Parva.Adhyaya 2.61

भीम उवाच · bhīma uvāca

भवन्ति देशे बन्धक्यः कितवानां युधिष्ठिरन ताभिरुत दीव्यन्ति दया चैवास्ति तास्वपि

bhavanti deśe bandhakyaḥ kitavānāṃ yudhiṣṭhirana tābhiruta dīvyanti dayā caivāsti tāsvapi

काश्यो यद्बलिमाहार्षीद्द्रव्यं यच्चान्यदुत्तमम्तथान्ये पृथिवीपाला यानि रत्नान्युपाहरन्

kāśyo yadbalimāhārṣīddravyaṃ yaccānyaduttamamtathānye pṛthivīpālā yāni ratnānyupāharan

वाहनानि धनं चैव कवचान्यायुधानि चराज्यमात्मा वयं चैव कैतवेन हृतं परैः

vāhanāni dhanaṃ caiva kavacānyāyudhāni carājyamātmā vayaṃ caiva kaitavena hṛtaṃ paraiḥ

न च मे तत्र कोपोऽभूत्सर्वस्येशो हि नो भवान्इदं त्वतिकृतं मन्ये द्रौपदी यत्र पण्यते

na ca me tatra kopo'bhūtsarvasyeśo hi no bhavānidaṃ tvatikṛtaṃ manye draupadī yatra paṇyate

एषा ह्यनर्हती बाला पाण्डवान्प्राप्य कौरवैःत्वत्कृते क्लिश्यते क्षुद्रैर्नृशंसैर्निकृतिप्रियैः

eṣā hyanarhatī bālā pāṇḍavānprāpya kauravaiḥtvatkṛte kliśyate kṣudrairnṛśaṃsairnikṛtipriyaiḥ

अस्याः कृते मन्युरयं त्वयि राजन्निपात्यतेबाहू ते संप्रधक्ष्यामि सहदेवाग्निमानय

asyāḥ kṛte manyurayaṃ tvayi rājannipātyatebāhū te saṃpradhakṣyāmi sahadevāgnimānaya

अर्जुन उवाच · arjuna uvāca

न पुरा भीमसेन त्वमीदृशीर्वदिता गिरःपरैस्ते नाशितं नूनं नृशंसैर्धर्मगौरवम्

na purā bhīmasena tvamīdṛśīrvaditā giraḥparaiste nāśitaṃ nūnaṃ nṛśaṃsairdharmagauravam

न सकामाः परे कार्या धर्ममेवाचरोत्तमम्भ्रातरं धार्मिकं ज्येष्ठं नातिक्रमितुमर्हति

na sakāmāḥ pare kāryā dharmamevācarottamambhrātaraṃ dhārmikaṃ jyeṣṭhaṃ nātikramitumarhati

आहूतो हि परै राजा क्षात्रधर्ममनुस्मरन्दीव्यते परकामेन तन्नः कीर्तिकरं महत्

āhūto hi parai rājā kṣātradharmamanusmarandīvyate parakāmena tannaḥ kīrtikaraṃ mahat

भीमसेन उवाच · bhīmasena uvāca

एवमस्मिकृतं विद्यां यद्यस्याहं धनंजयदीप्तेऽग्नौ सहितौ बाहू निर्दहेयं बलादिव

evamasmikṛtaṃ vidyāṃ yadyasyāhaṃ dhanaṃjayadīpte'gnau sahitau bāhū nirdaheyaṃ balādiva

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तथा तान्दुःखितान्दृष्ट्वा पाण्डवान्धृतराष्ट्रजःक्लिश्यमानां च पाञ्चालीं विकर्ण इदमब्रवीत्

tathā tānduḥkhitāndṛṣṭvā pāṇḍavāndhṛtarāṣṭrajaḥkliśyamānāṃ ca pāñcālīṃ vikarṇa idamabravīt

