Mahabharata · 27 verses
Read this chapter as a bookवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
तं विजित्य महाबाहुः कुन्तीपुत्रो धनंजयःप्रययावुत्तरां तस्माद्दिशं धनदपालिताम्
taṃ vijitya mahābāhuḥ kuntīputro dhanaṃjayaḥprayayāvuttarāṃ tasmāddiśaṃ dhanadapālitām
अन्तर्गिरिं च कौन्तेयस्तथैव च बहिर्गिरिम्तथोपरिगिरिं चैव विजिग्ये पुरुषर्षभः
antargiriṃ ca kaunteyastathaiva ca bahirgirimtathoparigiriṃ caiva vijigye puruṣarṣabhaḥ
विजित्य पर्वतान्सर्वान्ये च तत्र नराधिपाःतान्वशे स्थापयित्वा स रत्नान्यादाय सर्वशः
vijitya parvatānsarvānye ca tatra narādhipāḥtānvaśe sthāpayitvā sa ratnānyādāya sarvaśaḥ
तैरेव सहितः सर्वैरनुरज्य च तान्नृपान्कुलूतवासिनं राजन्बृहन्तमुपजग्मिवान्
taireva sahitaḥ sarvairanurajya ca tānnṛpānkulūtavāsinaṃ rājanbṛhantamupajagmivān
मृदङ्गवरनादेन रथनेमिस्वनेन चहस्तिनां च निनादेन कम्पयन्वसुधामिमाम्
mṛdaṅgavaranādena rathanemisvanena cahastināṃ ca ninādena kampayanvasudhāmimām
ततो बृहन्तस्तरुणो बलेन चतुरङ्गिणानिष्क्रम्य नगरात्तस्माद्योधयामास पाण्डवम्
tato bṛhantastaruṇo balena caturaṅgiṇāniṣkramya nagarāttasmādyodhayāmāsa pāṇḍavam
सुमहान्संनिपातोऽभूद्धनंजयबृहन्तयोःन शशाक बृहन्तस्तु सोढुं पाण्डवविक्रमम्
sumahānsaṃnipāto'bhūddhanaṃjayabṛhantayoḥna śaśāka bṛhantastu soḍhuṃ pāṇḍavavikramam
सोऽविषह्यतमं ज्ञात्वा कौन्तेयं पर्वतेश्वरःउपावर्तत दुर्मेधा रत्नान्यादाय सर्वशः
so'viṣahyatamaṃ jñātvā kaunteyaṃ parvateśvaraḥupāvartata durmedhā ratnānyādāya sarvaśaḥ
स तद्राज्यमवस्थाप्य कुलूतसहितो ययौसेनाबिन्दुमथो राजन्राज्यादाशु समाक्षिपत्
sa tadrājyamavasthāpya kulūtasahito yayausenābindumatho rājanrājyādāśu samākṣipat
मोदापुरं वामदेवं सुदामानं सुसंकुलम्कुलूतानुत्तरांश्चैव तांश्च राज्ञः समानयत्
modāpuraṃ vāmadevaṃ sudāmānaṃ susaṃkulamkulūtānuttarāṃścaiva tāṃśca rājñaḥ samānayat
तत्रस्थः पुरुषैरेव धर्मराजस्य शासनात्व्यजयद्धनंजयो राजन्देशान्पञ्च प्रमाणतः
tatrasthaḥ puruṣaireva dharmarājasya śāsanātvyajayaddhanaṃjayo rājandeśānpañca pramāṇataḥ
स दिवःप्रस्थमासाद्य सेनाबिन्दोः पुरं महत्बलेन चतुरङ्गेण निवेशमकरोत्प्रभुः
sa divaḥprasthamāsādya senābindoḥ puraṃ mahatbalena caturaṅgeṇa niveśamakarotprabhuḥ
स तैः परिवृतः सर्वैर्विष्वगश्वं नराधिपम्अभ्यगच्छन्महातेजाः पौरवं पुरुषर्षभः
sa taiḥ parivṛtaḥ sarvairviṣvagaśvaṃ narādhipamabhyagacchanmahātejāḥ pauravaṃ puruṣarṣabhaḥ
विजित्य चाहवे शूरान्पार्वतीयान्महारथान्ध्वजिन्या व्यजयद्राजन्पुरं पौरवरक्षितम्
