Parva.Adhyaya 2.54

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

मत्तः कैतवकेनैव यज्जितोऽस्मि दुरोदरम्शकुने हन्त दीव्यामो ग्लहमानाः सहस्रशः

mattaḥ kaitavakenaiva yajjito'smi durodaramśakune hanta dīvyāmo glahamānāḥ sahasraśaḥ

इमे निष्कसहस्रस्य कुण्डिनो भरिताः शतम्कोशो हिरण्यमक्षय्यं जातरूपमनेकशःएतद्राजन्धनं मह्यं तेन दीव्याम्यहं त्वया

ime niṣkasahasrasya kuṇḍino bharitāḥ śatamkośo hiraṇyamakṣayyaṃ jātarūpamanekaśaḥetadrājandhanaṃ mahyaṃ tena dīvyāmyahaṃ tvayā

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

इत्युक्तः शकुनिः प्राह जितमित्येव तं नृपम्

ityuktaḥ śakuniḥ prāha jitamityeva taṃ nṛpam

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

अयं सहस्रसमितो वैयाघ्रः सुप्रवर्तितःसुचक्रोपस्करः श्रीमान्किङ्किणीजालमण्डितः

ayaṃ sahasrasamito vaiyāghraḥ supravartitaḥsucakropaskaraḥ śrīmānkiṅkiṇījālamaṇḍitaḥ

संह्रादनो राजरथो य इहास्मानुपावहत्जैत्रो रथवरः पुण्यो मेघसागरनिःस्वनः

saṃhrādano rājaratho ya ihāsmānupāvahatjaitro rathavaraḥ puṇyo meghasāgaraniḥsvanaḥ

अष्टौ यं कुररच्छायाः सदश्वा राष्ट्रसंमताःवहन्ति नैषामुच्येत पदा भूमिमुपस्पृशन्एतद्राजन्धनं मह्यं तेन दीव्याम्यहं त्वया

aṣṭau yaṃ kuraracchāyāḥ sadaśvā rāṣṭrasaṃmatāḥvahanti naiṣāmucyeta padā bhūmimupaspṛśanetadrājandhanaṃ mahyaṃ tena dīvyāmyahaṃ tvayā

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितःजितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत

etacchrutvā vyavasito nikṛtiṃ samupāśritaḥjitamityeva śakuniryudhiṣṭhiramabhāṣata

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

सहस्रसंख्या नागा मे मत्तास्तिष्ठन्ति सौबलहेमकक्षाः कृतापीडाः पद्मिनो हेममालिनः

sahasrasaṃkhyā nāgā me mattāstiṣṭhanti saubalahemakakṣāḥ kṛtāpīḍāḥ padmino hemamālinaḥ

सुदान्ता राजवहनाः सर्वशब्दक्षमा युधिईषादन्ता महाकायाः सर्वे चाष्टकरेणवः

sudāntā rājavahanāḥ sarvaśabdakṣamā yudhiīṣādantā mahākāyāḥ sarve cāṣṭakareṇavaḥ

सर्वे च पुरभेत्तारो नगमेघनिभा गजाःएतद्राजन्धनं मह्यं तेन दीव्याम्यहं त्वया

sarve ca purabhettāro nagameghanibhā gajāḥetadrājandhanaṃ mahyaṃ tena dīvyāmyahaṃ tvayā

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तमेवंवादिनं पार्थं प्रहसन्निव सौबलःजितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत

tamevaṃvādinaṃ pārthaṃ prahasanniva saubalaḥjitamityeva śakuniryudhiṣṭhiramabhāṣata

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

शतं दासीसहस्राणि तरुण्यो मे प्रभद्रिकाःकम्बुकेयूरधारिण्यो निष्ककण्ठ्यः स्वलंकृताः

śataṃ dāsīsahasrāṇi taruṇyo me prabhadrikāḥkambukeyūradhāriṇyo niṣkakaṇṭhyaḥ svalaṃkṛtāḥ

महार्हमाल्याभरणाः सुवस्त्राश्चन्दनोक्षिताःमणीन्हेम च बिभ्रत्यः सर्वा वै सूक्ष्मवाससः

mahārhamālyābharaṇāḥ suvastrāścandanokṣitāḥmaṇīnhema ca bibhratyaḥ sarvā vai sūkṣmavāsasaḥ

अनुसेवां चरन्तीमाः कुशला नृत्यसामसुस्नातकानाममात्यानां राज्ञां च मम शासनात्एतद्राजन्धनं मह्यं तेन दीव्याम्यहं त्वया

anusevāṃ carantīmāḥ kuśalā nṛtyasāmasusnātakānāmamātyānāṃ rājñāṃ ca mama śāsanātetadrājandhanaṃ mahyaṃ tena dīvyāmyahaṃ tvayā

