Parva.Adhyaya 2.53

शकुनिरुवाचउपस्तीर्णा सभा राजन्रन्तुं चैते कृतक्षणाःअक्षानुप्त्वा देवनस्य समयोऽस्तु युधिष्ठिर

śakuniruvācaupastīrṇā sabhā rājanrantuṃ caite kṛtakṣaṇāḥakṣānuptvā devanasya samayo'stu yudhiṣṭhira

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

निकृतिर्देवनं पापं न क्षात्रोऽत्र पराक्रमःन च नीतिर्ध्रुवा राजन्किं त्वं द्यूतं प्रशंससि

nikṛtirdevanaṃ pāpaṃ na kṣātro'tra parākramaḥna ca nītirdhruvā rājankiṃ tvaṃ dyūtaṃ praśaṃsasi

न हि मानं प्रशंसन्ति निकृतौ कितवस्य हशकुने मैव नो जैषीरमार्गेण नृशंसवत्

na hi mānaṃ praśaṃsanti nikṛtau kitavasya haśakune maiva no jaiṣīramārgeṇa nṛśaṃsavat

शकुनिरुवाचयोऽन्वेति संख्यां निकृतौ विधिज्ञ;श्चेष्टास्वखिन्नः कितवोऽक्षजासुमहामतिर्यश्च जानाति द्यूतं; स वै सर्वं सहते प्रक्रियासु

śakuniruvācayo'nveti saṃkhyāṃ nikṛtau vidhijña;śceṣṭāsvakhinnaḥ kitavo'kṣajāsumahāmatiryaśca jānāti dyūtaṃ; sa vai sarvaṃ sahate prakriyāsu

अक्षग्लहः सोऽभिभवेत्परं न;स्तेनैव कालो भवतीदमात्थदीव्यामहे पार्थिव मा विशङ्कां; कुरुष्व पाणं च चिरं च मा कृथाः

akṣaglahaḥ so'bhibhavetparaṃ na;stenaiva kālo bhavatīdamātthadīvyāmahe pārthiva mā viśaṅkāṃ; kuruṣva pāṇaṃ ca ciraṃ ca mā kṛthāḥ

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

एवमाहायमसितो देवलो मुनिसत्तमःइमानि लोकद्वाराणि यो वै संचरते सदा

evamāhāyamasito devalo munisattamaḥimāni lokadvārāṇi yo vai saṃcarate sadā

इदं वै देवनं पापं मायया कितवैः सहधर्मेण तु जयो युद्धे तत्परं साधु देवनम्

idaṃ vai devanaṃ pāpaṃ māyayā kitavaiḥ sahadharmeṇa tu jayo yuddhe tatparaṃ sādhu devanam

नार्या म्लेच्छन्ति भाषाभिर्मायया न चरन्त्युतअजिह्ममशठं युद्धमेतत्सत्पुरुषव्रतम्

nāryā mlecchanti bhāṣābhirmāyayā na carantyutaajihmamaśaṭhaṃ yuddhametatsatpuruṣavratam

शक्तितो ब्राह्मणान्वन्द्याञ्शिक्षितुं प्रयतामहेतद्वै वित्तं मातिदेवीर्मा जैषीः शकुने परम्

śaktito brāhmaṇānvandyāñśikṣituṃ prayatāmahetadvai vittaṃ mātidevīrmā jaiṣīḥ śakune param

नाहं निकृत्या कामये सुखान्युत धनानि वाकितवस्याप्यनिकृतेर्वृत्तमेतन्न पूज्यते

nāhaṃ nikṛtyā kāmaye sukhānyuta dhanāni vākitavasyāpyanikṛtervṛttametanna pūjyate

शकुनिरुवाचश्रोत्रियोऽश्रोत्रियमुत निकृत्यैव युधिष्ठिरविद्वानविदुषोऽभ्येति नाहुस्तां निकृतिं जनाः

śakuniruvācaśrotriyo'śrotriyamuta nikṛtyaiva yudhiṣṭhiravidvānaviduṣo'bhyeti nāhustāṃ nikṛtiṃ janāḥ