याज्ञसेन्या यदुक्तं तद्वाक्यं विब्रूत पार्थिवाःअविवेकेन वाक्यस्य नरकः सद्य एव नः

yājñasenyā yaduktaṃ tadvākyaṃ vibrūta pārthivāḥavivekena vākyasya narakaḥ sadya eva naḥ

भीष्मश्च धृतराष्ट्रश्च कुरुवृद्धतमावुभौसमेत्य नाहतुः किंचिद्विदुरश्च महामतिः

bhīṣmaśca dhṛtarāṣṭraśca kuruvṛddhatamāvubhausametya nāhatuḥ kiṃcidviduraśca mahāmatiḥ

भारद्वाजोऽपि सर्वेषामाचार्यः कृप एव चअत एतावपि प्रश्नं नाहतुर्द्विजसत्तमौ

bhāradvājo'pi sarveṣāmācāryaḥ kṛpa eva caata etāvapi praśnaṃ nāhaturdvijasattamau

ये त्वन्ये पृथिवीपालाः समेताः सर्वतो दिशःकामक्रोधौ समुत्सृज्य ते ब्रुवन्तु यथामति

ye tvanye pṛthivīpālāḥ sametāḥ sarvato diśaḥkāmakrodhau samutsṛjya te bruvantu yathāmati

यदिदं द्रौपदी वाक्यमुक्तवत्यसकृच्छुभाविमृश्य कस्य कः पक्षः पार्थिवा वदतोत्तरम्

yadidaṃ draupadī vākyamuktavatyasakṛcchubhāvimṛśya kasya kaḥ pakṣaḥ pārthivā vadatottaram

एवं स बहुशः सर्वानुक्तवांस्तान्सभासदःन च ते पृथिवीपालास्तमूचुः साध्वसाधु वा

evaṃ sa bahuśaḥ sarvānuktavāṃstānsabhāsadaḥna ca te pṛthivīpālāstamūcuḥ sādhvasādhu vā

उक्त्वा तथासकृत्सर्वान्विकर्णः पृथिवीपतीन्पाणिं पाणौ विनिष्पिष्य निःश्वसन्निदमब्रवीत्

uktvā tathāsakṛtsarvānvikarṇaḥ pṛthivīpatīnpāṇiṃ pāṇau viniṣpiṣya niḥśvasannidamabravīt

विब्रूत पृथिवीपाला वाक्यं मा वा कथंचनमन्ये न्याय्यं यदत्राहं तद्धि वक्ष्यामि कौरवाः

vibrūta pṛthivīpālā vākyaṃ mā vā kathaṃcanamanye nyāyyaṃ yadatrāhaṃ taddhi vakṣyāmi kauravāḥ

चत्वार्याहुर्नरश्रेष्ठा व्यसनानि महीक्षिताम्मृगयां पानमक्षांश्च ग्राम्ये चैवातिसक्तताम्

catvāryāhurnaraśreṣṭhā vyasanāni mahīkṣitāmmṛgayāṃ pānamakṣāṃśca grāmye caivātisaktatām

एतेषु हि नरः सक्तो धर्ममुत्सृज्य वर्ततेतथायुक्तेन च कृतां क्रियां लोको न मन्यते

eteṣu hi naraḥ sakto dharmamutsṛjya vartatetathāyuktena ca kṛtāṃ kriyāṃ loko na manyate

तदयं पाण्डुपुत्रेण व्यसने वर्तता भृशम्समाहूतेन कितवैरास्थितो द्रौपदीपणः

tadayaṃ pāṇḍuputreṇa vyasane vartatā bhṛśamsamāhūtena kitavairāsthito draupadīpaṇaḥ

साधारणी च सर्वेषां पाण्डवानामनिन्दिताजितेन पूर्वं चानेन पाण्डवेन कृतः पणः

sādhāraṇī ca sarveṣāṃ pāṇḍavānāmaninditājitena pūrvaṃ cānena pāṇḍavena kṛtaḥ paṇaḥ

