Parva.Adhyaya 3.190

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

भूय एव ब्राह्मणमहाभाग्यं वक्तुमर्हसीत्यब्रवीत्पाण्डवेयो मार्कण्डेयम्

bhūya eva brāhmaṇamahābhāgyaṃ vaktumarhasītyabravītpāṇḍaveyo mārkaṇḍeyam

अथाचष्ट मार्कण्डेयः

athācaṣṭa mārkaṇḍeyaḥ

अयोध्यायामिक्ष्वाकुकुलोत्पन्नः पार्थिवः परिक्षिन्नाम मृगयामगमत्

ayodhyāyāmikṣvākukulotpannaḥ pārthivaḥ parikṣinnāma mṛgayāmagamat

तमेकाश्वेन मृगमनुसरन्तं मृगो दूरमपाहरत्

tamekāśvena mṛgamanusarantaṃ mṛgo dūramapāharat

अथाध्वनि जातश्रमः क्षुत्तृष्णाभिभूतश्च कस्मिंश्चिदुद्देशे नीलं वनषण्डमपश्यत्तच्च विवेश

athādhvani jātaśramaḥ kṣuttṛṣṇābhibhūtaśca kasmiṃściduddeśe nīlaṃ vanaṣaṇḍamapaśyattacca viveśa

ततस्तस्य वनषण्डस्य मध्येऽतीव रमणीयं सरो दृष्ट्वा साश्व एव व्यगाहत

tatastasya vanaṣaṇḍasya madhye'tīva ramaṇīyaṃ saro dṛṣṭvā sāśva eva vyagāhata

अथाश्वस्तः स बिसमृणालमश्वस्याग्रे निक्षिप्य पुष्करिणीतीरे समाविशत्

athāśvastaḥ sa bisamṛṇālamaśvasyāgre nikṣipya puṣkariṇītīre samāviśat

ततः शयानो मधुरं गीतशब्दमशृणोत्

tataḥ śayāno madhuraṃ gītaśabdamaśṛṇot

स श्रुत्वाचिन्तयत्नेह मनुष्यगतिं पश्यामिकस्य खल्वयं गीतशब्द इति

sa śrutvācintayatneha manuṣyagatiṃ paśyāmikasya khalvayaṃ gītaśabda iti

अथापश्यत्कन्यां परमरूपदर्शनीयां पुष्पाण्यवचिन्वतीं गायन्तीं च

athāpaśyatkanyāṃ paramarūpadarśanīyāṃ puṣpāṇyavacinvatīṃ gāyantīṃ ca

अथ सा राज्ञः समीपे पर्यक्रामत्

atha sā rājñaḥ samīpe paryakrāmat

तामब्रवीद्राजाकस्यासि सुभगे त्वमिति

tāmabravīdrājākasyāsi subhage tvamiti

सा प्रत्युवाचकन्यास्मीति

sā pratyuvācakanyāsmīti

तां राजोवाचअर्थी त्वयाहमिति

tāṃ rājovācaarthī tvayāhamiti

अथोवाच कन्यासमयेनाहं शक्या त्वया लब्धुम्नान्यथेति

athovāca kanyāsamayenāhaṃ śakyā tvayā labdhumnānyatheti

तां राजा समयमपृच्छत्

tāṃ rājā samayamapṛcchat

ततः कन्येदमुवाचउदकं मे न दर्शयितव्यमिति

tataḥ kanyedamuvācaudakaṃ me na darśayitavyamiti

स राजा बाढमित्युक्त्वा तां समागम्य तया सहास्ते

sa rājā bāḍhamityuktvā tāṃ samāgamya tayā sahāste

तत्रैवासीने राजनि सेनान्वगच्छत्पदेनानुपदं दृष्ट्वा राजानं परिवार्यातिष्ठत्

tatraivāsīne rājani senānvagacchatpadenānupadaṃ dṛṣṭvā rājānaṃ parivāryātiṣṭhat

पर्याश्वस्तश्च राजा तयैव सह शिबिकया प्रायादविघाटितयास्वनगरमनुप्राप्य रहसि तया सह रमन्नास्तेनान्यत्किंचनापश्यत्

paryāśvastaśca rājā tayaiva saha śibikayā prāyādavighāṭitayāsvanagaramanuprāpya rahasi tayā saha ramannāstenānyatkiṃcanāpaśyat

