Parva.Adhyaya 3.145

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

धर्मज्ञो बलवाञ्शूरः सद्यो राक्षसपुंगवःभक्तोऽस्मानौरसः पुत्रो भीम गृह्णातु मातरम्

dharmajño balavāñśūraḥ sadyo rākṣasapuṃgavaḥbhakto'smānaurasaḥ putro bhīma gṛhṇātu mātaram

तव भीम बलेनाहमतिभीमपराक्रमअक्षतः सह पाञ्चाल्या गच्छेयं गन्धमादनम्

tava bhīma balenāhamatibhīmaparākramaakṣataḥ saha pāñcālyā gaccheyaṃ gandhamādanam

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

भ्रातुर्वचनमाज्ञाय भीमसेनो घटोत्कचम्आदिदेश नरव्याघ्रस्तनयं शत्रुकर्शनम्

bhrāturvacanamājñāya bhīmaseno ghaṭotkacamādideśa naravyāghrastanayaṃ śatrukarśanam

हैडिम्बेय परिश्रान्ता तव मातापराजितात्वं च कामगमस्तात बलवान्वह तां खग

haiḍimbeya pariśrāntā tava mātāparājitātvaṃ ca kāmagamastāta balavānvaha tāṃ khaga

स्कन्धमारोप्य भद्रं ते मध्येऽस्माकं विहायसागच्छ नीचिकया गत्या यथा चैनां न पीडयेः

skandhamāropya bhadraṃ te madhye'smākaṃ vihāyasāgaccha nīcikayā gatyā yathā caināṃ na pīḍayeḥ

घटोत्कच उवाच · ghaṭotkaca uvāca

धर्मराजं च धौम्यं च राजपुत्रीं यमौ तथाएकोऽप्यहमलं वोढुं किमुताद्य सहायवान्

dharmarājaṃ ca dhaumyaṃ ca rājaputrīṃ yamau tathāeko'pyahamalaṃ voḍhuṃ kimutādya sahāyavān

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवमुक्त्वा ततः कृष्णामुवाह स घटोत्कचःपाण्डूनां मध्यगो वीरः पाण्डवानपि चापरे

evamuktvā tataḥ kṛṣṇāmuvāha sa ghaṭotkacaḥpāṇḍūnāṃ madhyago vīraḥ pāṇḍavānapi cāpare

लोमशः सिद्धमार्गेण जगामानुपमद्युतिःस्वेनैवात्मप्रभावेन द्वितीय इव भास्करः

lomaśaḥ siddhamārgeṇa jagāmānupamadyutiḥsvenaivātmaprabhāvena dvitīya iva bhāskaraḥ

ब्राह्मणांश्चापि तान्सर्वान्समुपादाय राक्षसाःनियोगाद्राक्षसेन्द्रस्य जग्मुर्भीमपराक्रमाः

brāhmaṇāṃścāpi tānsarvānsamupādāya rākṣasāḥniyogādrākṣasendrasya jagmurbhīmaparākramāḥ

एवं सुरमणीयानि वनान्युपवनानि चआलोकयन्तस्ते जग्मुर्विशालां बदरीं प्रति

evaṃ suramaṇīyāni vanānyupavanāni caālokayantaste jagmurviśālāṃ badarīṃ prati

ते त्वाशुगतिभिर्वीरा राक्षसैस्तैर्महाबलैःउह्यमाना ययुः शीघ्रं महदध्वानमल्पवत्

te tvāśugatibhirvīrā rākṣasaistairmahābalaiḥuhyamānā yayuḥ śīghraṃ mahadadhvānamalpavat

देशान्म्लेच्छगणाकीर्णान्नानारत्नाकरायुतान्ददृशुर्गिरिपादांश्च नानाधातुसमाचितान्

deśānmlecchagaṇākīrṇānnānāratnākarāyutāndadṛśurgiripādāṃśca nānādhātusamācitān

विद्याधरगणाकीर्णान्युतान्वानरकिंनरैःतथा किंपुरुषैश्चैव गन्धर्वैश्च समन्ततः

vidyādharagaṇākīrṇānyutānvānarakiṃnaraiḥtathā kiṃpuruṣaiścaiva gandharvaiśca samantataḥ

नदीजालसमाकीर्णान्नानापक्षिरुताकुलान्नानाविधैर्मृगैर्जुष्टान्वानरैश्चोपशोभितान्

nadījālasamākīrṇānnānāpakṣirutākulānnānāvidhairmṛgairjuṣṭānvānaraiścopaśobhitān

ते व्यतीत्य बहून्देशानुत्तरांश्च कुरूनपिददृशुर्विविधाश्चर्यं कैलासं पर्वतोत्तमम्

te vyatītya bahūndeśānuttarāṃśca kurūnapidadṛśurvividhāścaryaṃ kailāsaṃ parvatottamam

