Parva.Adhyaya 3.189

मार्कण्डेय उवाच · mārkaṇḍeya uvāca

ततश्चोरक्षयं कृत्वा द्विजेभ्यः पृथिवीमिमाम्वाजिमेधे महायज्ञे विधिवत्कल्पयिष्यति

tataścorakṣayaṃ kṛtvā dvijebhyaḥ pṛthivīmimāmvājimedhe mahāyajñe vidhivatkalpayiṣyati

स्थापयित्वा स मर्यादाः स्वयम्भुविहिताः शुभाःवनं पुण्ययशःकर्मा जरावान्संश्रयिष्यति

sthāpayitvā sa maryādāḥ svayambhuvihitāḥ śubhāḥvanaṃ puṇyayaśaḥkarmā jarāvānsaṃśrayiṣyati

तच्छीलमनुवर्त्स्यन्ते मनुष्या लोकवासिनःविप्रैश्चोरक्षये चैव कृते क्षेमं भविष्यति

tacchīlamanuvartsyante manuṣyā lokavāsinaḥvipraiścorakṣaye caiva kṛte kṣemaṃ bhaviṣyati

कृष्णाजिनानि शक्तीश्च त्रिशूलान्यायुधानि चस्थापयन्विप्रशार्दूलो देशेषु विजितेषु च

kṛṣṇājināni śaktīśca triśūlānyāyudhāni casthāpayanvipraśārdūlo deśeṣu vijiteṣu ca

संस्तूयमानो विप्रेन्द्रैर्मानयानो द्विजोत्तमान्कल्किश्चरिष्यति महीं सदा दस्युवधे रतः

saṃstūyamāno viprendrairmānayāno dvijottamānkalkiścariṣyati mahīṃ sadā dasyuvadhe rataḥ

हा तात हा सुतेत्येवं तास्ता वाचः सुदारुणाःविक्रोशमानान्सुभृशं दस्यून्नेष्यति संक्षयम्

hā tāta hā sutetyevaṃ tāstā vācaḥ sudāruṇāḥvikrośamānānsubhṛśaṃ dasyūnneṣyati saṃkṣayam

ततोऽधर्मविनाशो वै धर्मवृद्धिश्च भारतभविष्यति कृते प्राप्ते क्रियावांश्च जनस्तथा

tato'dharmavināśo vai dharmavṛddhiśca bhāratabhaviṣyati kṛte prāpte kriyāvāṃśca janastathā

आरामाश्चैव चैत्याश्च तटाकान्यवटास्तथायज्ञक्रियाश्च विविधा भविष्यन्ति कृते युगे

ārāmāścaiva caityāśca taṭākānyavaṭāstathāyajñakriyāśca vividhā bhaviṣyanti kṛte yuge

ब्राह्मणाः साधवश्चैव मुनयश्च तपस्विनःआश्रमाः सहपाषण्डाः स्थिताः सत्ये जनाः प्रजाः

brāhmaṇāḥ sādhavaścaiva munayaśca tapasvinaḥāśramāḥ sahapāṣaṇḍāḥ sthitāḥ satye janāḥ prajāḥ

जास्यन्ति सर्वबीजानि उप्यमानानि चैव हसर्वेष्वृतुषु राजेन्द्र सर्वं सस्यं भविष्यति

jāsyanti sarvabījāni upyamānāni caiva hasarveṣvṛtuṣu rājendra sarvaṃ sasyaṃ bhaviṣyati

नरा दानेषु निरता व्रतेषु नियमेषु चजपयज्ञपरा विप्रा धर्मकामा मुदा युताःपालयिष्यन्ति राजानो धर्मेणेमां वसुंधराम्

narā dāneṣu niratā vrateṣu niyameṣu cajapayajñaparā viprā dharmakāmā mudā yutāḥpālayiṣyanti rājāno dharmeṇemāṃ vasuṃdharām

व्यवहाररता वैश्या भविष्यन्ति कृते युगेषट्कर्मनिरता विप्राः क्षत्रिया रक्षणे रताः

vyavahāraratā vaiśyā bhaviṣyanti kṛte yugeṣaṭkarmaniratā viprāḥ kṣatriyā rakṣaṇe ratāḥ

शुश्रूषायां रताः शूद्रास्तथा वर्णत्रयस्य चएष धर्मः कृतयुगे त्रेतायां द्वापरे तथापश्चिमे युगकाले च यः स ते संप्रकीर्तितः

śuśrūṣāyāṃ ratāḥ śūdrāstathā varṇatrayasya caeṣa dharmaḥ kṛtayuge tretāyāṃ dvāpare tathāpaścime yugakāle ca yaḥ sa te saṃprakīrtitaḥ

सर्वलोकस्य विदिता युगसंख्या च पाण्डवएतत्ते सर्वमाख्यातमतीतानागतं मयावायुप्रोक्तमनुस्मृत्य पुराणमृषिसंस्तुतम्

sarvalokasya viditā yugasaṃkhyā ca pāṇḍavaetatte sarvamākhyātamatītānāgataṃ mayāvāyuproktamanusmṛtya purāṇamṛṣisaṃstutam

एवं संसारमार्गा मे बहुशश्चिरजीविनादृष्टाश्चैवानुभूताश्च तांस्ते कथितवानहम्

evaṃ saṃsāramārgā me bahuśaścirajīvinādṛṣṭāścaivānubhūtāśca tāṃste kathitavānaham