अथ प्रधानामात्यस्तस्याभ्याशचराः स्त्रियोऽपृच्छत्किमत्र प्रयोजनं वर्तत इति

atha pradhānāmātyastasyābhyāśacarāḥ striyo'pṛcchatkimatra prayojanaṃ vartata iti

अथाब्रुवंस्ताः स्त्रियःअपूर्वमिव पश्याम उदकं नात्र नीयतेति

athābruvaṃstāḥ striyaḥapūrvamiva paśyāma udakaṃ nātra nīyateti

अथामात्योऽनुदकं वनं कारयित्वोदारवृक्षं बहुमूलपुष्पफलं रहस्युपगम्य राजानमब्रवीत्वनमिदमुदारमनुदकम्साध्वत्र रम्यतामिति

athāmātyo'nudakaṃ vanaṃ kārayitvodāravṛkṣaṃ bahumūlapuṣpaphalaṃ rahasyupagamya rājānamabravītvanamidamudāramanudakamsādhvatra ramyatāmiti

स तस्य वचनात्तयैव सह देव्या तद्वनं प्राविशत्स कदाचित्तस्मिन्वने रम्ये तयैव सह व्यवहरत्अथ क्षुत्तृष्णार्दितः श्रान्तोऽतिमात्रमतिमुक्तागारमपश्यत्

sa tasya vacanāttayaiva saha devyā tadvanaṃ prāviśatsa kadācittasminvane ramye tayaiva saha vyavaharatatha kṣuttṛṣṇārditaḥ śrānto'timātramatimuktāgāramapaśyat

तत्प्रविश्य राजा सह प्रियया सुधातलसुकृतां विमलसलिलपूर्णां वापीमपश्यत्

tatpraviśya rājā saha priyayā sudhātalasukṛtāṃ vimalasalilapūrṇāṃ vāpīmapaśyat

दृष्ट्वैव च तां तस्या एव तीरे सहैव तया देव्या व्यतिष्ठत्

dṛṣṭvaiva ca tāṃ tasyā eva tīre sahaiva tayā devyā vyatiṣṭhat

अथ तां देवीं स राजाब्रवीत्साध्ववतर वापीसलिलमिति

atha tāṃ devīṃ sa rājābravītsādhvavatara vāpīsalilamiti

सा तद्वचः श्रुत्वावतीर्य वापीं न्यमज्जत्न पुनरुदमज्जत्

sā tadvacaḥ śrutvāvatīrya vāpīṃ nyamajjatna punarudamajjat

तां मृगयमाणो राजा नापश्यत्

tāṃ mṛgayamāṇo rājā nāpaśyat

वापीमपि निःस्राव्य मण्डूकं श्वभ्रमुखे दृष्ट्वा क्रुद्ध आज्ञापयामाससर्वमण्डूकवधः क्रियतामितियो मयार्थी स मृतकैर्मण्डूकैरुपायनैर्मामुपतिष्ठेदिति

vāpīmapi niḥsrāvya maṇḍūkaṃ śvabhramukhe dṛṣṭvā kruddha ājñāpayāmāsasarvamaṇḍūkavadhaḥ kriyatāmitiyo mayārthī sa mṛtakairmaṇḍūkairupāyanairmāmupatiṣṭhediti

अथ मण्डूकवधे घोरे क्रियमाणे दिक्षु सर्वासु मण्डूकान्भयमाविशत्ते भीता मण्डूकराज्ञे यथावृत्तं न्यवेदयन्

atha maṇḍūkavadhe ghore kriyamāṇe dikṣu sarvāsu maṇḍūkānbhayamāviśatte bhītā maṇḍūkarājñe yathāvṛttaṃ nyavedayan

ततो मण्डूकराट्तापसवेषधारी राजानमभ्यगच्छत्

tato maṇḍūkarāṭtāpasaveṣadhārī rājānamabhyagacchat

उपेत्य चैनमुवाचमा राजन्क्रोधवशं गमःप्रसादं कुरुनार्हसि मण्डूकानामनपराधिनां वधं कर्तुमिति

upetya cainamuvācamā rājankrodhavaśaṃ gamaḥprasādaṃ kurunārhasi maṇḍūkānāmanaparādhināṃ vadhaṃ kartumiti

