Parva.Adhyaya 3.153

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततस्तानि महार्हाणि दिव्यानि भरतर्षभबहूनि बहुरूपाणि विरजांसि समाददे

tatastāni mahārhāṇi divyāni bharatarṣabhabahūni bahurūpāṇi virajāṃsi samādade

ततो वायुर्महाञ्शीघ्रो नीचैः शर्करकर्षणःप्रादुरासीत्खरस्पर्शः संग्राममभिचोदयन्

tato vāyurmahāñśīghro nīcaiḥ śarkarakarṣaṇaḥprādurāsītkharasparśaḥ saṃgrāmamabhicodayan

पपात महती चोल्का सनिर्घाता महाप्रभानिष्प्रभश्चाभवत्सूर्यश्छन्नरश्मिस्तमोवृतः

papāta mahatī colkā sanirghātā mahāprabhāniṣprabhaścābhavatsūryaśchannaraśmistamovṛtaḥ

निर्घातश्चाभवद्भीमो भीमे विक्रममास्थितेचचाल पृथिवी चापि पांसुवर्षं पपात च

nirghātaścābhavadbhīmo bhīme vikramamāsthitecacāla pṛthivī cāpi pāṃsuvarṣaṃ papāta ca

सलोहिता दिशश्चासन्खरवाचो मृगद्विजाःतमोवृतमभूत्सर्वं न प्रज्ञायत किंचन

salohitā diśaścāsankharavāco mṛgadvijāḥtamovṛtamabhūtsarvaṃ na prajñāyata kiṃcana

तदद्भुतमभिप्रेक्ष्य धर्मपुत्रो युधिष्ठिरःउवाच वदतां श्रेष्ठः कोऽस्मानभिभविष्यति

tadadbhutamabhiprekṣya dharmaputro yudhiṣṭhiraḥuvāca vadatāṃ śreṣṭhaḥ ko'smānabhibhaviṣyati

सज्जीभवत भद्रं वः पाण्डवा युद्धदुर्मदाःयथारूपाणि पश्यामि स्वभ्यग्रो नः पराक्रमः

sajjībhavata bhadraṃ vaḥ pāṇḍavā yuddhadurmadāḥyathārūpāṇi paśyāmi svabhyagro naḥ parākramaḥ

एवमुक्त्वा ततो राजा वीक्षां चक्रे समन्ततःअपश्यमानो भीमं च धर्मराजो युधिष्ठिरः

evamuktvā tato rājā vīkṣāṃ cakre samantataḥapaśyamāno bhīmaṃ ca dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ

तत्र कृष्णां यमौ चैव समीपस्थानरिंदमःपप्रच्छ भ्रातरं भीमं भीमकर्माणमाहवे

tatra kṛṣṇāṃ yamau caiva samīpasthānariṃdamaḥpapraccha bhrātaraṃ bhīmaṃ bhīmakarmāṇamāhave

कच्चिन्न भीमः पाञ्चालि किंचित्कृत्यं चिकीर्षतिकृतवानपि वा वीरः साहसं साहसप्रियः

kaccinna bhīmaḥ pāñcāli kiṃcitkṛtyaṃ cikīrṣatikṛtavānapi vā vīraḥ sāhasaṃ sāhasapriyaḥ

इमे ह्यकस्मादुत्पाता महासमरदर्शिनःदर्शयन्तो भयं तीव्रं प्रादुर्भूताः समन्ततः

ime hyakasmādutpātā mahāsamaradarśinaḥdarśayanto bhayaṃ tīvraṃ prādurbhūtāḥ samantataḥ

तं तथा वादिनं कृष्णा प्रत्युवाच मनस्विनीप्रिया प्रियं चिकीर्षन्ती महिषी चारुहासिनी

taṃ tathā vādinaṃ kṛṣṇā pratyuvāca manasvinīpriyā priyaṃ cikīrṣantī mahiṣī cāruhāsinī

यत्तत्सौगन्धिकं राजन्नाहृतं मातरिश्वनातन्मया भीमसेनस्य प्रीतयाद्योपपादितम्

yattatsaugandhikaṃ rājannāhṛtaṃ mātariśvanātanmayā bhīmasenasya prītayādyopapāditam

अपि चोक्तो मया वीरो यदि पश्येद्बहून्यपितानि सर्वाण्युपादाय शीघ्रमागम्यतामिति

api cokto mayā vīro yadi paśyedbahūnyapitāni sarvāṇyupādāya śīghramāgamyatāmiti

स तु नूनं महाबाहुः प्रियार्थं मम पाण्डवःप्रागुदीचीं दिशं राजंस्तान्याहर्तुमितो गतः

sa tu nūnaṃ mahābāhuḥ priyārthaṃ mama pāṇḍavaḥprāgudīcīṃ diśaṃ rājaṃstānyāhartumito gataḥ

उक्तस्त्वेवं तया राजा यमाविदमथाब्रवीत्गच्छाम सहितास्तूर्णं येन यातो वृकोदरः

uktastvevaṃ tayā rājā yamāvidamathābravītgacchāma sahitāstūrṇaṃ yena yāto vṛkodaraḥ