इयं च कीर्तिता कृष्णा सौबलेन पणार्थिनाएतत्सर्वं विचार्याहं मन्ये न विजितामिमाम्

iyaṃ ca kīrtitā kṛṣṇā saubalena paṇārthināetatsarvaṃ vicāryāhaṃ manye na vijitāmimām

एतच्छ्रुत्वा महान्नादः सभ्यानामुदतिष्ठतविकर्णं शंसमानानां सौबलं च विनिन्दताम्

etacchrutvā mahānnādaḥ sabhyānāmudatiṣṭhatavikarṇaṃ śaṃsamānānāṃ saubalaṃ ca vinindatām

तस्मिन्नुपरते शब्दे राधेयः क्रोधमूर्छितःप्रगृह्य रुचिरं बाहुमिदं वचनमब्रवीत्

tasminnuparate śabde rādheyaḥ krodhamūrchitaḥpragṛhya ruciraṃ bāhumidaṃ vacanamabravīt

दृश्यन्ते वै विकर्णे हि वैकृतानि बहून्यपितज्जस्तस्य विनाशाय यथाग्निररणिप्रजः

dṛśyante vai vikarṇe hi vaikṛtāni bahūnyapitajjastasya vināśāya yathāgniraraṇiprajaḥ

एते न किंचिदप्याहुश्चोद्यमानापि कृष्णयाधर्मेण विजितां मन्ये मन्यन्ते द्रुपदात्मजाम्

ete na kiṃcidapyāhuścodyamānāpi kṛṣṇayādharmeṇa vijitāṃ manye manyante drupadātmajām

त्वं तु केवलबाल्येन धार्तराष्ट्र विदीर्यसेयद्ब्रवीषि सभामध्ये बालः स्थविरभाषितम्

tvaṃ tu kevalabālyena dhārtarāṣṭra vidīryaseyadbravīṣi sabhāmadhye bālaḥ sthavirabhāṣitam

न च धर्मं यथातत्त्वं वेत्सि दुर्योधनावरयद्ब्रवीषि जितां कृष्णामजितेति सुमन्दधीः

na ca dharmaṃ yathātattvaṃ vetsi duryodhanāvarayadbravīṣi jitāṃ kṛṣṇāmajiteti sumandadhīḥ

कथं ह्यविजितां कृष्णां मन्यसे धृतराष्ट्रजयदा सभायां सर्वस्वं न्यस्तवान्पाण्डवाग्रजः

kathaṃ hyavijitāṃ kṛṣṇāṃ manyase dhṛtarāṣṭrajayadā sabhāyāṃ sarvasvaṃ nyastavānpāṇḍavāgrajaḥ

अभ्यन्तरा च सर्वस्वे द्रौपदी भरतर्षभएवं धर्मजितां कृष्णां मन्यसे न जितां कथम्

abhyantarā ca sarvasve draupadī bharatarṣabhaevaṃ dharmajitāṃ kṛṣṇāṃ manyase na jitāṃ katham

कीर्तिता द्रौपदी वाचा अनुज्ञाता च पाण्डवैःभवत्यविजिता केन हेतुनैषा मता तव

kīrtitā draupadī vācā anujñātā ca pāṇḍavaiḥbhavatyavijitā kena hetunaiṣā matā tava

मन्यसे वा सभामेतामानीतामेकवाससम्अधर्मेणेति तत्रापि शृणु मे वाक्यमुत्तरम्

manyase vā sabhāmetāmānītāmekavāsasamadharmeṇeti tatrāpi śṛṇu me vākyamuttaram

एको भर्ता स्त्रिया देवैर्विहितः कुरुनन्दनइयं त्वनेकवशगा बन्धकीति विनिश्चिता

eko bhartā striyā devairvihitaḥ kurunandanaiyaṃ tvanekavaśagā bandhakīti viniścitā

अस्याः सभामानयनं न चित्रमिति मे मतिःएकाम्बरधरत्वं वाप्यथ वापि विवस्त्रता

asyāḥ sabhāmānayanaṃ na citramiti me matiḥekāmbaradharatvaṃ vāpyatha vāpi vivastratā