श्लोकौ चात्र भवतःमा मण्डूकाञ्जिघांस त्वं कोपं संधारयाच्युतप्रक्षीयते धनोद्रेको जनानामविजानताम्

ślokau cātra bhavataḥmā maṇḍūkāñjighāṃsa tvaṃ kopaṃ saṃdhārayācyutaprakṣīyate dhanodreko janānāmavijānatām

प्रतिजानीहि नैतांस्त्वं प्राप्य क्रोधं विमोक्ष्यसेअलं कृत्वा तवाधर्मं मण्डूकैः किं हतैर्हि ते

pratijānīhi naitāṃstvaṃ prāpya krodhaṃ vimokṣyasealaṃ kṛtvā tavādharmaṃ maṇḍūkaiḥ kiṃ hatairhi te

तमेवंवादिनमिष्टजनशोकपरीतात्मा राजा प्रोवाचन हि क्षम्यते तन्मयाहनिष्याम्येतान्एतैर्दुरात्मभिः प्रिया मे भक्षितासर्वथैव मे वध्या मण्डूकाःनार्हसि विद्वन्मामुपरोद्धुमिति

tamevaṃvādinamiṣṭajanaśokaparītātmā rājā provācana hi kṣamyate tanmayāhaniṣyāmyetānetairdurātmabhiḥ priyā me bhakṣitāsarvathaiva me vadhyā maṇḍūkāḥnārhasi vidvanmāmuparoddhumiti

स तद्वाक्यमुपलभ्य व्यथितेन्द्रियमनाः प्रोवाचप्रसीद राजन्अहमायुर्नाम मण्डूकराजःमम सा दुहिता सुशोभना नामतस्या दौःशील्यमेतत्बहवो हि राजानस्तया विप्रलब्धपूर्वा इति

sa tadvākyamupalabhya vyathitendriyamanāḥ provācaprasīda rājanahamāyurnāma maṇḍūkarājaḥmama sā duhitā suśobhanā nāmatasyā dauḥśīlyametatbahavo hi rājānastayā vipralabdhapūrvā iti

तमब्रवीद्राजातयास्म्यर्थीसा मे दीयतामिति

tamabravīdrājātayāsmyarthīsā me dīyatāmiti

अथैनां राज्ञे पितादात्अब्रवीच्चैनाम्एनं राजानं शुश्रूषस्वेति

athaināṃ rājñe pitādātabravīccaināmenaṃ rājānaṃ śuśrūṣasveti

स उवाच दुहितरम्यस्मात्त्वया राजानो विप्रलब्धास्तस्मादब्रह्मण्यानि तवापत्यानि भविष्यन्त्यनृतकत्वात्तवेति

sa uvāca duhitaramyasmāttvayā rājāno vipralabdhāstasmādabrahmaṇyāni tavāpatyāni bhaviṣyantyanṛtakatvāttaveti

स च राजा तामुपलभ्य तस्यां सुरतगुणनिबद्धहृदयो लोकत्रयैश्वर्यमिवोपलभ्य हर्षबाष्पकलया वाचा प्रणिपत्याभिपूज्य मण्डूकराजानमब्रवीत्अनुगृहीतोऽस्मीति

sa ca rājā tāmupalabhya tasyāṃ surataguṇanibaddhahṛdayo lokatrayaiśvaryamivopalabhya harṣabāṣpakalayā vācā praṇipatyābhipūjya maṇḍūkarājānamabravītanugṛhīto'smīti

स च मण्डूकराजो जामातरमनुज्ञाप्य यथागतमगच्छत्

sa ca maṇḍūkarājo jāmātaramanujñāpya yathāgatamagacchat

अथ कस्यचित्कालस्य तस्यां कुमारास्त्रयस्तस्य राज्ञः संबभूवुः शलो दलो बलश्चेतिततस्तेषां ज्येष्ठं शलं समये पिता राज्येऽभिषिच्य तपसि धृतात्मा वनं जगाम

atha kasyacitkālasya tasyāṃ kumārāstrayastasya rājñaḥ saṃbabhūvuḥ śalo dalo balaścetitatasteṣāṃ jyeṣṭhaṃ śalaṃ samaye pitā rājye'bhiṣicya tapasi dhṛtātmā vanaṃ jagāma