वहन्तु राक्षसा विप्रान्यथाश्रान्तान्यथाकृशान्त्वमप्यमरसंकाश वह कृष्णां घटोत्कच

vahantu rākṣasā viprānyathāśrāntānyathākṛśāntvamapyamarasaṃkāśa vaha kṛṣṇāṃ ghaṭotkaca

व्यक्तं दूरमितो भीमः प्रविष्ट इति मे मतिःचिरं च तस्य कालोऽयं स च वायुसमो जवे

vyaktaṃ dūramito bhīmaḥ praviṣṭa iti me matiḥciraṃ ca tasya kālo'yaṃ sa ca vāyusamo jave

तरस्वी वैनतेयस्य सदृशो भुवि लङ्घनेउत्पतेदपि चाकाशं निपतेच्च यथेच्छकम्

tarasvī vainateyasya sadṛśo bhuvi laṅghaneutpatedapi cākāśaṃ nipatecca yathecchakam

तमन्वियाम भवतां प्रभावाद्रजनीचराःपुरा स नापराध्नोति सिद्धानां ब्रह्मवादिनाम्

tamanviyāma bhavatāṃ prabhāvādrajanīcarāḥpurā sa nāparādhnoti siddhānāṃ brahmavādinām

तथेत्युक्त्वा तु ते सर्वे हैडिम्बप्रमुखास्तदाउद्देशज्ञाः कुबेरस्य नलिन्या भरतर्षभ

tathetyuktvā tu te sarve haiḍimbapramukhāstadāuddeśajñāḥ kuberasya nalinyā bharatarṣabha

आदाय पाण्डवांश्चैव तांश्च विप्राननेकशःलोमशेनैव सहिताः प्रययुः प्रीतमानसाः

ādāya pāṇḍavāṃścaiva tāṃśca viprānanekaśaḥlomaśenaiva sahitāḥ prayayuḥ prītamānasāḥ

ते गत्वा सहिताः सर्वे ददृशुस्तत्र काननेप्रफुल्लपङ्कजवतीं नलिनीं सुमनोहराम्

te gatvā sahitāḥ sarve dadṛśustatra kānanepraphullapaṅkajavatīṃ nalinīṃ sumanoharām

तं च भीमं महात्मानं तस्यास्तीरे व्यवस्थितम्ददृशुर्निहतांश्चैव यक्षान्सुविपुलेक्षणान्

taṃ ca bhīmaṃ mahātmānaṃ tasyāstīre vyavasthitamdadṛśurnihatāṃścaiva yakṣānsuvipulekṣaṇān

उद्यम्य च गदां दोर्भ्यां नदीतीरे व्यवस्थितम्प्रजासंक्षेपसमये दण्डहस्तमिवान्तकम्

udyamya ca gadāṃ dorbhyāṃ nadītīre vyavasthitamprajāsaṃkṣepasamaye daṇḍahastamivāntakam

तं दृष्ट्वा धर्मराजस्तु परिष्वज्य पुनः पुनःउवाच श्लक्ष्णया वाचा कौन्तेय किमिदं कृतम्

taṃ dṛṣṭvā dharmarājastu pariṣvajya punaḥ punaḥuvāca ślakṣṇayā vācā kaunteya kimidaṃ kṛtam

साहसं बत भद्रं ते देवानामपि चाप्रियम्पुनरेवं न कर्तव्यं मम चेदिच्छसि प्रियम्

sāhasaṃ bata bhadraṃ te devānāmapi cāpriyampunarevaṃ na kartavyaṃ mama cedicchasi priyam

अनुशास्य च कौन्तेयं पद्मानि प्रतिगृह्य चतस्यामेव नलिन्यां ते विजह्रुरमरोपमाः

anuśāsya ca kaunteyaṃ padmāni pratigṛhya catasyāmeva nalinyāṃ te vijahruramaropamāḥ

एतस्मिन्नेव काले तु प्रगृहीतशिलायुधाःप्रादुरासन्महाकायास्तस्योद्यानस्य रक्षिणः

etasminneva kāle tu pragṛhītaśilāyudhāḥprādurāsanmahākāyāstasyodyānasya rakṣiṇaḥ

ते दृष्ट्वा धर्मराजानं देवर्षिं चापि लोमशम्नकुलं सहदेवं च तथान्यान्ब्राह्मणर्षभान्विनयेनानताः सर्वे प्रणिपेतुश्च भारत

te dṛṣṭvā dharmarājānaṃ devarṣiṃ cāpi lomaśamnakulaṃ sahadevaṃ ca tathānyānbrāhmaṇarṣabhānvinayenānatāḥ sarve praṇipetuśca bhārata

सान्त्विता धर्मराजेन प्रसेदुः क्षणदाचराःविदिताश्च कुबेरस्य ततस्ते नरपुंगवाःऊषुर्नातिचिरं कालं रममाणाः कुरूद्वहाः

sāntvitā dharmarājena praseduḥ kṣaṇadācarāḥviditāśca kuberasya tataste narapuṃgavāḥūṣurnāticiraṃ kālaṃ ramamāṇāḥ kurūdvahāḥ