इदं चैवापरं भूयः सह भ्रातृभिरच्युतधर्मसंशयमोक्षार्थं निबोध वचनं मम

idaṃ caivāparaṃ bhūyaḥ saha bhrātṛbhiracyutadharmasaṃśayamokṣārthaṃ nibodha vacanaṃ mama

धर्मे त्वयात्मा संयोज्यो नित्यं धर्मभृतां वरधर्मात्मा हि सुखं राजा प्रेत्य चेह च नन्दति

dharme tvayātmā saṃyojyo nityaṃ dharmabhṛtāṃ varadharmātmā hi sukhaṃ rājā pretya ceha ca nandati

निबोध च शुभां वाणीं यां प्रवक्ष्यामि तेऽनघन ब्राह्मणे परिभवः कर्तव्यस्ते कदाचनब्राह्मणो रुषितो हन्यादपि लोकान्प्रतिज्ञया

nibodha ca śubhāṃ vāṇīṃ yāṃ pravakṣyāmi te'naghana brāhmaṇe paribhavaḥ kartavyaste kadācanabrāhmaṇo ruṣito hanyādapi lokānpratijñayā

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

मार्कण्डेयवचः श्रुत्वा कुरूणां प्रवरो नृपःउवाच वचनं धीमान्परमं परमद्युतिः

mārkaṇḍeyavacaḥ śrutvā kurūṇāṃ pravaro nṛpaḥuvāca vacanaṃ dhīmānparamaṃ paramadyutiḥ

कस्मिन्धर्मे मया स्थेयं प्रजाः संरक्षता मुनेकथं च वर्तमानो वै न च्यवेयं स्वधर्मतः

kasmindharme mayā stheyaṃ prajāḥ saṃrakṣatā munekathaṃ ca vartamāno vai na cyaveyaṃ svadharmataḥ

मार्कण्डेय उवाच · mārkaṇḍeya uvāca

दयावान्सर्वभूतेषु हितो रक्तोऽनसूयकःअपत्यानामिव स्वेषां प्रजानां रक्षणे रतःचर धर्मं त्यजाधर्मं पितॄन्देवांश्च पूजय

dayāvānsarvabhūteṣu hito rakto'nasūyakaḥapatyānāmiva sveṣāṃ prajānāṃ rakṣaṇe rataḥcara dharmaṃ tyajādharmaṃ pitṝndevāṃśca pūjaya

प्रमादाद्यत्कृतं तेऽभूत्संयग्दानेन तज्जयअलं ते मानमाश्रित्य सततं परवान्भव

pramādādyatkṛtaṃ te'bhūtsaṃyagdānena tajjayaalaṃ te mānamāśritya satataṃ paravānbhava

विजित्य पृथिवीं सर्वां मोदमानः सुखी भवएष भूतो भविष्यश्च धर्मस्ते समुदीरितः

vijitya pṛthivīṃ sarvāṃ modamānaḥ sukhī bhavaeṣa bhūto bhaviṣyaśca dharmaste samudīritaḥ

न तेऽस्त्यविदितं किंचिदतीतानागतं भुवितस्मादिमं परिक्लेशं त्वं तात हृदि मा कृथाः

na te'styaviditaṃ kiṃcidatītānāgataṃ bhuvitasmādimaṃ parikleśaṃ tvaṃ tāta hṛdi mā kṛthāḥ

एष कालो महाबाहो अपि सर्वदिवौकसाम्मुह्यन्ति हि प्रजास्तात कालेनाभिप्रचोदिताः

eṣa kālo mahābāho api sarvadivaukasāmmuhyanti hi prajāstāta kālenābhipracoditāḥ

मा च तेऽत्र विचारो भूद्यन्मयोक्तं तवानघअतिशङ्क्य वचो ह्येतद्धर्मलोपो भवेत्तव

mā ca te'tra vicāro bhūdyanmayoktaṃ tavānaghaatiśaṅkya vaco hyetaddharmalopo bhavettava

जातोऽसि प्रथिते वंशे कुरूणां भरतर्षभकर्मणा मनसा वाचा सर्वमेतत्समाचर

jāto'si prathite vaṃśe kurūṇāṃ bharatarṣabhakarmaṇā manasā vācā sarvametatsamācara

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

यत्त्वयोक्तं द्विजश्रेष्ठ वाक्यं श्रुतिमनोहरम्तथा करिष्ये यत्नेन भवतः शासनं विभो

yattvayoktaṃ dvijaśreṣṭha vākyaṃ śrutimanoharamtathā kariṣye yatnena bhavataḥ śāsanaṃ vibho

न मे लोभोऽस्ति विप्रेन्द्र न भयं न च मत्सरःकरिष्यामि हि तत्सर्वमुक्तं यत्ते मयि प्रभो

na me lobho'sti viprendra na bhayaṃ na ca matsaraḥkariṣyāmi hi tatsarvamuktaṃ yatte mayi prabho

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

श्रुत्वा तु वचनं तस्य पाण्डवस्य महात्मनःप्रहृष्टाः पाण्डवा राजन्सहिताः शार्ङ्गधन्वना

śrutvā tu vacanaṃ tasya pāṇḍavasya mahātmanaḥprahṛṣṭāḥ pāṇḍavā rājansahitāḥ śārṅgadhanvanā

तथा कथां शुभां श्रुत्वा मार्कण्डेयस्य धीमतःविस्मिताः समपद्यन्त पुराणस्य निवेदनात्

tathā kathāṃ śubhāṃ śrutvā mārkaṇḍeyasya dhīmataḥvismitāḥ samapadyanta purāṇasya nivedanāt