यच्चैषां द्रविणं किंचिद्या चैषा ये च पाण्डवाःसौबलेनेह तत्सर्वं धर्मेण विजितं वसु

yaccaiṣāṃ draviṇaṃ kiṃcidyā caiṣā ye ca pāṇḍavāḥsaubaleneha tatsarvaṃ dharmeṇa vijitaṃ vasu

दुःशासन सुबालोऽयं विकर्णः प्राज्ञवादिकःपाण्डवानां च वासांसि द्रौपद्याश्चाप्युपाहर

duḥśāsana subālo'yaṃ vikarṇaḥ prājñavādikaḥpāṇḍavānāṃ ca vāsāṃsi draupadyāścāpyupāhara

तच्छ्रुत्वा पाण्डवाः सर्वे स्वानि वासांसि भारतअवकीर्योत्तरीयाणि सभायां समुपाविशन्

tacchrutvā pāṇḍavāḥ sarve svāni vāsāṃsi bhārataavakīryottarīyāṇi sabhāyāṃ samupāviśan

ततो दुःशासनो राजन्द्रौपद्या वसनं बलात्सभामध्ये समाक्षिप्य व्यपक्रष्टुं प्रचक्रमे

tato duḥśāsano rājandraupadyā vasanaṃ balātsabhāmadhye samākṣipya vyapakraṣṭuṃ pracakrame

आकृष्यमाणे वसने द्रौपद्यास्तु विशां पतेतद्रूपमपरं वस्त्रं प्रादुरासीदनेकशः

ākṛṣyamāṇe vasane draupadyāstu viśāṃ patetadrūpamaparaṃ vastraṃ prādurāsīdanekaśaḥ

ततो हलहलाशब्दस्तत्रासीद्घोरनिस्वनःतदद्भुततमं लोके वीक्ष्य सर्वमहीक्षिताम्

tato halahalāśabdastatrāsīdghoranisvanaḥtadadbhutatamaṃ loke vīkṣya sarvamahīkṣitām

शशाप तत्र भीमस्तु राजमध्ये महास्वनःक्रोधाद्विस्फुरमाणोष्ठो विनिष्पिष्य करे करम्

śaśāpa tatra bhīmastu rājamadhye mahāsvanaḥkrodhādvisphuramāṇoṣṭho viniṣpiṣya kare karam

इदं मे वाक्यमादद्ध्वं क्षत्रिया लोकवासिनःनोक्तपूर्वं नरैरन्यैर्न चान्यो यद्वदिष्यति

idaṃ me vākyamādaddhvaṃ kṣatriyā lokavāsinaḥnoktapūrvaṃ narairanyairna cānyo yadvadiṣyati

यद्येतदेवमुक्त्वा तु न कुर्यां पृथिवीश्वराःपितामहानां सर्वेषां नाहं गतिमवाप्नुयाम्

yadyetadevamuktvā tu na kuryāṃ pṛthivīśvarāḥpitāmahānāṃ sarveṣāṃ nāhaṃ gatimavāpnuyām

अस्य पापस्य दुर्जातेर्भारतापसदस्य चन पिबेयं बलाद्वक्षो भित्त्वा चेद्रुधिरं युधि

asya pāpasya durjāterbhāratāpasadasya cana pibeyaṃ balādvakṣo bhittvā cedrudhiraṃ yudhi

तस्य ते वचनं श्रुत्वा सर्वलोकप्रहर्षणम्प्रचक्रुर्बहुलां पूजां कुत्सन्तो धृतराष्ट्रजम्

tasya te vacanaṃ śrutvā sarvalokapraharṣaṇampracakrurbahulāṃ pūjāṃ kutsanto dhṛtarāṣṭrajam

यदा तु वाससां राशिः सभामध्ये समाचितःततो दुःशासनः श्रान्तो व्रीडितः समुपाविशत्

yadā tu vāsasāṃ rāśiḥ sabhāmadhye samācitaḥtato duḥśāsanaḥ śrānto vrīḍitaḥ samupāviśat