अथ कदाचिच्छलो मृगयामचरत्मृगं चासाद्य रथेनान्वधावत्

atha kadācicchalo mṛgayāmacaratmṛgaṃ cāsādya rathenānvadhāvat

सूतं चोवाचशीघ्रं मां वहस्वेति

sūtaṃ covācaśīghraṃ māṃ vahasveti

स तथोक्तः सूतो राजानमब्रवीत्मा क्रियतामनुबन्धःनैष शक्यस्त्वया मृगो ग्रहीतुं यद्यपि ते रथे युक्तौ वाम्यौ स्यातामिति

sa tathoktaḥ sūto rājānamabravītmā kriyatāmanubandhaḥnaiṣa śakyastvayā mṛgo grahītuṃ yadyapi te rathe yuktau vāmyau syātāmiti

ततोऽब्रवीद्राजा सूतम्आचक्ष्व मे वाम्यौहन्मि वा त्वामिति

tato'bravīdrājā sūtamācakṣva me vāmyauhanmi vā tvāmiti

स एवमुक्तो राजभयभीतो वामदेवशापभीतश्च सन्नाचख्यौ राज्ञेवामदेवस्याश्वौ वाम्यौ मनोजवाविति

sa evamukto rājabhayabhīto vāmadevaśāpabhītaśca sannācakhyau rājñevāmadevasyāśvau vāmyau manojavāviti

अथैनमेवं ब्रुवाणमब्रवीद्राजावामदेवाश्रमं याहीति

athainamevaṃ bruvāṇamabravīdrājāvāmadevāśramaṃ yāhīti

स गत्वा वामदेवाश्रमं तमृषिमब्रवीत्भगवन्मृगो मया विद्धः पलायतेतं संभावयेयम्अर्हसि मे वाम्यौ दातुमिति

sa gatvā vāmadevāśramaṃ tamṛṣimabravītbhagavanmṛgo mayā viddhaḥ palāyatetaṃ saṃbhāvayeyamarhasi me vāmyau dātumiti

तमब्रवीदृषिःददानि ते वाम्यौकृतकार्येण भवता ममैव निर्यात्यौ क्षिप्रमिति

tamabravīdṛṣiḥdadāni te vāmyaukṛtakāryeṇa bhavatā mamaiva niryātyau kṣipramiti

स च तावश्वौ प्रतिगृह्यानुज्ञाप्य चर्षिं प्रायाद्वाम्यसंयुक्तेन रथेन मृगं प्रतिगच्छंश्चाब्रवीत्सूतम्अश्वरत्नाविमावयोग्यौ ब्राह्मणानाम्नैतौ प्रतिदेयौ वामदेवायेति

sa ca tāvaśvau pratigṛhyānujñāpya carṣiṃ prāyādvāmyasaṃyuktena rathena mṛgaṃ pratigacchaṃścābravītsūtamaśvaratnāvimāvayogyau brāhmaṇānāmnaitau pratideyau vāmadevāyeti

एवमुक्त्वा मृगमवाप्य स्वनगरमेत्याश्वावन्तःपुरेऽस्थापयत्

evamuktvā mṛgamavāpya svanagarametyāśvāvantaḥpure'sthāpayat

अथर्षिश्चिन्तयामासतरुणो राजपुत्रः कल्याणं पत्रमासाद्य रमतेन मे प्रतिनिर्यातयतिअहो कष्टमिति

atharṣiścintayāmāsataruṇo rājaputraḥ kalyāṇaṃ patramāsādya ramatena me pratiniryātayatiaho kaṣṭamiti

मनसा निश्चित्य मासि पूर्णे शिष्यमब्रवीत्गच्छात्रेयराजानं ब्रूहियदि पर्याप्तं निर्यातयोपाध्यायवाम्याविति

manasā niścitya māsi pūrṇe śiṣyamabravītgacchātreyarājānaṃ brūhiyadi paryāptaṃ niryātayopādhyāyavāmyāviti