एवं त्वं मामिहाभ्येत्य निकृतिं यदि मन्यसेदेवनाद्विनिवर्तस्व यदि ते विद्यते भयम्

evaṃ tvaṃ māmihābhyetya nikṛtiṃ yadi manyasedevanādvinivartasva yadi te vidyate bhayam

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

आहूतो न निवर्तेयमिति मे व्रतमाहितम्विधिश्च बलवान्राजन्दिष्टस्यास्मि वशे स्थितः

āhūto na nivarteyamiti me vratamāhitamvidhiśca balavānrājandiṣṭasyāsmi vaśe sthitaḥ

अस्मिन्समागमे केन देवनं मे भविष्यतिप्रतिपाणश्च कोऽन्योऽस्ति ततो द्यूतं प्रवर्तताम्

asminsamāgame kena devanaṃ me bhaviṣyatipratipāṇaśca ko'nyo'sti tato dyūtaṃ pravartatām

दुर्योधन उवाच · duryodhana uvāca

अहं दातास्मि रत्नानां धनानां च विशां पतेमदर्थे देविता चायं शकुनिर्मातुलो मम

ahaṃ dātāsmi ratnānāṃ dhanānāṃ ca viśāṃ patemadarthe devitā cāyaṃ śakunirmātulo mama

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

अन्येनान्यस्य विषमं देवनं प्रतिभाति मेएतद्विद्वन्नुपादत्स्व काममेवं प्रवर्तताम्

anyenānyasya viṣamaṃ devanaṃ pratibhāti meetadvidvannupādatsva kāmamevaṃ pravartatām

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

उपोह्यमाने द्यूते तु राजानः सर्व एव तेधृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य विविशुस्तां सभां ततः

upohyamāne dyūte tu rājānaḥ sarva eva tedhṛtarāṣṭraṃ puraskṛtya viviśustāṃ sabhāṃ tataḥ

भीष्मो द्रोणः कृपश्चैव विदुरश्च महामतिःनातीवप्रीतमनसस्तेऽन्ववर्तन्त भारत

bhīṣmo droṇaḥ kṛpaścaiva viduraśca mahāmatiḥnātīvaprītamanasaste'nvavartanta bhārata

ते द्वंद्वशः पृथक्चैव सिंहग्रीवा महौजसःसिंहासनानि भूरीणि विचित्राणि च भेजिरे

te dvaṃdvaśaḥ pṛthakcaiva siṃhagrīvā mahaujasaḥsiṃhāsanāni bhūrīṇi vicitrāṇi ca bhejire

शुशुभे सा सभा राजन्राजभिस्तैः समागतैःदेवैरिव महाभागैः समवेतैस्त्रिविष्टपम्

śuśubhe sā sabhā rājanrājabhistaiḥ samāgataiḥdevairiva mahābhāgaiḥ samavetaistriviṣṭapam

सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे भास्वरमूर्तयःप्रावर्तत महाराज सुहृद्द्यूतमनन्तरम्

sarve vedavidaḥ śūrāḥ sarve bhāsvaramūrtayaḥprāvartata mahārāja suhṛddyūtamanantaram

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

अयं बहुधनो राजन्सागरावर्तसंभवःमणिर्हारोत्तरः श्रीमान्कनकोत्तमभूषणः

ayaṃ bahudhano rājansāgarāvartasaṃbhavaḥmaṇirhārottaraḥ śrīmānkanakottamabhūṣaṇaḥ

एतद्राजन्धनं मह्यं प्रतिपाणस्तु कस्तवभवत्वेष क्रमस्तात जयाम्येनं दुरोदरम्

etadrājandhanaṃ mahyaṃ pratipāṇastu kastavabhavatveṣa kramastāta jayāmyenaṃ durodaram

दुर्योधन उवाच · duryodhana uvāca

सन्ति मे मणयश्चैव धनानि विविधानि चमत्सरश्च न मेऽर्थेषु जयाम्येनं दुरोदरम्

santi me maṇayaścaiva dhanāni vividhāni camatsaraśca na me'rtheṣu jayāmyenaṃ durodaram

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततो जग्राह शकुनिस्तानक्षानक्षतत्त्ववित्जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत

tato jagrāha śakunistānakṣānakṣatattvavitjitamityeva śakuniryudhiṣṭhiramabhāṣata