धिक्शब्दस्तु ततस्तत्र समभूल्लोमहर्षणःसभ्यानां नरदेवानां दृष्ट्वा कुन्तीसुतांस्तदा

dhikśabdastu tatastatra samabhūllomaharṣaṇaḥsabhyānāṃ naradevānāṃ dṛṣṭvā kuntīsutāṃstadā

न विब्रुवन्ति कौरव्याः प्रश्नमेतमिति स्म हस जनः क्रोशति स्मात्र धृतराष्ट्रं विगर्हयन्

na vibruvanti kauravyāḥ praśnametamiti sma hasa janaḥ krośati smātra dhṛtarāṣṭraṃ vigarhayan

ततो बाहू समुच्छ्रित्य निवार्य च सभासदःविदुरः सर्वधर्मज्ञ इदं वचनमब्रवीत्

tato bāhū samucchritya nivārya ca sabhāsadaḥviduraḥ sarvadharmajña idaṃ vacanamabravīt

विदुर उवाच · vidura uvāca

द्रौपदी प्रश्नमुक्त्वैवं रोरवीति ह्यनाथवत्न च विब्रूत तं प्रश्नं सभ्या धर्मोऽत्र पीड्यते

draupadī praśnamuktvaivaṃ roravīti hyanāthavatna ca vibrūta taṃ praśnaṃ sabhyā dharmo'tra pīḍyate

सभां प्रपद्यते ह्यार्तः प्रज्वलन्निव हव्यवाट्तं वै सत्येन धर्मेण सभ्याः प्रशमयन्त्युत

sabhāṃ prapadyate hyārtaḥ prajvalanniva havyavāṭtaṃ vai satyena dharmeṇa sabhyāḥ praśamayantyuta

धर्मप्रश्नमथो ब्रूयादार्तः सभ्येषु मानवःविब्रूयुस्तत्र ते प्रश्नं कामक्रोधवशातिगाः

dharmapraśnamatho brūyādārtaḥ sabhyeṣu mānavaḥvibrūyustatra te praśnaṃ kāmakrodhavaśātigāḥ

विकर्णेन यथाप्रज्ञमुक्तः प्रश्नो नराधिपाःभवन्तोऽपि हि तं प्रश्नं विब्रुवन्तु यथामति

vikarṇena yathāprajñamuktaḥ praśno narādhipāḥbhavanto'pi hi taṃ praśnaṃ vibruvantu yathāmati

यो हि प्रश्नं न विब्रूयाद्धर्मदर्शी सभां गतःअनृते या फलावाप्तिस्तस्याः सोऽर्धं समश्नुते

yo hi praśnaṃ na vibrūyāddharmadarśī sabhāṃ gataḥanṛte yā phalāvāptistasyāḥ so'rdhaṃ samaśnute

यः पुनर्वितथं ब्रूयाद्धर्मदर्शी सभां गतःअनृतस्य फलं कृत्स्नं संप्राप्नोतीति निश्चयः

yaḥ punarvitathaṃ brūyāddharmadarśī sabhāṃ gataḥanṛtasya phalaṃ kṛtsnaṃ saṃprāpnotīti niścayaḥ

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्प्रह्लादस्य च संवादं मुनेराङ्गिरसस्य च

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanamprahlādasya ca saṃvādaṃ munerāṅgirasasya ca

प्रह्लादो नाम दैत्येन्द्रस्तस्य पुत्रो विरोचनःकन्याहेतोराङ्गिरसं सुधन्वानमुपाद्रवत्

prahlādo nāma daityendrastasya putro virocanaḥkanyāhetorāṅgirasaṃ sudhanvānamupādravat

अहं ज्यायानहं ज्यायानिति कन्येप्सया तदातयोर्देवनमत्रासीत्प्राणयोरिति नः श्रुतम्

ahaṃ jyāyānahaṃ jyāyāniti kanyepsayā tadātayordevanamatrāsītprāṇayoriti naḥ śrutam