vijitya cāhave śūrānpārvatīyānmahārathāndhvajinyā vyajayadrājanpuraṃ pauravarakṣitam
पौरवं तु विनिर्जित्य दस्यून्पर्वतवासिनःगणानुत्सवसंकेतानजयत्सप्त पाण्डवः
pauravaṃ tu vinirjitya dasyūnparvatavāsinaḥgaṇānutsavasaṃketānajayatsapta pāṇḍavaḥ
ततः काश्मीरकान्वीरान्क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभःव्यजयल्लोहितं चैव मण्डलैर्दशभिः सह
tataḥ kāśmīrakānvīrānkṣatriyānkṣatriyarṣabhaḥvyajayallohitaṃ caiva maṇḍalairdaśabhiḥ saha
ततस्त्रिगर्तान्कौन्तेयो दार्वान्कोकनदाश्च येक्षत्रिया बहवो राजन्नुपावर्तन्त सर्वशः
tatastrigartānkaunteyo dārvānkokanadāśca yekṣatriyā bahavo rājannupāvartanta sarvaśaḥ
अभिसारीं ततो रम्यां विजिग्ये कुरुनन्दनःउरशावासिनं चैव रोचमानं रणेऽजयत्
abhisārīṃ tato ramyāṃ vijigye kurunandanaḥuraśāvāsinaṃ caiva rocamānaṃ raṇe'jayat
ततः सिंहपुरं रम्यं चित्रायुधसुरक्षितम्प्रामथद्बलमास्थाय पाकशासनिराहवे
tataḥ siṃhapuraṃ ramyaṃ citrāyudhasurakṣitamprāmathadbalamāsthāya pākaśāsanirāhave
ततः सुह्मांश्च चोलांश्च किरीटी पाण्डवर्षभःसहितः सर्वसैन्येन प्रामथत्कुरुनन्दनः
tataḥ suhmāṃśca colāṃśca kirīṭī pāṇḍavarṣabhaḥsahitaḥ sarvasainyena prāmathatkurunandanaḥ
ततः परमविक्रान्तो बाह्लीकान्कुरुनन्दनःमहता परिमर्देन वशे चक्रे दुरासदान्
tataḥ paramavikrānto bāhlīkānkurunandanaḥmahatā parimardena vaśe cakre durāsadān
गृहीत्वा तु बलं सारं फल्गु चोत्सृज्य पाण्डवःदरदान्सह काम्बोजैरजयत्पाकशासनिः
gṛhītvā tu balaṃ sāraṃ phalgu cotsṛjya pāṇḍavaḥdaradānsaha kāmbojairajayatpākaśāsaniḥ
प्रागुत्तरां दिशं ये च वसन्त्याश्रित्य दस्यवःनिवसन्ति वने ये च तान्सर्वानजयत्प्रभुः
prāguttarāṃ diśaṃ ye ca vasantyāśritya dasyavaḥnivasanti vane ye ca tānsarvānajayatprabhuḥ
लोहान्परमकाम्बोजानृषिकानुत्तरानपिसहितांस्तान्महाराज व्यजयत्पाकशासनिः
lohānparamakāmbojānṛṣikānuttarānapisahitāṃstānmahārāja vyajayatpākaśāsaniḥ
ऋषिकेषु तु संग्रामो बभूवातिभयंकरःतारकामयसंकाशः परमर्षिकपार्थयोः
ṛṣikeṣu tu saṃgrāmo babhūvātibhayaṃkaraḥtārakāmayasaṃkāśaḥ paramarṣikapārthayoḥ
स विजित्य ततो राजन्नृषिकान्रणमूर्धनिशुकोदरसमप्रख्यान्हयानष्टौ समानयत्मयूरसदृशानन्यानुभयानेव चापरान्
sa vijitya tato rājannṛṣikānraṇamūrdhaniśukodarasamaprakhyānhayānaṣṭau samānayatmayūrasadṛśānanyānubhayāneva cāparān
स विनिर्जित्य संग्रामे हिमवन्तं सनिष्कुटम्श्वेतपर्वतमासाद्य न्यवसत्पुरुषर्षभः
sa vinirjitya saṃgrāme himavantaṃ saniṣkuṭamśvetaparvatamāsādya nyavasatpuruṣarṣabhaḥ