स गत्वैवं तं राजानमब्रवीत्

sa gatvaivaṃ taṃ rājānamabravīt

तं राजा प्रत्युवाचराज्ञामेतद्वाहनम्अनर्हा ब्राह्मणा रत्नानामेवंविधानाम्किं च ब्राह्मणानामश्वैः कार्यम्साधु प्रतिगम्यतामिति

taṃ rājā pratyuvācarājñāmetadvāhanamanarhā brāhmaṇā ratnānāmevaṃvidhānāmkiṃ ca brāhmaṇānāmaśvaiḥ kāryamsādhu pratigamyatāmiti

स गत्वैवमुपाध्यायायाचष्ट

sa gatvaivamupādhyāyāyācaṣṭa

तच्छ्रुत्वा वचनमप्रियं वामदेवः क्रोधपरीतात्मा स्वयमेव राजानमभिगम्याश्वार्थमभ्यचोदयत्न चादाद्राजा

tacchrutvā vacanamapriyaṃ vāmadevaḥ krodhaparītātmā svayameva rājānamabhigamyāśvārthamabhyacodayatna cādādrājā

वामदेव उवाच · vāmadeva uvāca

प्रयच्छ वाम्यौ मम पार्थिव त्वं; कृतं हि ते कार्यमन्यैरशक्यम्मा त्वा वधीद्वरुणो घोरपाशै;र्ब्रह्मक्षत्रस्यान्तरे वर्तमानः

prayaccha vāmyau mama pārthiva tvaṃ; kṛtaṃ hi te kāryamanyairaśakyammā tvā vadhīdvaruṇo ghorapāśai;rbrahmakṣatrasyāntare vartamānaḥ

राजोवाचअनड्वाहौ सुव्रतौ साधु दान्ता;वेतद्विप्राणां वाहनं वामदेवताभ्यां याहि त्वं यत्र कामो महर्षे; छन्दांसि वै त्वादृशं संवहन्ति

rājovācaanaḍvāhau suvratau sādhu dāntā;vetadviprāṇāṃ vāhanaṃ vāmadevatābhyāṃ yāhi tvaṃ yatra kāmo maharṣe; chandāṃsi vai tvādṛśaṃ saṃvahanti

वामदेव उवाच · vāmadeva uvāca

छन्दांसि वै मादृशं संवहन्ति; लोकेऽमुष्मिन्पार्थिव यानि सन्तिअस्मिंस्तु लोके मम यानमेत;दस्मद्विधानामपरेषां च राजन्

chandāṃsi vai mādṛśaṃ saṃvahanti; loke'muṣminpārthiva yāni santiasmiṃstu loke mama yānameta;dasmadvidhānāmapareṣāṃ ca rājan

राजोवाचचत्वारो वा गर्दभास्त्वां वहन्तु; श्रेष्ठाश्वतर्यो हरयो वा तुरंगाःतैस्त्वं याहि क्षत्रियस्यैष वाहो; मम वाम्यौ न तवैतौ हि विद्धि

rājovācacatvāro vā gardabhāstvāṃ vahantu; śreṣṭhāśvataryo harayo vā turaṃgāḥtaistvaṃ yāhi kṣatriyasyaiṣa vāho; mama vāmyau na tavaitau hi viddhi

वामदेव उवाच · vāmadeva uvāca

घोरं व्रतं ब्राह्मणस्यैतदाहु;रेतद्राजन्यदिहाजीवमानःअयस्मया घोररूपा महान्तो; वहन्तु त्वां शितशूलाश्चतुर्धा

ghoraṃ vrataṃ brāhmaṇasyaitadāhu;retadrājanyadihājīvamānaḥayasmayā ghorarūpā mahānto; vahantu tvāṃ śitaśūlāścaturdhā

राजोवाचये त्वा विदुर्ब्राह्मणं वामदेव; वाचा हन्तुं मनसा कर्मणा वाते त्वां सशिष्यमिह पातयन्तु; मद्वाक्यनुन्नाः शितशूलासिहस्ताः

rājovācaye tvā vidurbrāhmaṇaṃ vāmadeva; vācā hantuṃ manasā karmaṇā vāte tvāṃ saśiṣyamiha pātayantu; madvākyanunnāḥ śitaśūlāsihastāḥ

