Parva.Adhyaya 3.146

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तत्र ते पुरुषव्याघ्राः परमं शौचमास्थिताःषड्रात्रमवसन्वीरा धनंजयदिदृक्षयातस्मिन्विहरमाणाश्च रममाणाश्च पाण्डवाः

tatra te puruṣavyāghrāḥ paramaṃ śaucamāsthitāḥṣaḍrātramavasanvīrā dhanaṃjayadidṛkṣayātasminviharamāṇāśca ramamāṇāśca pāṇḍavāḥ

मनोज्ञे काननवरे सर्वभूतमनोरमेपादपैः पुष्पविकचैः फलभारावनामितैः

manojñe kānanavare sarvabhūtamanoramepādapaiḥ puṣpavikacaiḥ phalabhārāvanāmitaiḥ

शोभितं सर्वतोरम्यैः पुंस्कोकिलकुलाकुलैःस्निग्धपत्रैरविरलैः शीतच्छायैर्मनोरमैः

śobhitaṃ sarvatoramyaiḥ puṃskokilakulākulaiḥsnigdhapatrairaviralaiḥ śītacchāyairmanoramaiḥ

सरांसि च विचित्राणि प्रसन्नसलिलानि चकमलैः सोत्पलैस्तत्र भ्राजमानानि सर्वशःपश्यन्तश्चारुरूपाणि रेमिरे तत्र पाण्डवाः

sarāṃsi ca vicitrāṇi prasannasalilāni cakamalaiḥ sotpalaistatra bhrājamānāni sarvaśaḥpaśyantaścārurūpāṇi remire tatra pāṇḍavāḥ

पुण्यगन्धः सुखस्पर्शो ववौ तत्र समीरणःह्लादयन्पाण्डवान्सर्वान्सकृष्णान्सद्विजर्षभान्

puṇyagandhaḥ sukhasparśo vavau tatra samīraṇaḥhlādayanpāṇḍavānsarvānsakṛṣṇānsadvijarṣabhān

ततः पूर्वोत्तरो वायुः पवमानो यदृच्छयासहस्रपत्रमर्काभं दिव्यं पद्ममुदावहत्

tataḥ pūrvottaro vāyuḥ pavamāno yadṛcchayāsahasrapatramarkābhaṃ divyaṃ padmamudāvahat

तदपश्यत पाञ्चाली दिव्यगन्धं मनोरमम्अनिलेनाहृतं भूमौ पतितं जलजं शुचि

tadapaśyata pāñcālī divyagandhaṃ manoramamanilenāhṛtaṃ bhūmau patitaṃ jalajaṃ śuci

तच्छुभा शुभमासाद्य सौगन्धिकमनुत्तमम्अतीव मुदिता राजन्भीमसेनमथाब्रवीत्

tacchubhā śubhamāsādya saugandhikamanuttamamatīva muditā rājanbhīmasenamathābravīt

पश्य दिव्यं सुरुचिरं भीम पुष्पमनुत्तमम्गन्धसंस्थानसंपन्नं मनसो मम नन्दनम्

paśya divyaṃ suruciraṃ bhīma puṣpamanuttamamgandhasaṃsthānasaṃpannaṃ manaso mama nandanam

एतत्तु धर्मराजाय प्रदास्यामि परंतपहरेरिदं मे कामाय काम्यके पुनराश्रमे

etattu dharmarājāya pradāsyāmi paraṃtapahareridaṃ me kāmāya kāmyake punarāśrame

यदि तेऽहं प्रिया पार्थ बहूनीमान्युपाहरतान्यहं नेतुमिच्छामि काम्यकं पुनराश्रमम्

yadi te'haṃ priyā pārtha bahūnīmānyupāharatānyahaṃ netumicchāmi kāmyakaṃ punarāśramam