तस्याभ्याशे तु ददृशुर्नरनारायणाश्रमम्उपेतं पादपैर्दिव्यैः सदापुष्पफलोपगैः

tasyābhyāśe tu dadṛśurnaranārāyaṇāśramamupetaṃ pādapairdivyaiḥ sadāpuṣpaphalopagaiḥ

ददृशुस्तां च बदरीं वृत्तस्कन्धां मनोरमाम्स्निग्धामविरलच्छायां श्रिया परमया युताम्

dadṛśustāṃ ca badarīṃ vṛttaskandhāṃ manoramāmsnigdhāmaviralacchāyāṃ śriyā paramayā yutām

पत्रैः स्निग्धैरविरलैरुपेतां मृदुभिः शुभाम्विशालशाखां विस्तीर्णामतिद्युतिसमन्विताम्

patraiḥ snigdhairaviralairupetāṃ mṛdubhiḥ śubhāmviśālaśākhāṃ vistīrṇāmatidyutisamanvitām

फलैरुपचितैर्दिव्यैराचितां स्वादुभिर्भृशम्मधुस्रवैः सदा दिव्यां महर्षिगणसेविताम्मदप्रमुदितैर्नित्यं नानाद्विजगणैर्युताम्

phalairupacitairdivyairācitāṃ svādubhirbhṛśammadhusravaiḥ sadā divyāṃ maharṣigaṇasevitāmmadapramuditairnityaṃ nānādvijagaṇairyutām

अदंशमशके देशे बहुमूलफलोदकेनीलशाद्वलसंछन्ने देवगन्धर्वसेविते

adaṃśamaśake deśe bahumūlaphalodakenīlaśādvalasaṃchanne devagandharvasevite

सुसमीकृतभूभागे स्वभावविहिते शुभेजातां हिममृदुस्पर्शे देशेऽपहतकण्टके

susamīkṛtabhūbhāge svabhāvavihite śubhejātāṃ himamṛdusparśe deśe'pahatakaṇṭake

तामुपेत्य महात्मानः सह तैर्ब्राह्मणर्षभैःअवतेरुस्ततः सर्वे राक्षसस्कन्धतः शनैः

tāmupetya mahātmānaḥ saha tairbrāhmaṇarṣabhaiḥavaterustataḥ sarve rākṣasaskandhataḥ śanaiḥ

ततस्तमाश्रमं पुण्यं नरनारायणाश्रितम्ददृशुः पाण्डवा राजन्सहिता द्विजपुंगवैः

tatastamāśramaṃ puṇyaṃ naranārāyaṇāśritamdadṛśuḥ pāṇḍavā rājansahitā dvijapuṃgavaiḥ

तमसा रहितं पुण्यमनामृष्टं रवेः करैःक्षुत्तृट्शीतोष्णदोषैश्च वर्जितं शोकनाशनम्

tamasā rahitaṃ puṇyamanāmṛṣṭaṃ raveḥ karaiḥkṣuttṛṭśītoṣṇadoṣaiśca varjitaṃ śokanāśanam

महर्षिगणसंबाधं ब्राह्म्या लक्ष्म्या समन्वितम्दुष्प्रवेशं महाराज नरैर्धर्मबहिष्कृतैः

maharṣigaṇasaṃbādhaṃ brāhmyā lakṣmyā samanvitamduṣpraveśaṃ mahārāja narairdharmabahiṣkṛtaiḥ

बलिहोमार्चितं दिव्यं सुसंमृष्टानुलेपनम्दिव्यपुष्पोपहारैश्च सर्वतोऽभिविराजितम्

balihomārcitaṃ divyaṃ susaṃmṛṣṭānulepanamdivyapuṣpopahāraiśca sarvato'bhivirājitam

विशालैरग्निशरणैः स्रुग्भाण्डैराचितं शुभैःमहद्भिस्तोयकलशैः कठिनैश्चोपशोभितम्शरण्यं सर्वभूतानां ब्रह्मघोषनिनादितम्

viśālairagniśaraṇaiḥ srugbhāṇḍairācitaṃ śubhaiḥmahadbhistoyakalaśaiḥ kaṭhinaiścopaśobhitamśaraṇyaṃ sarvabhūtānāṃ brahmaghoṣanināditam

दिव्यमाश्रयणीयं तमाश्रमं श्रमनाशनम्श्रिया युतमनिर्देश्यं देवचर्योपशोभितम्

divyamāśrayaṇīyaṃ tamāśramaṃ śramanāśanamśriyā yutamanirdeśyaṃ devacaryopaśobhitam

फलमूलाशनैर्दान्तैश्चीरकृष्णाजिनाम्बरैःसूर्यवैश्वानरसमैस्तपसा भावितात्मभिः

phalamūlāśanairdāntaiścīrakṛṣṇājināmbaraiḥsūryavaiśvānarasamaistapasā bhāvitātmabhiḥ