तयोः प्रश्नविवादोऽभूत्प्रह्लादं तावपृच्छताम्ज्यायान्क आवयोरेकः प्रश्नं प्रब्रूहि मा मृषा

tayoḥ praśnavivādo'bhūtprahlādaṃ tāvapṛcchatāmjyāyānka āvayorekaḥ praśnaṃ prabrūhi mā mṛṣā

स वै विवदनाद्भीतः सुधन्वानं व्यलोकयत्तं सुधन्वाब्रवीत्क्रुद्धो ब्रह्मदण्ड इव ज्वलन्

sa vai vivadanādbhītaḥ sudhanvānaṃ vyalokayattaṃ sudhanvābravītkruddho brahmadaṇḍa iva jvalan

यदि वै वक्ष्यसि मृषा प्रह्लादाथ न वक्ष्यसिशतधा ते शिरो वज्री वज्रेण प्रहरिष्यति

yadi vai vakṣyasi mṛṣā prahlādātha na vakṣyasiśatadhā te śiro vajrī vajreṇa prahariṣyati

सुधन्वना तथोक्तः सन्व्यथितोऽश्वत्थपर्णवत्जगाम कश्यपं दैत्यः परिप्रष्टुं महौजसम्

sudhanvanā tathoktaḥ sanvyathito'śvatthaparṇavatjagāma kaśyapaṃ daityaḥ paripraṣṭuṃ mahaujasam

प्रह्लाद उवाच · prahlāda uvāca

त्वं वै धर्मस्य विज्ञाता दैवस्येहासुरस्य चब्राह्मणस्य महाप्राज्ञ धर्मकृच्छ्रमिदं शृणु

tvaṃ vai dharmasya vijñātā daivasyehāsurasya cabrāhmaṇasya mahāprājña dharmakṛcchramidaṃ śṛṇu

यो वै प्रश्नं न विब्रूयाद्वितथं वापि निर्दिशेत्के वै तस्य परे लोकास्तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः

yo vai praśnaṃ na vibrūyādvitathaṃ vāpi nirdiśetke vai tasya pare lokāstanmamācakṣva pṛcchataḥ

कश्यप उवाच · kaśyapa uvāca

जानन्न विब्रुवन्प्रश्नं कामात्क्रोधात्तथा भयात्सहस्रं वारुणान्पाशानात्मनि प्रतिमुञ्चति

jānanna vibruvanpraśnaṃ kāmātkrodhāttathā bhayātsahasraṃ vāruṇānpāśānātmani pratimuñcati

तस्य संवत्सरे पूर्णे पाश एकः प्रमुच्यतेतस्मात्सत्यं तु वक्तव्यं जानता सत्यमञ्जसा

tasya saṃvatsare pūrṇe pāśa ekaḥ pramucyatetasmātsatyaṃ tu vaktavyaṃ jānatā satyamañjasā

विद्धो धर्मो ह्यधर्मेण सभां यत्र प्रपद्यतेन चास्य शल्यं कृन्तन्ति विद्धास्तत्र सभासदः

viddho dharmo hyadharmeṇa sabhāṃ yatra prapadyatena cāsya śalyaṃ kṛntanti viddhāstatra sabhāsadaḥ

अर्धं हरति वै श्रेष्ठः पादो भवति कर्तृषुपादश्चैव सभासत्सु ये न निन्दन्ति निन्दितम्

ardhaṃ harati vai śreṣṭhaḥ pādo bhavati kartṛṣupādaścaiva sabhāsatsu ye na nindanti ninditam

अनेना भवति श्रेष्ठो मुच्यन्ते च सभासदःएनो गच्छति कर्तारं निन्दार्हो यत्र निन्द्यते

anenā bhavati śreṣṭho mucyante ca sabhāsadaḥeno gacchati kartāraṃ nindārho yatra nindyate

