Mahabharata · Parva.Adhyaya 2.15

2.15.1

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

सम्राड्गुणमभीप्सन्वै युष्मान्स्वार्थपरायणःकथं प्रहिणुयां भीमं बलात्केवलसाहसात्

samrāḍguṇamabhīpsanvai yuṣmānsvārthaparāyaṇaḥkathaṃ prahiṇuyāṃ bhīmaṃ balātkevalasāhasāt

2.15.2

भीमार्जुनावुभौ नेत्रे मनो मन्ये जनार्दनम्मनश्चक्षुर्विहीनस्य कीदृशं जीवितं भवेत्

bhīmārjunāvubhau netre mano manye janārdanammanaścakṣurvihīnasya kīdṛśaṃ jīvitaṃ bhavet

2.15.3

जरासंधबलं प्राप्य दुष्पारं भीमविक्रमम्श्रमो हि वः पराजय्यात्किमु तत्र विचेष्टितम्

jarāsaṃdhabalaṃ prāpya duṣpāraṃ bhīmavikramamśramo hi vaḥ parājayyātkimu tatra viceṣṭitam

2.15.4

अस्मिन्नर्थान्तरे युक्तमनर्थः प्रतिपद्यतेयथाहं विमृशाम्येकस्तत्तावच्छ्रूयतां मम

asminnarthāntare yuktamanarthaḥ pratipadyateyathāhaṃ vimṛśāmyekastattāvacchrūyatāṃ mama

2.15.5

संन्यासं रोचये साधु कार्यस्यास्य जनार्दनप्रतिहन्ति मनो मेऽद्य राजसूयो दुरासदः

saṃnyāsaṃ rocaye sādhu kāryasyāsya janārdanapratihanti mano me'dya rājasūyo durāsadaḥ

2.15.6

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

पार्थः प्राप्य धनुःश्रेष्ठमक्षय्यौ च महेषुधीरथं ध्वजं सभां चैव युधिष्ठिरमभाषत

pārthaḥ prāpya dhanuḥśreṣṭhamakṣayyau ca maheṣudhīrathaṃ dhvajaṃ sabhāṃ caiva yudhiṣṭhiramabhāṣata

2.15.7

धनुरस्त्रं शरा वीर्यं पक्षो भूमिर्यशो बलम्प्राप्तमेतन्मया राजन्दुष्प्रापं यदभीप्सितम्

dhanurastraṃ śarā vīryaṃ pakṣo bhūmiryaśo balamprāptametanmayā rājanduṣprāpaṃ yadabhīpsitam

2.15.8

कुले जन्म प्रशंसन्ति वैद्याः साधु सुनिष्ठिताःबलेन सदृशं नास्ति वीर्यं तु मम रोचते

kule janma praśaṃsanti vaidyāḥ sādhu suniṣṭhitāḥbalena sadṛśaṃ nāsti vīryaṃ tu mama rocate

2.15.9

कृतवीर्यकुले जातो निर्वीर्यः किं करिष्यतिक्षत्रियः सर्वशो राजन्यस्य वृत्तिः पराजये

kṛtavīryakule jāto nirvīryaḥ kiṃ kariṣyatikṣatriyaḥ sarvaśo rājanyasya vṛttiḥ parājaye

2.15.10

सर्वैरपि गुणैर्हीनो वीर्यवान्हि तरेद्रिपून्सर्वैरपि गुणैर्युक्तो निर्वीर्यः किं करिष्यति

sarvairapi guṇairhīno vīryavānhi taredripūnsarvairapi guṇairyukto nirvīryaḥ kiṃ kariṣyati

2.15.11

द्रव्यभूता गुणाः सर्वे तिष्ठन्ति हि पराक्रमेजयस्य हेतुः सिद्धिर्हि कर्म दैवं च संश्रितम्

dravyabhūtā guṇāḥ sarve tiṣṭhanti hi parākramejayasya hetuḥ siddhirhi karma daivaṃ ca saṃśritam

2.15.12

संयुक्तो हि बलैः कश्चित्प्रमादान्नोपयुज्यतेतेन द्वारेण शत्रुभ्यः क्षीयते सबलो रिपुः

saṃyukto hi balaiḥ kaścitpramādānnopayujyatetena dvāreṇa śatrubhyaḥ kṣīyate sabalo ripuḥ

2.15.13

दैन्यं यथाबलवति तथा मोहो बलान्वितेतावुभौ नाशकौ हेतू राज्ञा त्याज्यौ जयार्थिना

dainyaṃ yathābalavati tathā moho balānvitetāvubhau nāśakau hetū rājñā tyājyau jayārthinā

2.15.14

जरासंधविनाशं च राज्ञां च परिमोक्षणम्यदि कुर्याम यज्ञार्थं किं ततः परमं भवेत्

jarāsaṃdhavināśaṃ ca rājñāṃ ca parimokṣaṇamyadi kuryāma yajñārthaṃ kiṃ tataḥ paramaṃ bhavet

2.15.15

अनारम्भे तु नियतो भवेदगुणनिश्चयःगुणान्निःसंशयाद्राजन्नैर्गुण्यं मन्यसे कथम्

anārambhe tu niyato bhavedaguṇaniścayaḥguṇānniḥsaṃśayādrājannairguṇyaṃ manyase katham

2.15.16

काषायं सुलभं पश्चान्मुनीनां शममिच्छताम्साम्राज्यं तु तवेच्छन्तो वयं योत्स्यामहे परैः

kāṣāyaṃ sulabhaṃ paścānmunīnāṃ śamamicchatāmsāmrājyaṃ tu tavecchanto vayaṃ yotsyāmahe paraiḥ