महर्षिभिर्मोक्षपरैर्यतिभिर्नियतेन्द्रियैःब्रह्मभूतैर्महाभागैरुपेतं ब्रह्मवादिभिः

maharṣibhirmokṣaparairyatibhirniyatendriyaiḥbrahmabhūtairmahābhāgairupetaṃ brahmavādibhiḥ

सोऽभ्यगच्छन्महातेजास्तानृषीन्नियतः शुचिःभ्रातृभिः सहितो धीमान्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः

so'bhyagacchanmahātejāstānṛṣīnniyataḥ śuciḥbhrātṛbhiḥ sahito dhīmāndharmaputro yudhiṣṭhiraḥ

दिव्यज्ञानोपपन्नास्ते दृष्ट्वा प्राप्तं युधिष्ठिरम्अभ्यगच्छन्त सुप्रीताः सर्व एव महर्षयःआशीर्वादान्प्रयुञ्जानाः स्वाध्यायनिरता भृशम्

divyajñānopapannāste dṛṣṭvā prāptaṃ yudhiṣṭhiramabhyagacchanta suprītāḥ sarva eva maharṣayaḥāśīrvādānprayuñjānāḥ svādhyāyaniratā bhṛśam

प्रीतास्ते तस्य सत्कारं विधिना पावकोपमाःउपाजह्रुश्च सलिलं पुष्पमूलफलं शुचि

prītāste tasya satkāraṃ vidhinā pāvakopamāḥupājahruśca salilaṃ puṣpamūlaphalaṃ śuci

स तैः प्रीत्याथ सत्कारमुपनीतं महर्षिभिःप्रयतः प्रतिगृह्याथ धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः

sa taiḥ prītyātha satkāramupanītaṃ maharṣibhiḥprayataḥ pratigṛhyātha dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ

तं शक्रसदनप्रख्यं दिव्यगन्धं मनोरमम्प्रीतः स्वर्गोपमं पुण्यं पाण्डवः सह कृष्णया

taṃ śakrasadanaprakhyaṃ divyagandhaṃ manoramamprītaḥ svargopamaṃ puṇyaṃ pāṇḍavaḥ saha kṛṣṇayā

विवेश शोभया युक्तं भ्रातृभिश्च सहानघब्राह्मणैर्वेदवेदाङ्गपारगैश्च सहाच्युतः

viveśa śobhayā yuktaṃ bhrātṛbhiśca sahānaghabrāhmaṇairvedavedāṅgapāragaiśca sahācyutaḥ

तत्रापश्यत्स धर्मात्मा देवदेवर्षिपूजितम्नरनारायणस्थानं भागीरथ्योपशोभितम्

tatrāpaśyatsa dharmātmā devadevarṣipūjitamnaranārāyaṇasthānaṃ bhāgīrathyopaśobhitam

मधुस्रवफलां दिव्यां महर्षिगणसेविताम्तामुपेत्य महात्मानस्तेऽवसन्ब्राह्मणैः सह

madhusravaphalāṃ divyāṃ maharṣigaṇasevitāmtāmupetya mahātmānaste'vasanbrāhmaṇaiḥ saha

आलोकयन्तो मैनाकं नानाद्विजगणायुतम्हिरण्यशिखरं चैव तच्च बिन्दुसरः शिवम्

ālokayanto mainākaṃ nānādvijagaṇāyutamhiraṇyaśikharaṃ caiva tacca bindusaraḥ śivam

भागीरथीं सुतीर्थां च शीतामलजलां शिवाम्मणिप्रवालप्रस्तारां पादपैरुपशोभिताम्

bhāgīrathīṃ sutīrthāṃ ca śītāmalajalāṃ śivāmmaṇipravālaprastārāṃ pādapairupaśobhitām

दिव्यपुष्पसमाकीर्णां मनसः प्रीतिवर्धनीम्वीक्षमाणा महात्मानो विजह्रुस्तत्र पाण्डवाः

divyapuṣpasamākīrṇāṃ manasaḥ prītivardhanīmvīkṣamāṇā mahātmāno vijahrustatra pāṇḍavāḥ

तत्र देवान्पितॄंश्चैव तर्पयन्तः पुनः पुनःब्राह्मणैः सहिता वीरा न्यवसन्पुरुषर्षभाः

tatra devānpitṝṃścaiva tarpayantaḥ punaḥ punaḥbrāhmaṇaiḥ sahitā vīrā nyavasanpuruṣarṣabhāḥ

कृष्णायास्तत्र पश्यन्तः क्रीडितान्यमरप्रभाःविचित्राणि नरव्याघ्रा रेमिरे तत्र पाण्डवाः

kṛṣṇāyāstatra paśyantaḥ krīḍitānyamaraprabhāḥvicitrāṇi naravyāghrā remire tatra pāṇḍavāḥ