Parva.Adhyaya 3.156

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

युधिष्ठिरस्तमासाद्य तपसा दग्धकिल्बिषम्अभ्यवादयत प्रीतः शिरसा नाम कीर्तयन्

yudhiṣṭhirastamāsādya tapasā dagdhakilbiṣamabhyavādayata prītaḥ śirasā nāma kīrtayan

ततः कृष्णा च भीमश्च यमौ चापि यशस्विनौशिरोभिः प्राप्य राजर्षिं परिवार्योपतस्थिरे

tataḥ kṛṣṇā ca bhīmaśca yamau cāpi yaśasvinauśirobhiḥ prāpya rājarṣiṃ parivāryopatasthire

तथैव धौम्यो धर्मज्ञः पाण्डवानां पुरोहितःयथान्यायमुपाक्रान्तस्तमृषिं संशितव्रतम्

tathaiva dhaumyo dharmajñaḥ pāṇḍavānāṃ purohitaḥyathānyāyamupākrāntastamṛṣiṃ saṃśitavratam

अन्वजानात्स धर्मज्ञो मुनिर्दिव्येन चक्षुषापाण्डोः पुत्रान्कुरुश्रेष्ठानास्यतामिति चाब्रवीत्

anvajānātsa dharmajño munirdivyena cakṣuṣāpāṇḍoḥ putrānkuruśreṣṭhānāsyatāmiti cābravīt

कुरूणामृषभं प्राज्ञं पूजयित्वा महातपाःसह भ्रातृभिरासीनं पर्यपृच्छदनामयम्

kurūṇāmṛṣabhaṃ prājñaṃ pūjayitvā mahātapāḥsaha bhrātṛbhirāsīnaṃ paryapṛcchadanāmayam

नानृते कुरुषे भावं कच्चिद्धर्मे च वर्तसेमतापित्रोश्च ते वृत्तिः कच्चित्पार्थ न सीदति

nānṛte kuruṣe bhāvaṃ kacciddharme ca vartasematāpitrośca te vṛttiḥ kaccitpārtha na sīdati

कच्चित्ते गुरवः सर्वे वृद्धा वैद्याश्च पूजिताःकच्चिन्न कुरुषे भावं पार्थ पापेषु कर्मसु

kaccitte guravaḥ sarve vṛddhā vaidyāśca pūjitāḥkaccinna kuruṣe bhāvaṃ pārtha pāpeṣu karmasu

सुकृतं प्रतिकर्तुं च कच्चिद्धातुं च दुष्कृतम्यथान्यायं कुरुश्रेष्ठ जानासि न च कत्थसे

sukṛtaṃ pratikartuṃ ca kacciddhātuṃ ca duṣkṛtamyathānyāyaṃ kuruśreṣṭha jānāsi na ca katthase

यथार्हं मानिताः कच्चित्त्वया नन्दन्ति साधवःवनेष्वपि वसन्कच्चिद्धर्ममेवानुवर्तसे

yathārhaṃ mānitāḥ kaccittvayā nandanti sādhavaḥvaneṣvapi vasankacciddharmamevānuvartase

कच्चिद्धौम्यस्त्वदाचारैर्न पार्थ परितप्यतेदानधर्मतपःशौचैरार्जवेन तितिक्षया

kacciddhaumyastvadācārairna pārtha paritapyatedānadharmatapaḥśaucairārjavena titikṣayā

पितृपैतामहं वृत्तं कच्चित्पार्थानुवर्तसेकच्चिद्राजर्षियातेन पथा गच्छसि पाण्डव

pitṛpaitāmahaṃ vṛttaṃ kaccitpārthānuvartasekaccidrājarṣiyātena pathā gacchasi pāṇḍava

स्वे स्वे किल कुले जाते पुत्रे नप्तरि वा पुनःपितरः पितृलोकस्थाः शोचन्ति च हसन्ति च

sve sve kila kule jāte putre naptari vā punaḥpitaraḥ pitṛlokasthāḥ śocanti ca hasanti ca

किं न्वस्य दुष्कृतेऽस्माभिः संप्राप्तव्यं भविष्यतिकिं चास्य सुकृतेऽस्माभिः प्राप्तव्यमिति शोभनम्

kiṃ nvasya duṣkṛte'smābhiḥ saṃprāptavyaṃ bhaviṣyatikiṃ cāsya sukṛte'smābhiḥ prāptavyamiti śobhanam

पिता माता तथैवाग्निर्गुरुरात्मा च पञ्चमःयस्यैते पूजिताः पार्थ तस्य लोकावुभौ जितौ

pitā mātā tathaivāgnirgururātmā ca pañcamaḥyasyaite pūjitāḥ pārtha tasya lokāvubhau jitau

अब्भक्षा वायुभक्षाश्च प्लवमाना विहायसाजुषन्ते पर्वतश्रेष्ठमृषयः पर्वसंधिषु

abbhakṣā vāyubhakṣāśca plavamānā vihāyasājuṣante parvataśreṣṭhamṛṣayaḥ parvasaṃdhiṣu

