Parva.Adhyaya 2.21

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततस्तं निश्चितात्मानं युद्धाय यदुनन्दनःउवाच वाग्मी राजानं जरासंधमधोक्षजः

tatastaṃ niścitātmānaṃ yuddhāya yadunandanaḥuvāca vāgmī rājānaṃ jarāsaṃdhamadhokṣajaḥ

त्रयाणां केन ते राजन्योद्धुं वितरते मनःअस्मदन्यतमेनेह सज्जीभवतु को युधि

trayāṇāṃ kena te rājanyoddhuṃ vitarate manaḥasmadanyatameneha sajjībhavatu ko yudhi

एवमुक्तः स कृष्णेन युद्धं वव्रे महाद्युतिःजरासंधस्ततो राजन्भीमसेनेन मागधः

evamuktaḥ sa kṛṣṇena yuddhaṃ vavre mahādyutiḥjarāsaṃdhastato rājanbhīmasenena māgadhaḥ

धारयन्नगदान्मुख्यान्निर्वृतीर्वेदनानि चउपतस्थे जरासंधं युयुत्सुं वै पुरोहितः

dhārayannagadānmukhyānnirvṛtīrvedanāni caupatasthe jarāsaṃdhaṃ yuyutsuṃ vai purohitaḥ

कृतस्वस्त्ययनो विद्वान्ब्राह्मणेन यशस्विनासमनह्यज्जरासंधः क्षत्रधर्ममनुव्रतः

kṛtasvastyayano vidvānbrāhmaṇena yaśasvināsamanahyajjarāsaṃdhaḥ kṣatradharmamanuvrataḥ

अवमुच्य किरीटं स केशान्समनुमृज्य चउदतिष्ठज्जरासंधो वेलातिग इवार्णवः

avamucya kirīṭaṃ sa keśānsamanumṛjya caudatiṣṭhajjarāsaṃdho velātiga ivārṇavaḥ

उवाच मतिमान्राजा भीमं भीमपराक्रमम्भीम योत्स्ये त्वया सार्धं श्रेयसा निर्जितं वरम्

uvāca matimānrājā bhīmaṃ bhīmaparākramambhīma yotsye tvayā sārdhaṃ śreyasā nirjitaṃ varam

एवमुक्त्वा जरासंधो भीमसेनमरिंदमःप्रत्युद्ययौ महातेजाः शक्रं बलिरिवासुरः

evamuktvā jarāsaṃdho bhīmasenamariṃdamaḥpratyudyayau mahātejāḥ śakraṃ balirivāsuraḥ

ततः संमन्त्र्य कृष्णेन कृतस्वस्त्ययनो बलीभीमसेनो जरासंधमाससाद युयुत्सया

tataḥ saṃmantrya kṛṣṇena kṛtasvastyayano balībhīmaseno jarāsaṃdhamāsasāda yuyutsayā

ततस्तौ नरशार्दूलौ बाहुशस्त्रौ समीयतुःवीरौ परमसंहृष्टावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ

tatastau naraśārdūlau bāhuśastrau samīyatuḥvīrau paramasaṃhṛṣṭāvanyonyajayakāṅkṣiṇau

तयोरथ भुजाघातान्निग्रहप्रग्रहात्तथाआसीत्सुभीमसंह्रादो वज्रपर्वतयोरिव

tayoratha bhujāghātānnigrahapragrahāttathāāsītsubhīmasaṃhrādo vajraparvatayoriva

उभौ परमसंहृष्टौ बलेनातिबलावुभौअन्योन्यस्यान्तरं प्रेप्सू परस्परजयैषिणौ

ubhau paramasaṃhṛṣṭau balenātibalāvubhauanyonyasyāntaraṃ prepsū parasparajayaiṣiṇau

तद्भीममुत्सार्य जनं युद्धमासीदुपह्वरेबलिनोः संयुगे राजन्वृत्रवासवयोरिव

tadbhīmamutsārya janaṃ yuddhamāsīdupahvarebalinoḥ saṃyuge rājanvṛtravāsavayoriva

प्रकर्षणाकर्षणाभ्यामभ्याकर्षविकर्षणैःआकर्षेतां तथान्योन्यं जानुभिश्चाभिजघ्नतुः

prakarṣaṇākarṣaṇābhyāmabhyākarṣavikarṣaṇaiḥākarṣetāṃ tathānyonyaṃ jānubhiścābhijaghnatuḥ

ततः शब्देन महता भर्त्सयन्तौ परस्परम्पाषाणसंघातनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः

tataḥ śabdena mahatā bhartsayantau parasparampāṣāṇasaṃghātanibhaiḥ prahārairabhijaghnatuḥ

व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ नियुद्धकुशलावुभौबाहुभिः समसज्जेतामायसैः परिघैरिव

vyūḍhoraskau dīrghabhujau niyuddhakuśalāvubhaubāhubhiḥ samasajjetāmāyasaiḥ parighairiva

कार्त्तिकस्य तु मासस्य प्रवृत्तं प्रथमेऽहनिअनारतं दिवारात्रमविश्रान्तमवर्तत

kārttikasya tu māsasya pravṛttaṃ prathame'hanianārataṃ divārātramaviśrāntamavartata

तद्वृत्तं तु त्रयोदश्यां समवेतं महात्मनोःचतुर्दश्यां निशायां तु निवृत्तो मागधः क्लमात्

tadvṛttaṃ tu trayodaśyāṃ samavetaṃ mahātmanoḥcaturdaśyāṃ niśāyāṃ tu nivṛtto māgadhaḥ klamāt

तं राजानं तथा क्लान्तं दृष्ट्वा राजञ्जनार्दनःउवाच भीमकर्माणं भीमं संबोधयन्निव

taṃ rājānaṃ tathā klāntaṃ dṛṣṭvā rājañjanārdanaḥuvāca bhīmakarmāṇaṃ bhīmaṃ saṃbodhayanniva

क्लान्तः शत्रुर्न कौन्तेय लभ्यः पीडयितुं रणेपीड्यमानो हि कार्त्स्न्येन जह्याज्जीवितमात्मनः

klāntaḥ śatrurna kaunteya labhyaḥ pīḍayituṃ raṇepīḍyamāno hi kārtsnyena jahyājjīvitamātmanaḥ

तस्मात्ते नैव कौन्तेय पीडनीयो नराधिपःसममेतेन युध्यस्व बाहुभ्यां भरतर्षभ

tasmātte naiva kaunteya pīḍanīyo narādhipaḥsamametena yudhyasva bāhubhyāṃ bharatarṣabha

एवमुक्तः स कृष्णेन पाण्डवः परवीरहाजरासंधस्य तद्रन्ध्रं ज्ञात्वा चक्रे मतिं वधे

evamuktaḥ sa kṛṣṇena pāṇḍavaḥ paravīrahājarāsaṃdhasya tadrandhraṃ jñātvā cakre matiṃ vadhe

ततस्तमजितं जेतुं जरासंधं वृकोदरःसंरभ्य बलिनां मुख्यो जग्राह कुरुनन्दनः

tatastamajitaṃ jetuṃ jarāsaṃdhaṃ vṛkodaraḥsaṃrabhya balināṃ mukhyo jagrāha kurunandanaḥ