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितःजितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत

etacchrutvā vyavasito nikṛtiṃ samupāśritaḥjitamityeva śakuniryudhiṣṭhiramabhāṣata

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

एतावन्त्येव दासानां सहस्राण्युत सन्ति मेप्रदक्षिणानुलोमाश्च प्रावारवसनाः सदा

etāvantyeva dāsānāṃ sahasrāṇyuta santi mepradakṣiṇānulomāśca prāvāravasanāḥ sadā

प्राज्ञा मेधाविनो दक्षा युवानो मृष्टकुण्डलाःपात्रीहस्ता दिवारात्रमतिथीन्भोजयन्त्युतएतद्राजन्धनं मह्यं तेन दीव्याम्यहं त्वया

prājñā medhāvino dakṣā yuvāno mṛṣṭakuṇḍalāḥpātrīhastā divārātramatithīnbhojayantyutaetadrājandhanaṃ mahyaṃ tena dīvyāmyahaṃ tvayā

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितःजितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत

etacchrutvā vyavasito nikṛtiṃ samupāśritaḥjitamityeva śakuniryudhiṣṭhiramabhāṣata

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

रथास्तावन्त एवेमे हेमभाण्डाः पताकिनःहयैर्विनीतैः संपन्ना रथिभिश्चित्रयोधिभिः

rathāstāvanta eveme hemabhāṇḍāḥ patākinaḥhayairvinītaiḥ saṃpannā rathibhiścitrayodhibhiḥ

एकैको यत्र लभते सहस्रपरमां भृतिम्युध्यतोऽयुध्यतो वापि वेतनं मासकालिकम्एतद्राजन्धनं मह्यं तेन दीव्याम्यहं त्वया

ekaiko yatra labhate sahasraparamāṃ bhṛtimyudhyato'yudhyato vāpi vetanaṃ māsakālikametadrājandhanaṃ mahyaṃ tena dīvyāmyahaṃ tvayā

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

इत्येवमुक्ते पार्थेन कृतवैरो दुरात्मवान्जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत

ityevamukte pārthena kṛtavairo durātmavānjitamityeva śakuniryudhiṣṭhiramabhāṣata

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

अश्वांस्तित्तिरिकल्माषान्गान्धर्वान्हेममालिनःददौ चित्ररथस्तुष्टो यांस्तान्गाण्डीवधन्वनेएतद्राजन्धनं मह्यं तेन दीव्याम्यहं त्वया

aśvāṃstittirikalmāṣāngāndharvānhemamālinaḥdadau citrarathastuṣṭo yāṃstāngāṇḍīvadhanvaneetadrājandhanaṃ mahyaṃ tena dīvyāmyahaṃ tvayā

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितःजितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत

etacchrutvā vyavasito nikṛtiṃ samupāśritaḥjitamityeva śakuniryudhiṣṭhiramabhāṣata

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

रथानां शकटानां च हयानां चायुतानि मेयुक्तानामेव तिष्ठन्ति वाहैरुच्चावचैर्वृताः

rathānāṃ śakaṭānāṃ ca hayānāṃ cāyutāni meyuktānāmeva tiṣṭhanti vāhairuccāvacairvṛtāḥ

एवं वर्णस्य वर्णस्य समुच्चीय सहस्रशःक्षीरं पिबन्तस्तिष्ठन्ति भुञ्जानाः शालितण्डुलान्

evaṃ varṇasya varṇasya samuccīya sahasraśaḥkṣīraṃ pibantastiṣṭhanti bhuñjānāḥ śālitaṇḍulān

षष्टिस्तानि सहस्राणि सर्वे पृथुलवक्षसःएतद्राजन्धनं मह्यं तेन दीव्याम्यहं त्वया

ṣaṣṭistāni sahasrāṇi sarve pṛthulavakṣasaḥetadrājandhanaṃ mahyaṃ tena dīvyāmyahaṃ tvayā

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितःजितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत

etacchrutvā vyavasito nikṛtiṃ samupāśritaḥjitamityeva śakuniryudhiṣṭhiramabhāṣata

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

ताम्रलोहैः परिवृता निधयो मे चतुःशताःपञ्चद्रौणिक एकैकः सुवर्णस्याहतस्य वैएतद्राजन्धनं मह्यं तेन दीव्याम्यहं त्वया

tāmralohaiḥ parivṛtā nidhayo me catuḥśatāḥpañcadrauṇika ekaikaḥ suvarṇasyāhatasya vaietadrājandhanaṃ mahyaṃ tena dīvyāmyahaṃ tvayā

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितःजितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत

etacchrutvā vyavasito nikṛtiṃ samupāśritaḥjitamityeva śakuniryudhiṣṭhiramabhāṣata