वामदेव उवाच · vāmadeva uvāca

नानुयोगा ब्राह्मणानां भवन्ति; वाचा राजन्मनसा कर्मणा वायस्त्वेवं ब्रह्म तपसान्वेति विद्वां;स्तेन श्रेष्ठो भवति हि जीवमानः

nānuyogā brāhmaṇānāṃ bhavanti; vācā rājanmanasā karmaṇā vāyastvevaṃ brahma tapasānveti vidvāṃ;stena śreṣṭho bhavati hi jīvamānaḥ

मार्कण्डेय उवाच · mārkaṇḍeya uvāca

एवमुक्ते वामदेवेन राज;न्समुत्तस्थू राक्षसा घोररूपाःतैः शूलहस्तैर्वध्यमानः स राजा; प्रोवाचेदं वाक्यमुच्चैस्तदानीम्

evamukte vāmadevena rāja;nsamuttasthū rākṣasā ghorarūpāḥtaiḥ śūlahastairvadhyamānaḥ sa rājā; provācedaṃ vākyamuccaistadānīm

इक्ष्वाकवो यदि ब्रह्मन्दलो वा; विधेया मे यदि वान्ये विशोऽपिनोत्स्रक्ष्येऽहं वामदेवस्य वाम्यौ; नैवंविधा धर्मशीला भवन्ति

ikṣvākavo yadi brahmandalo vā; vidheyā me yadi vānye viśo'pinotsrakṣye'haṃ vāmadevasya vāmyau; naivaṃvidhā dharmaśīlā bhavanti

एवं ब्रुवन्नेव स यातुधानै;र्हतो जगामाशु महीं क्षितीशःततो विदित्वा नृपतिं निपातित;मिक्ष्वाकवो वै दलमभ्यषिञ्चन्

evaṃ bruvanneva sa yātudhānai;rhato jagāmāśu mahīṃ kṣitīśaḥtato viditvā nṛpatiṃ nipātita;mikṣvākavo vai dalamabhyaṣiñcan

राज्ये तदा तत्र गत्वा स विप्रः; प्रोवाचेदं वचनं वामदेवःदलं राजानं ब्राह्मणानां हि देय;मेवं राजन्सर्वधर्मेषु दृष्टम्

rājye tadā tatra gatvā sa vipraḥ; provācedaṃ vacanaṃ vāmadevaḥdalaṃ rājānaṃ brāhmaṇānāṃ hi deya;mevaṃ rājansarvadharmeṣu dṛṣṭam

बिभेषि चेत्त्वमधर्मान्नरेन्द्र; प्रयच्छ मे शीघ्रमेवाद्य वाम्यौएतच्छ्रुत्वा वामदेवस्य वाक्यं; स पार्थिवः सूतमुवाच रोषात्

bibheṣi cettvamadharmānnarendra; prayaccha me śīghramevādya vāmyauetacchrutvā vāmadevasya vākyaṃ; sa pārthivaḥ sūtamuvāca roṣāt

एकं हि मे सायकं चित्ररूपं; दिग्धं विषेणाहर संगृहीतम्येन विद्धो वामदेवः शयीत; संदश्यमानः श्वभिरार्तरूपः

ekaṃ hi me sāyakaṃ citrarūpaṃ; digdhaṃ viṣeṇāhara saṃgṛhītamyena viddho vāmadevaḥ śayīta; saṃdaśyamānaḥ śvabhirārtarūpaḥ

वामदेव उवाच · vāmadeva uvāca

जानामि पुत्रं दशवर्षं तवाहं; जातं महिष्यां श्येनजितं नरेन्द्रतं जहि त्वं मद्वचनात्प्रणुन्न;स्तूर्णं प्रियं सायकैर्घोररूपैः

jānāmi putraṃ daśavarṣaṃ tavāhaṃ; jātaṃ mahiṣyāṃ śyenajitaṃ narendrataṃ jahi tvaṃ madvacanātpraṇunna;stūrṇaṃ priyaṃ sāyakairghorarūpaiḥ

मार्कण्डेय उवाच · mārkaṇḍeya uvāca

एवमुक्तो वामदेवेन राज;न्नन्तःपुरे राजपुत्रं जघानस सायकस्तिग्मतेजा विसृष्टः; श्रुत्वा दलस्तच्च वाक्यं बभाषे

evamukto vāmadevena rāja;nnantaḥpure rājaputraṃ jaghānasa sāyakastigmatejā visṛṣṭaḥ; śrutvā dalastacca vākyaṃ babhāṣe