वितथं तु वदेयुर्ये धर्मं प्रह्लाद पृच्छतेइष्टापूर्तं च ते घ्नन्ति सप्त चैव परावरान्

vitathaṃ tu vadeyurye dharmaṃ prahlāda pṛcchateiṣṭāpūrtaṃ ca te ghnanti sapta caiva parāvarān

हृतस्वस्य हि यद्दुःखं हतपुत्रस्य चापि यत्ऋणिनं प्रति यच्चैव राज्ञा ग्रस्तस्य चापि यत्

hṛtasvasya hi yadduḥkhaṃ hataputrasya cāpi yatṛṇinaṃ prati yaccaiva rājñā grastasya cāpi yat

स्त्रियाः पत्या विहीनायाः सार्थाद्भ्रष्टस्य चैव यत्अध्यूढायाश्च यद्दुःखं साक्षिभिर्विहतस्य च

striyāḥ patyā vihīnāyāḥ sārthādbhraṣṭasya caiva yatadhyūḍhāyāśca yadduḥkhaṃ sākṣibhirvihatasya ca

एतानि वै समान्याहुर्दुःखानि त्रिदशेश्वराःतानि सर्वाणि दुःखानि प्राप्नोति वितथं ब्रुवन्

etāni vai samānyāhurduḥkhāni tridaśeśvarāḥtāni sarvāṇi duḥkhāni prāpnoti vitathaṃ bruvan

समक्षदर्शनात्साक्ष्यं श्रवणाच्चेति धारणात्तस्मात्सत्यं ब्रुवन्साक्षी धर्मार्थाभ्यां न हीयते

samakṣadarśanātsākṣyaṃ śravaṇācceti dhāraṇāttasmātsatyaṃ bruvansākṣī dharmārthābhyāṃ na hīyate

विदुर उवाच · vidura uvāca

कश्यपस्य वचः श्रुत्वा प्रह्लादः पुत्रमब्रवीत्श्रेयान्सुधन्वा त्वत्तो वै मत्तः श्रेयांस्तथाङ्गिराः

kaśyapasya vacaḥ śrutvā prahlādaḥ putramabravītśreyānsudhanvā tvatto vai mattaḥ śreyāṃstathāṅgirāḥ

माता सुधन्वनश्चापि श्रेयसी मातृतस्तवविरोचन सुधन्वायं प्राणानामीश्वरस्तव

mātā sudhanvanaścāpi śreyasī mātṛtastavavirocana sudhanvāyaṃ prāṇānāmīśvarastava

सुधन्वोवाचपुत्रस्नेहं परित्यज्य यस्त्वं धर्मे प्रतिष्ठितःअनुजानामि ते पुत्रं जीवत्वेष शतं समाः

sudhanvovācaputrasnehaṃ parityajya yastvaṃ dharme pratiṣṭhitaḥanujānāmi te putraṃ jīvatveṣa śataṃ samāḥ

विदुर उवाच · vidura uvāca

एवं वै परमं धर्मं श्रुत्वा सर्वे सभासदःयथाप्रश्नं तु कृष्णाया मन्यध्वं तत्र किं परम्

evaṃ vai paramaṃ dharmaṃ śrutvā sarve sabhāsadaḥyathāpraśnaṃ tu kṛṣṇāyā manyadhvaṃ tatra kiṃ param

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

विदुरस्य वचः श्रुत्वा नोचुः किंचन पार्थिवाःकर्णो दुःशासनं त्वाह कृष्णां दासीं गृहान्नय

vidurasya vacaḥ śrutvā nocuḥ kiṃcana pārthivāḥkarṇo duḥśāsanaṃ tvāha kṛṣṇāṃ dāsīṃ gṛhānnaya

तां वेपमानां सव्रीडां प्रलपन्तीं स्म पाण्डवान्दुःशासनः सभामध्ये विचकर्ष तपस्विनीम्

tāṃ vepamānāṃ savrīḍāṃ pralapantīṃ sma pāṇḍavānduḥśāsanaḥ sabhāmadhye vicakarṣa tapasvinīm