एवमुक्त्वा तु पाञ्चाली भीमसेनमनिन्दिताजगाम धर्मराजाय पुष्पमादाय तत्तदा

evamuktvā tu pāñcālī bhīmasenamaninditājagāma dharmarājāya puṣpamādāya tattadā

अभिप्रायं तु विज्ञाय महिष्याः पुरुषर्षभःप्रियायाः प्रियकामः स भीमो भीमपराक्रमः

abhiprāyaṃ tu vijñāya mahiṣyāḥ puruṣarṣabhaḥpriyāyāḥ priyakāmaḥ sa bhīmo bhīmaparākramaḥ

वातं तमेवाभिमुखो यतस्तत्पुष्पमागतम्आजिहीर्षुर्जगामाशु स पुष्पाण्यपराण्यपि

vātaṃ tamevābhimukho yatastatpuṣpamāgatamājihīrṣurjagāmāśu sa puṣpāṇyaparāṇyapi

रुक्मपृष्ठं धनुर्गृह्य शरांश्चाशीविषोपमान्मृगराडिव संक्रुद्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरः

rukmapṛṣṭhaṃ dhanurgṛhya śarāṃścāśīviṣopamānmṛgarāḍiva saṃkruddhaḥ prabhinna iva kuñjaraḥ

द्रौपद्याः प्रियमन्विच्छन्स्वबाहुबलमाश्रितःव्यपेतभयसंमोहः शैलमभ्यपतद्बली

draupadyāḥ priyamanvicchansvabāhubalamāśritaḥvyapetabhayasaṃmohaḥ śailamabhyapatadbalī

स तं द्रुमलतागुल्मच्छन्नं नीलशिलातलम्गिरिं चचारारिहरः किंनराचरितं शुभम्

sa taṃ drumalatāgulmacchannaṃ nīlaśilātalamgiriṃ cacārāriharaḥ kiṃnarācaritaṃ śubham

नानावर्णधरैश्चित्रं धातुद्रुममृगाण्डजैःसर्वभूषणसंपूर्णं भूमेर्भुजमिवोच्छ्रितम्

nānāvarṇadharaiścitraṃ dhātudrumamṛgāṇḍajaiḥsarvabhūṣaṇasaṃpūrṇaṃ bhūmerbhujamivocchritam

सर्वर्तुरमणीयेषु गन्धमादनसानुषुसक्तचक्षुरभिप्रायं हृदयेनानुचिन्तयन्

sarvarturamaṇīyeṣu gandhamādanasānuṣusaktacakṣurabhiprāyaṃ hṛdayenānucintayan

पुंस्कोकिलनिनादेषु षट्पदाभिरुतेषु चबद्धश्रोत्रमनश्चक्षुर्जगामामितविक्रमः

puṃskokilaninādeṣu ṣaṭpadābhiruteṣu cabaddhaśrotramanaścakṣurjagāmāmitavikramaḥ

जिघ्रमाणो महातेजाः सर्वर्तुकुसुमोद्भवम्गन्धमुद्दाममुद्दामो वने मत्त इव द्विपः

jighramāṇo mahātejāḥ sarvartukusumodbhavamgandhamuddāmamuddāmo vane matta iva dvipaḥ

ह्रियमाणश्रमः पित्रा संप्रहृष्टतनूरुहःपितुः संस्पर्शशीतेन गन्धमादनवायुना

hriyamāṇaśramaḥ pitrā saṃprahṛṣṭatanūruhaḥpituḥ saṃsparśaśītena gandhamādanavāyunā

स यक्षगन्धर्वसुरब्रह्मर्षिगणसेवितम्विलोडयामास तदा पुष्पहेतोररिंदमः

sa yakṣagandharvasurabrahmarṣigaṇasevitamviloḍayāmāsa tadā puṣpahetorariṃdamaḥ

विषमच्छेदरचितैरनुलिप्तमिवाङ्गुलैःविमलैर्धातुविच्छेदैः काञ्चनाञ्जनराजतैः

viṣamacchedaracitairanuliptamivāṅgulaiḥvimalairdhātuvicchedaiḥ kāñcanāñjanarājataiḥ