इक्ष्वाकवो हन्त चरामि वः प्रियं; निहन्मीमं विप्रमद्य प्रमथ्यआनीयतामपरस्तिग्मतेजाः; पश्यध्वं मे वीर्यमद्य क्षितीशाः

ikṣvākavo hanta carāmi vaḥ priyaṃ; nihanmīmaṃ vipramadya pramathyaānīyatāmaparastigmatejāḥ; paśyadhvaṃ me vīryamadya kṣitīśāḥ

वामदेव उवाच · vāmadeva uvāca

यं त्वमेनं सायकं घोररूपं; विषेण दिग्धं मम संदधासिन त्वमेनं शरवर्यं विमोक्तुं; संधातुं वा शक्ष्यसि मानवेन्द्र

yaṃ tvamenaṃ sāyakaṃ ghorarūpaṃ; viṣeṇa digdhaṃ mama saṃdadhāsina tvamenaṃ śaravaryaṃ vimoktuṃ; saṃdhātuṃ vā śakṣyasi mānavendra

राजोवाचइक्ष्वाकवः पश्यत मां गृहीतं; न वै शक्नोम्येष शरं विमोक्तुम्न चास्य कर्तुं नाशमभ्युत्सहामि; आयुष्मान्वै जीवतु वामदेवः

rājovācaikṣvākavaḥ paśyata māṃ gṛhītaṃ; na vai śaknomyeṣa śaraṃ vimoktumna cāsya kartuṃ nāśamabhyutsahāmi; āyuṣmānvai jīvatu vāmadevaḥ

वामदेव उवाच · vāmadeva uvāca

संस्पृशैनां महिषीं सायकेन; ततस्तस्मादेनसो मोक्ष्यसे त्वम्

saṃspṛśaināṃ mahiṣīṃ sāyakena; tatastasmādenaso mokṣyase tvam

मार्कण्डेय उवाच · mārkaṇḍeya uvāca

ततस्तथा कृतवान्पार्थिवस्तु; ततो मुनिं राजपुत्री बभाषेयथा युक्तं वामदेवाहमेनं; दिने दिने संविशन्ती व्यशंसम्ब्राह्मणेभ्यो मृगयन्ती सूनृतानि; तथा ब्रह्मन्पुण्यलोकं लभेयम्

tatastathā kṛtavānpārthivastu; tato muniṃ rājaputrī babhāṣeyathā yuktaṃ vāmadevāhamenaṃ; dine dine saṃviśantī vyaśaṃsambrāhmaṇebhyo mṛgayantī sūnṛtāni; tathā brahmanpuṇyalokaṃ labheyam

वामदेव उवाच · vāmadeva uvāca

त्वया त्रातं राजकुलं शुभेक्षणे; वरं वृणीष्वाप्रतिमं ददानि तेप्रशाधीमं स्वजनं राजपुत्रि; इक्ष्वाकुराज्यं सुमहच्चाप्यनिन्द्ये

tvayā trātaṃ rājakulaṃ śubhekṣaṇe; varaṃ vṛṇīṣvāpratimaṃ dadāni tepraśādhīmaṃ svajanaṃ rājaputri; ikṣvākurājyaṃ sumahaccāpyanindye

राजपुत्र्युवाचवरं वृणे भगवन्नेकमेव; विमुच्यतां किल्बिषादद्य भर्ताशिवेन चाध्याहि सपुत्रबान्धवं; वरो वृतो ह्येष मया द्विजाग्र्य

rājaputryuvācavaraṃ vṛṇe bhagavannekameva; vimucyatāṃ kilbiṣādadya bhartāśivena cādhyāhi saputrabāndhavaṃ; varo vṛto hyeṣa mayā dvijāgrya

मार्कण्डेय उवाच · mārkaṇḍeya uvāca

श्रुत्वा वचः स मुनी राजपुत्र्या;स्तथास्त्विति प्राह कुरुप्रवीरततः स राजा मुदितो बभूव; वाम्यौ चास्मै संप्रददौ प्रणम्य

śrutvā vacaḥ sa munī rājaputryā;stathāstviti prāha kurupravīratataḥ sa rājā mudito babhūva; vāmyau cāsmai saṃpradadau praṇamya