhradbrāhmīṃ śriyaṃ dīptāṃ devairiva bṛhaspatiḥ

तथा तेषूपविष्टेषु समाजग्मुर्महर्षयःशतयूपप्रभृतयः कुरुक्षेत्रनिवासिनः

tathā teṣūpaviṣṭeṣu samājagmurmaharṣayaḥśatayūpaprabhṛtayaḥ kurukṣetranivāsinaḥ

व्यासश्च भगवान्विप्रो देवर्षिगणपूजितःवृतः शिष्यैर्महातेजा दर्शयामास तं नृपम्

vyāsaśca bhagavānvipro devarṣigaṇapūjitaḥvṛtaḥ śiṣyairmahātejā darśayāmāsa taṃ nṛpam

ततः स राजा कौरव्यः कुन्तीपुत्रश्च वीर्यवान्भीमसेनादयश्चैव समुत्थायाभ्यपूजयन्

tataḥ sa rājā kauravyaḥ kuntīputraśca vīryavānbhīmasenādayaścaiva samutthāyābhyapūjayan

समागतस्ततो व्यासः शतयूपादिभिर्वृतःधृतराष्ट्रं महीपालमास्यतामित्यभाषत

samāgatastato vyāsaḥ śatayūpādibhirvṛtaḥdhṛtarāṣṭraṃ mahīpālamāsyatāmityabhāṣata

नवं तु विष्टरं कौश्यं कृष्णाजिनकुशोत्तरम्प्रतिपेदे तदा व्यासस्तदर्थमुपकल्पितम्

navaṃ tu viṣṭaraṃ kauśyaṃ kṛṣṇājinakuśottarampratipede tadā vyāsastadarthamupakalpitam

ते च सर्वे द्विजश्रेष्ठा विष्टरेषु समन्ततःद्वैपायनाभ्यनुज्ञाता निषेदुर्विपुलौजसः

te ca sarve dvijaśreṣṭhā viṣṭareṣu samantataḥdvaipāyanābhyanujñātā niṣedurvipulaujasaḥ