सपक्षमिव नृत्यन्तं पार्श्वलग्नैः पयोधरैःमुक्ताहारैरिव चितं च्युतैः प्रस्रवणोदकैः

sapakṣamiva nṛtyantaṃ pārśvalagnaiḥ payodharaiḥmuktāhārairiva citaṃ cyutaiḥ prasravaṇodakaiḥ

अभिरामनदीकुञ्जनिर्झरोदरकन्दरम्अप्सरोनूपुररवैः प्रनृत्तबहुबर्हिणम्

abhirāmanadīkuñjanirjharodarakandaramapsaronūpuraravaiḥ pranṛttabahubarhiṇam

दिग्वारणविषाणाग्रैर्घृष्टोपलशिलातलम्स्रस्तांशुकमिवाक्षोभ्यैर्निम्नगानिःसृतैर्जलैः

digvāraṇaviṣāṇāgrairghṛṣṭopalaśilātalamsrastāṃśukamivākṣobhyairnimnagāniḥsṛtairjalaiḥ

सशष्पकवलैः स्वस्थैरदूरपरिवर्तिभिःभयस्याज्ञैश्च हरिणैः कौतूहलनिरीक्षितः

saśaṣpakavalaiḥ svasthairadūraparivartibhiḥbhayasyājñaiśca hariṇaiḥ kautūhalanirīkṣitaḥ

चालयन्नूरुवेगेन लताजालान्यनेकशःआक्रीडमानः कौन्तेयः श्रीमान्वायुसुतो ययौ

cālayannūruvegena latājālānyanekaśaḥākrīḍamānaḥ kaunteyaḥ śrīmānvāyusuto yayau

प्रियामनोरथं कर्तुमुद्यतश्चारुलोचनःप्रांशुः कनकतालाभः सिंहसंहननो युवा

priyāmanorathaṃ kartumudyataścārulocanaḥprāṃśuḥ kanakatālābhaḥ siṃhasaṃhanano yuvā

मत्तवारणविक्रान्तो मत्तवारणवेगवान्मत्तवारणताम्राक्षो मत्तवारणवारणः

mattavāraṇavikrānto mattavāraṇavegavānmattavāraṇatāmrākṣo mattavāraṇavāraṇaḥ

प्रियपार्श्वोपविष्टाभिर्व्यावृत्ताभिर्विचेष्टितैःयक्षगन्धर्वयोषाभिरदृश्याभिर्निरीक्षितः

priyapārśvopaviṣṭābhirvyāvṛttābhirviceṣṭitaiḥyakṣagandharvayoṣābhiradṛśyābhirnirīkṣitaḥ

नवावतारं रूपस्य विक्रीणन्निव पाण्डवःचचार रमणीयेषु गन्धमादनसानुषु

navāvatāraṃ rūpasya vikrīṇanniva pāṇḍavaḥcacāra ramaṇīyeṣu gandhamādanasānuṣu

संस्मरन्विविधान्क्लेशान्दुर्योधनकृतान्बहून्द्रौपद्या वनवासिन्याः प्रियं कर्तुं समुद्यतः

saṃsmaranvividhānkleśānduryodhanakṛtānbahūndraupadyā vanavāsinyāḥ priyaṃ kartuṃ samudyataḥ

सोऽचिन्तयद्गते स्वर्गमर्जुने मयि चागतेपुष्पहेतोः कथं न्वार्यः करिष्यति युधिष्ठिरः

so'cintayadgate svargamarjune mayi cāgatepuṣpahetoḥ kathaṃ nvāryaḥ kariṣyati yudhiṣṭhiraḥ

स्नेहान्नरवरो नूनमविश्वासाद्वनस्य चनकुलं सहदेवं च न मोक्ष्यति युधिष्ठिरः

snehānnaravaro nūnamaviśvāsādvanasya canakulaṃ sahadevaṃ ca na mokṣyati yudhiṣṭhiraḥ

कथं नु कुसुमावाप्तिः स्याच्छीघ्रमिति चिन्तयन्प्रतस्थे नरशार्दूलः पक्षिराडिव वेगितः

kathaṃ nu kusumāvāptiḥ syācchīghramiti cintayanpratasthe naraśārdūlaḥ pakṣirāḍiva vegitaḥ

कम्पयन्मेदिनीं पद्भ्यां निर्घात इव पर्वसुत्रासयन्गजयूथानि वातरंहा वृकोदरः

kampayanmedinīṃ padbhyāṃ nirghāta iva parvasutrāsayangajayūthāni vātaraṃhā vṛkodaraḥ

सिंहव्याघ्रगणांश्चैव मर्दमानो महाबलःउन्मूलयन्महावृक्षान्पोथयंश्चोरसा बली

siṃhavyāghragaṇāṃścaiva mardamāno mahābalaḥunmūlayanmahāvṛkṣānpothayaṃścorasā balī

लतावल्लीश्च वेगेन विकर्षन्पाण्डुनन्दनःउपर्युपरि शैलाग्रमारुरुक्षुरिव द्विपःविनर्दमानोऽतिभृशं सविद्युदिव तोयदः

latāvallīśca vegena vikarṣanpāṇḍunandanaḥuparyupari śailāgramārurukṣuriva dvipaḥvinardamāno'tibhṛśaṃ savidyudiva toyadaḥ

तस्य शब्देन घोरेण धनुर्घोषेण चाभिभोत्रस्तानि मृगयूथानि समन्ताद्विप्रदुद्रुवुः

tasya śabdena ghoreṇa dhanurghoṣeṇa cābhibhotrastāni mṛgayūthāni samantādvipradudruvuḥ

अथापश्यन्महाबाहुर्गन्धमादनसानुषुसुरम्यं कदलीषण्डं बहुयोजनविस्तृतम्

athāpaśyanmahābāhurgandhamādanasānuṣusuramyaṃ kadalīṣaṇḍaṃ bahuyojanavistṛtam

तमभ्यगच्छद्वेगेन क्षोभयिष्यन्महाबलःमहागज इवास्रावी प्रभञ्जन्विविधान्द्रुमान्

tamabhyagacchadvegena kṣobhayiṣyanmahābalaḥmahāgaja ivāsrāvī prabhañjanvividhāndrumān

उत्पाट्य कदलीस्कन्धान्बहुतालसमुच्छ्रयान्चिक्षेप तरसा भीमः समन्ताद्बलिनां वरः

utpāṭya kadalīskandhānbahutālasamucchrayāncikṣepa tarasā bhīmaḥ samantādbalināṃ varaḥ

ततः सत्त्वान्युपाक्रामन्बहूनि च महान्ति चरुरुवारणसंघाश्च महिषाश्च जलाश्रयाः

tataḥ sattvānyupākrāmanbahūni ca mahānti caruruvāraṇasaṃghāśca mahiṣāśca jalāśrayāḥ

सिंहव्याघ्राश्च संक्रुद्धा भीमसेनमभिद्रवन्व्यादितास्या महारौद्रा विनदन्तोऽतिभीषणाः

siṃhavyāghrāśca saṃkruddhā bhīmasenamabhidravanvyāditāsyā mahāraudrā vinadanto'tibhīṣaṇāḥ

ततो वायुसुतः क्रोधात्स्वबाहुबलमाश्रितःगजेनाघ्नन्गजं भीमः सिंहं सिंहेन चाभिभूःतलप्रहारैरन्यांश्च व्यहनत्पाण्डवो बली

tato vāyusutaḥ krodhātsvabāhubalamāśritaḥgajenāghnangajaṃ bhīmaḥ siṃhaṃ siṃhena cābhibhūḥtalaprahārairanyāṃśca vyahanatpāṇḍavo balī

