Parva.Adhyaya 3.229

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

अथ दुर्योधनो राजा तत्र तत्र वने वसन्जगाम घोषानभितस्तत्र चक्रे निवेशनम्

atha duryodhano rājā tatra tatra vane vasanjagāma ghoṣānabhitastatra cakre niveśanam

रमणीये समाज्ञाते सोदके समहीरुहेदेशे सर्वगुणोपेते चक्रुरावसथं नराः

ramaṇīye samājñāte sodake samahīruhedeśe sarvaguṇopete cakrurāvasathaṃ narāḥ

तथैव तत्समीपस्थान्पृथगावसथान्बहून्कर्णस्य शकुनेश्चैव भ्रातॄणां चैव सर्वशः

tathaiva tatsamīpasthānpṛthagāvasathānbahūnkarṇasya śakuneścaiva bhrātṝṇāṃ caiva sarvaśaḥ

ददर्श स तदा गावः शतशोऽथ सहस्रशःअङ्कैर्लक्षैश्च ताः सर्वा लक्षयामास पार्थिवः

dadarśa sa tadā gāvaḥ śataśo'tha sahasraśaḥaṅkairlakṣaiśca tāḥ sarvā lakṣayāmāsa pārthivaḥ

अङ्कयामास वत्सांश्च जज्ञे चोपसृतास्त्वपिबालवत्साश्च या गावः कालयामास ता अपि

aṅkayāmāsa vatsāṃśca jajñe copasṛtāstvapibālavatsāśca yā gāvaḥ kālayāmāsa tā api

अथ स स्मारणं कृत्वा लक्षयित्वा त्रिहायनान्वृतो गोपालकैः प्रीतो व्यहरत्कुरुनन्दनः

atha sa smāraṇaṃ kṛtvā lakṣayitvā trihāyanānvṛto gopālakaiḥ prīto vyaharatkurunandanaḥ

स च पौरजनः सर्वः सैनिकाश्च सहस्रशःयथोपजोषं चिक्रीडुर्वने तस्मिन्यथामराः

sa ca paurajanaḥ sarvaḥ sainikāśca sahasraśaḥyathopajoṣaṃ cikrīḍurvane tasminyathāmarāḥ

ततो गोपाः प्रगातारः कुशला नृत्तवादितेधार्तराष्ट्रमुपातिष्ठन्कन्याश्चैव स्वलंकृताः

tato gopāḥ pragātāraḥ kuśalā nṛttavāditedhārtarāṣṭramupātiṣṭhankanyāścaiva svalaṃkṛtāḥ

स स्त्रीगणवृतो राजा प्रहृष्टः प्रददौ वसुतेभ्यो यथार्हमन्नानि पानानि विविधानि च

sa strīgaṇavṛto rājā prahṛṣṭaḥ pradadau vasutebhyo yathārhamannāni pānāni vividhāni ca

ततस्ते सहिताः सर्वे तरक्षून्महिषान्मृगान्गवयर्क्षवराहांश्च समन्तात्पर्यकालयन्

tataste sahitāḥ sarve tarakṣūnmahiṣānmṛgāngavayarkṣavarāhāṃśca samantātparyakālayan

स ताञ्शरैर्विनिर्भिन्दन्गजान्बध्नन्महावनेरमणीयेषु देशेषु ग्राहयामास वै मृगान्

sa tāñśarairvinirbhindangajānbadhnanmahāvaneramaṇīyeