Parva.Adhyaya 3.104

लोमश उवाच · lomaśa uvāca

तानुवाच समेतांस्तु ब्रह्मा लोकपितामहःगच्छध्वं विबुधाः सर्वे यथाकामं यथेप्सितम्

tānuvāca sametāṃstu brahmā lokapitāmahaḥgacchadhvaṃ vibudhāḥ sarve yathākāmaṃ yathepsitam

महता कालयोगेन प्रकृतिं यास्यतेऽर्णवःज्ञातीन्वै कारणं कृत्वा महाराज्ञो भगीरथात्

mahatā kālayogena prakṛtiṃ yāsyate'rṇavaḥjñātīnvai kāraṇaṃ kṛtvā mahārājño bhagīrathāt

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

कथं वै ज्ञातयो ब्रह्मन्कारणं चात्र किं मुनेकथं समुद्रः पूर्णश्च भगीरथपरिश्रमात्

kathaṃ vai jñātayo brahmankāraṇaṃ cātra kiṃ munekathaṃ samudraḥ pūrṇaśca bhagīrathapariśramāt

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधनकथ्यमानं त्वया विप्र राज्ञां चरितमुत्तमम्

etadicchāmyahaṃ śrotuṃ vistareṇa tapodhanakathyamānaṃ tvayā vipra rājñāṃ caritamuttamam

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवमुक्तस्तु विप्रेन्द्रो धर्मराज्ञा महात्मनाकथयामास माहात्म्यं सगरस्य महात्मनः

evamuktastu viprendro dharmarājñā mahātmanākathayāmāsa māhātmyaṃ sagarasya mahātmanaḥ

लोमश उवाच · lomaśa uvāca

इक्ष्वाकूणां कुले जातः सगरो नाम पार्थिवःरूपसत्त्वबलोपेतः स चापुत्रः प्रतापवान्

ikṣvākūṇāṃ kule jātaḥ sagaro nāma pārthivaḥrūpasattvabalopetaḥ sa cāputraḥ pratāpavān

स हैहयान्समुत्साद्य तालजङ्घांश्च भारतवशे च कृत्वा राज्ञोऽन्यान्स्वराज्यमन्वशासत

sa haihayānsamutsādya tālajaṅghāṃśca bhāratavaśe ca kṛtvā rājño'nyānsvarājyamanvaśāsata

तस्य भार्ये त्वभवतां रूपयौवनदर्पितेवैदर्भी भरतश्रेष्ठ शैब्या च भरतर्षभ

tasya bhārye tvabhavatāṃ rūpayauvanadarpitevaidarbhī bharataśreṣṭha śaibyā ca bharatarṣabha

स पुत्रकामो नृपतिस्तताप सुमहत्तपःपत्नीभ्यां सह राजेन्द्र कैलासं गिरिमाश्रितः

sa putrakāmo nṛpatistatāpa sumahattapaḥpatnībhyāṃ saha rājendra kailāsaṃ girimāśritaḥ

स तप्यमानः सुमहत्तपो योगसमन्वितःआससाद महात्मानं त्र्यक्षं त्रिपुरमर्दनम्

sa tapyamānaḥ sumahattapo yogasamanvitaḥāsasāda mahātmānaṃ tryakṣaṃ tripuramardanam

शंकरं भवमीशानं शूलपानिं पिनाकिनम्त्र्यम्बकं शिवमुग्रेशं बहुरूपमुमापतिम्

śaṃkaraṃ bhavamīśānaṃ śūlapāniṃ pinākinamtryambakaṃ śivamugreśaṃ bahurūpamumāpatim

स तं दृष्ट्वैव वरदं पत्नीभ्यां सहितो नृपःप्रणिपत्य महाबाहुः पुत्रार्थं समयाचत

sa taṃ dṛṣṭvaiva varadaṃ patnībhyāṃ sahito nṛpaḥpraṇipatya mahābāhuḥ putrārthaṃ samayācata

तं प्रीतिमान्हरः प्राह सभार्यं नृपसत्तमम्यस्मिन्वृतो मुहूर्तेऽहं त्वयेह नृपते वरम्

taṃ prītimānharaḥ prāha sabhāryaṃ nṛpasattamamyasminvṛto muhūrte'haṃ tvayeha nṛpate varam

षष्टिः पुत्रसहस्राणि शूराः समरदर्पिताःएकस्यां संभविष्यन्ति पत्न्यां तव नरोत्तम

ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi śūrāḥ samaradarpitāḥekasyāṃ saṃbhaviṣyanti patnyāṃ tava narottama

ते चैव सर्वे सहिताः क्षयं यास्यन्ति पार्थिवएको वंशधरः शूर एकस्यां संभविष्यतिएवमुक्त्वा तु तं रुद्रस्तत्रैवान्तरधीयत

te caiva sarve sahitāḥ kṣayaṃ yāsyanti pārthivaeko vaṃśadharaḥ śūra ekasyāṃ saṃbhaviṣyatievamuktvā tu taṃ rudrastatraivāntaradhīyata

स चापि सगरो राजा जगाम स्वं निवेशनम्पत्नीभ्यां सहितस्तात सोऽतिहृष्टमनास्तदा

sa cāpi sagaro rājā jagāma svaṃ niveśanampatnībhyāṃ sahitastāta so'tihṛṣṭamanāstadā

तस्याथ मनुजश्रेष्ठ ते भार्ये कमलेक्षणेवैदर्भी चैव शैब्या च गर्भिण्यौ संबभूवतुः

tasyātha manujaśreṣṭha te bhārye kamalekṣaṇevaidarbhī caiva śaibyā ca garbhiṇyau saṃbabhūvatuḥ

ततः कालेन वैदर्भी गर्भालाबुं व्यजायतशैब्या च सुषुवे पुत्रं कुमारं देवरूपिणम्

tataḥ kālena vaidarbhī garbhālābuṃ vyajāyataśaibyā ca suṣuve putraṃ kumāraṃ devarūpiṇam

तदालाबुं समुत्स्रष्टुं मनश्चक्रे स पार्थिवःअथान्तरिक्षाच्छुश्राव वाचं गम्भीरनिस्वनाम्

tadālābuṃ samutsraṣṭuṃ manaścakre sa pārthivaḥathāntarikṣācchuśrāva vācaṃ gambhīranisvanām

राजन्मा साहसं कार्षीः पुत्रान्न त्यक्तुमर्हसिअलाबुमध्यान्निष्कृष्य बीजं यत्नेन गोप्यताम्

rājanmā sāhasaṃ kārṣīḥ putrānna tyaktumarhasialābumadhyānniṣkṛṣya bījaṃ yatnena gopyatām

सोपस्वेदेषु पात्रेषु घृतपूर्णेषु भागशःततः पुत्रसहस्राणि षष्टिं प्राप्स्यसि पार्थिव

sopasvedeṣu pātreṣu ghṛtapūrṇeṣu bhāgaśaḥtataḥ putrasahasrāṇi ṣaṣṭiṃ prāpsyasi pārthiva

महादेवेन दिष्टं ते पुत्रजन्म नराधिपअनेन क्रमयोगेन मा ते बुद्धिरतोऽन्यथा

mahādevena diṣṭaṃ te putrajanma narādhipaanena kramayogena mā te buddhirato'nyathā