ते हन्यमाना भीमेन सिंहव्याघ्रतरक्षवःभयाद्विससृपुः सर्वे शकृन्मूत्रं च सुस्रुवुः

te hanyamānā bhīmena siṃhavyāghratarakṣavaḥbhayādvisasṛpuḥ sarve śakṛnmūtraṃ ca susruvuḥ

प्रविवेश ततः क्षिप्रं तानपास्य महाबलःवनं पाण्डुसुतः श्रीमाञ्शब्देनापूरयन्दिशः

praviveśa tataḥ kṣipraṃ tānapāsya mahābalaḥvanaṃ pāṇḍusutaḥ śrīmāñśabdenāpūrayandiśaḥ

तेन शब्देन चोग्रेण भीमसेनरवेण चवनान्तरगताः सर्वे वित्रेसुर्मृगपक्षिणः

tena śabdena cogreṇa bhīmasenaraveṇa cavanāntaragatāḥ sarve vitresurmṛgapakṣiṇaḥ

तं शब्दं सहसा श्रुत्वा मृगपक्षिसमीरितम्जलार्द्रपक्षा विहगाः समुत्पेतुः सहस्रशः

taṃ śabdaṃ sahasā śrutvā mṛgapakṣisamīritamjalārdrapakṣā vihagāḥ samutpetuḥ sahasraśaḥ

तानौदकान्पक्षिगणान्निरीक्ष्य भरतर्षभःतानेवानुसरन्रम्यं ददर्श सुमहत्सरः

tānaudakānpakṣigaṇānnirīkṣya bharatarṣabhaḥtānevānusaranramyaṃ dadarśa sumahatsaraḥ

काञ्चनैः कदलीषण्डैर्मन्दमारुतकम्पितैःवीज्यमानमिवाक्षोभ्यं तीरान्तरविसर्पिभिः

kāñcanaiḥ kadalīṣaṇḍairmandamārutakampitaiḥvījyamānamivākṣobhyaṃ tīrāntaravisarpibhiḥ

तत्सरोऽथावतीर्याशु प्रभूतकमलोत्पलम्महागज इवोद्दामश्चिक्रीड बलवद्बलीविक्रीड्य तस्मिन्सुचिरमुत्ततारामितद्युतिः

tatsaro'thāvatīryāśu prabhūtakamalotpalammahāgaja ivoddāmaścikrīḍa balavadbalīvikrīḍya tasminsuciramuttatārāmitadyutiḥ

ततोऽवगाह्य वेगेन तद्वनं बहुपादपम्दध्मौ च शङ्खं स्वनवत्सर्वप्राणेन पाण्डवः

tato'vagāhya vegena tadvanaṃ bahupādapamdadhmau ca śaṅkhaṃ svanavatsarvaprāṇena pāṇḍavaḥ

तस्य शङ्खस्य शब्देन भीमसेनरवेण चबाहुशब्देन चोग्रेण नर्दन्तीव गिरेर्गुहाः

tasya śaṅkhasya śabdena bhīmasenaraveṇa cabāhuśabdena cogreṇa nardantīva girerguhāḥ

तं वज्रनिष्पेषसममास्फोटितरवं भृशम्श्रुत्वा शैलगुहासुप्तैः सिंहैर्मुक्तो महास्वनः

taṃ vajraniṣpeṣasamamāsphoṭitaravaṃ bhṛśamśrutvā śailaguhāsuptaiḥ siṃhairmukto mahāsvanaḥ

सिंहनादभयत्रस्तैः कुञ्जरैरपि भारतमुक्तो विरावः सुमहान्पर्वतो येन पूरितः

siṃhanādabhayatrastaiḥ kuñjarairapi bhāratamukto virāvaḥ sumahānparvato yena pūritaḥ