कामिनः सह कान्ताभिः परस्परमनुव्रताःदृश्यन्ते शैलशृङ्गस्थास्तथा किंपुरुषा नृप

kāminaḥ saha kāntābhiḥ parasparamanuvratāḥdṛśyante śailaśṛṅgasthāstathā kiṃpuruṣā nṛpa

अरजांसि च वासांसि वसानाः कौशिकानि चदृश्यन्ते बहवः पार्थ गन्धर्वाप्सरसां गणाः

arajāṃsi ca vāsāṃsi vasānāḥ kauśikāni cadṛśyante bahavaḥ pārtha gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ

विद्याधरगणाश्चैव स्रग्विणः प्रियदर्शनाःमहोरगगणाश्चैव सुपर्णाश्चोरगादयः

vidyādharagaṇāścaiva sragviṇaḥ priyadarśanāḥmahoragagaṇāścaiva suparṇāścoragādayaḥ

अस्य चोपरि शैलस्य श्रूयते पर्वसंधिषुभेरीपणवशङ्खानां मृदङ्गानां च निस्वनः

asya copari śailasya śrūyate parvasaṃdhiṣubherīpaṇavaśaṅkhānāṃ mṛdaṅgānāṃ ca nisvanaḥ

इहस्थैरेव तत्सर्वं श्रोतव्यं भरतर्षभाःन कार्या वः कथंचित्स्यात्तत्राभिसरणे मतिः

ihasthaireva tatsarvaṃ śrotavyaṃ bharatarṣabhāḥna kāryā vaḥ kathaṃcitsyāttatrābhisaraṇe matiḥ

न चाप्यतः परं शक्यं गन्तुं भरतसत्तमाःविहारो ह्यत्र देवानाममानुषगतिस्तु सा

na cāpyataḥ paraṃ śakyaṃ gantuṃ bharatasattamāḥvihāro hyatra devānāmamānuṣagatistu sā

ईषच्चपलकर्माणं मनुष्यमिह भारतद्विषन्ति सर्वभूतानि ताडयन्ति च राक्षसाः

īṣaccapalakarmāṇaṃ manuṣyamiha bhāratadviṣanti sarvabhūtāni tāḍayanti ca rākṣasāḥ

अभ्यतिक्रम्य शिखरं शैलस्यास्य युधिष्ठिरगतिः परमसिद्धानां देवर्षीणां प्रकाशते

abhyatikramya śikharaṃ śailasyāsya yudhiṣṭhiragatiḥ paramasiddhānāṃ devarṣīṇāṃ prakāśate

चापलादिह गच्छन्तं पार्थ यानमतः परम्अयःशूलादिभिर्घ्नन्ति राक्षसाः शत्रुसूदन

cāpalādiha gacchantaṃ pārtha yānamataḥ paramayaḥśūlādibhirghnanti rākṣasāḥ śatrusūdana

अप्सरोभिः परिवृतः समृद्ध्या नरवाहनःइह वैश्रवणस्तात पर्वसंधिषु दृश्यते

apsarobhiḥ parivṛtaḥ samṛddhyā naravāhanaḥiha vaiśravaṇastāta parvasaṃdhiṣu dṛśyate

शिखरे तं समासीनमधिपं सर्वरक्षसाम्प्रेक्षन्ते सर्वभूतानि भानुमन्तमिवोदितम्

śikhare taṃ samāsīnamadhipaṃ sarvarakṣasāmprekṣante sarvabhūtāni bhānumantamivoditam

देवदानवसिद्धानां तथा वैश्रवणस्य चगिरेः शिखरमुद्यानमिदं भरतसत्तम

devadānavasiddhānāṃ tathā vaiśravaṇasya cagireḥ śikharamudyānamidaṃ bharatasattama

उपासीनस्य धनदं तुम्बुरोः पर्वसंधिषुगीतसामस्वनस्तात श्रूयते गन्धमादने

upāsīnasya dhanadaṃ tumburoḥ parvasaṃdhiṣugītasāmasvanastāta śrūyate gandhamādane

एतदेवंविधं चित्रमिह तात युधिष्ठिरप्रेक्षन्ते सर्वभूतानि बहुशः पर्वसंधिषु

etadevaṃvidhaṃ citramiha tāta yudhiṣṭhiraprekṣante sarvabhūtāni bahuśaḥ parvasaṃdhiṣu

भुञ्जानाः सर्वभोज्यानि रसवन्ति फलानि चवसध्वं पाण्डवश्रेष्ठा यावदर्जुनदर्शनम्

bhuñjānāḥ sarvabhojyāni rasavanti phalāni cavasadhvaṃ pāṇḍavaśreṣṭhā yāvadarjunadarśanam

न तात चपलैर्भाव्यमिह प्राप्तैः कथंचनउषित्वेह यथाकामं यथाश्रद्धं विहृत्य चततः शस्त्रभृतां श्रेष्ठ पृथिवीं पालयिष्यसि

na tāta capalairbhāvyamiha prāptaiḥ kathaṃcanauṣitveha yathākāmaṃ yathāśraddhaṃ vihṛtya catataḥ śastrabhṛtāṃ śreṣṭha pṛthivīṃ pālayiṣyasi