तं तु नादं ततः श्रुत्वा सुप्तो वानरपुंगवःप्राजृम्भत महाकायो हनूमान्नाम वानरः

taṃ tu nādaṃ tataḥ śrutvā supto vānarapuṃgavaḥprājṛmbhata mahākāyo hanūmānnāma vānaraḥ

कदलीषण्डमध्यस्थो निद्रावशगतस्तदाजृम्भमाणः सुविपुलं शक्रध्वजमिवोच्छ्रितम्आस्फोटयत लाङ्गूलमिन्द्राशनिसमस्वनम्

kadalīṣaṇḍamadhyastho nidrāvaśagatastadājṛmbhamāṇaḥ suvipulaṃ śakradhvajamivocchritamāsphoṭayata lāṅgūlamindrāśanisamasvanam

तस्य लाङ्गूलनिनदं पर्वतः स गुहामुखैःउद्गारमिव गौर्नर्दमुत्ससर्ज समन्ततः

tasya lāṅgūlaninadaṃ parvataḥ sa guhāmukhaiḥudgāramiva gaurnardamutsasarja samantataḥ

स लाङ्गूलरवस्तस्य मत्तवारणनिस्वनम्अन्तर्धाय विचित्रेषु चचार गिरिसानुषु

sa lāṅgūlaravastasya mattavāraṇanisvanamantardhāya vicitreṣu cacāra girisānuṣu

स भीमसेनस्तं श्रुत्वा संप्रहृष्टतनूरुहःशब्दप्रभवमन्विच्छंश्चचार कदलीवनम्

sa bhīmasenastaṃ śrutvā saṃprahṛṣṭatanūruhaḥśabdaprabhavamanvicchaṃścacāra kadalīvanam

कदलीवनमध्यस्थमथ पीने शिलातलेस ददर्श महाबाहुर्वानराधिपतिं स्थितम्

kadalīvanamadhyasthamatha pīne śilātalesa dadarśa mahābāhurvānarādhipatiṃ sthitam

विद्युत्संघातदुष्प्रेक्ष्यं विद्युत्संघातपिङ्गलम्विद्युत्संघातसदृशं विद्युत्संघातचञ्चलम्

vidyutsaṃghātaduṣprekṣyaṃ vidyutsaṃghātapiṅgalamvidyutsaṃghātasadṛśaṃ vidyutsaṃghātacañcalam

बाहुस्वस्तिकविन्यस्तपीनह्रस्वशिरोधरम्स्कन्धभूयिष्ठकायत्वात्तनुमध्यकटीतटम्

bāhusvastikavinyastapīnahrasvaśirodharamskandhabhūyiṣṭhakāyatvāttanumadhyakaṭītaṭam

किंचिच्चाभुग्नशीर्षेण दीर्घरोमाञ्चितेन चलाङ्गूलेनोर्ध्वगतिना ध्वजेनेव विराजितम्

kiṃciccābhugnaśīrṣeṇa dīrgharomāñcitena calāṅgūlenordhvagatinā dhvajeneva virājitam

रक्तोष्ठं ताम्रजिह्वास्यं रक्तकर्णं चलद्भ्रुवम्वदनं वृत्तदंष्ट्राग्रं रश्मिवन्तमिवोडुपम्

raktoṣṭhaṃ tāmrajihvāsyaṃ raktakarṇaṃ caladbhruvamvadanaṃ vṛttadaṃṣṭrāgraṃ raśmivantamivoḍupam

वदनाभ्यन्तरगतैः शुक्लभासैरलंकृतम्केसरोत्करसंमिश्रमशोकानामिवोत्करम्

vadanābhyantaragataiḥ śuklabhāsairalaṃkṛtamkesarotkarasaṃmiśramaśokānāmivotkaram

हिरण्मयीनां मध्यस्थं कदलीनां महाद्युतिम्दीप्यमानं स्ववपुषा अर्चिष्मन्तमिवानलम्

hiraṇmayīnāṃ madhyasthaṃ kadalīnāṃ mahādyutimdīpyamānaṃ svavapuṣā arciṣmantamivānalam

निरीक्षन्तमवित्रस्तं लोचनैर्मधुपिङ्गलैःतं वानरवरं वीरमतिकायं महाबलम्

nirīkṣantamavitrastaṃ locanairmadhupiṅgalaiḥtaṃ vānaravaraṃ vīramatikāyaṃ mahābalam

अथोपसृत्य तरसा भीमो भीमपराक्रमःसिंहनादं समकरोद्बोधयिष्यन्कपिं तदा

athopasṛtya tarasā bhīmo bhīmaparākramaḥsiṃhanādaṃ samakarodbodhayiṣyankapiṃ tadā

तेन शब्देन भीमस्य वित्रेसुर्मृगपक्षिणःहनूमांश्च महासत्त्व ईषदुन्मील्य लोचनेअवैक्षदथ सावज्ञं लोचनैर्मधुपिङ्गलैः

tena śabdena bhīmasya vitresurmṛgapakṣiṇaḥhanūmāṃśca mahāsattva īṣadunmīlya locaneavaikṣadatha sāvajñaṃ locanairmadhupiṅgalaiḥ

स्मितेनाभाष्य कौन्तेयं वानरो नरमब्रवीत्किमर्थं सरुजस्तेऽहं सुखसुप्तः प्रबोधितः

smitenābhāṣya kaunteyaṃ vānaro naramabravītkimarthaṃ sarujaste'haṃ sukhasuptaḥ prabodhitaḥ

ननु नाम त्वया कार्या दया भूतेषु जानतावयं धर्मं न जानीमस्तिर्यग्योनिं समाश्रिताः

nanu nāma tvayā kāryā dayā bhūteṣu jānatāvayaṃ dharmaṃ na jānīmastiryagyoniṃ samāśritāḥ

मनुष्या बुद्धिसंपन्ना दयां कुर्वन्ति जन्तुषुक्रूरेषु कर्मसु कथं देहवाक्चित्तदूषिषुधर्मघातिषु सज्जन्ते बुद्धिमन्तो भवद्विधाः

manuṣyā buddhisaṃpannā dayāṃ kurvanti jantuṣukrūreṣu karmasu kathaṃ dehavākcittadūṣiṣudharmaghātiṣu sajjante buddhimanto bhavadvidhāḥ

न त्वं धर्मं विजानासि वृद्धा नोपासितास्त्वयाअल्पबुद्धितया वन्यानुत्सादयसि यन्मृगान्

na tvaṃ dharmaṃ vijānāsi vṛddhā nopāsitāstvayāalpabuddhitayā vanyānutsādayasi yanmṛgān

ब्रूहि कस्त्वं किमर्थं वा वनं त्वमिदमागतःवर्जितं मानुषैर्भावैस्तथैव पुरुषैरपि

brūhi kastvaṃ kimarthaṃ vā vanaṃ tvamidamāgataḥvarjitaṃ mānuṣairbhāvaistathaiva puruṣairapi

अतः परमगम्योऽयं पर्वतः सुदुरारुहःविना सिद्धगतिं वीर गतिरत्र न विद्यते

ataḥ paramagamyo'yaṃ parvataḥ sudurāruhaḥvinā siddhagatiṃ vīra gatiratra na vidyate

कारुण्यात्सौहृदाच्चैव वारये त्वां महाबलनातः परं त्वया शक्यं गन्तुमाश्वसिहि प्रभो

kāruṇyātsauhṛdāccaiva vāraye tvāṃ mahābalanātaḥ paraṃ tvayā śakyaṃ gantumāśvasihi prabho

इमान्यमृतकल्पानि मूलानि च फलानि चभक्षयित्वा निवर्तस्व ग्राह्यं यदि वचो मम

imānyamṛtakalpāni mūlāni ca phalāni cabhakṣayitvā nivartasva grāhyaṃ yadi vaco mama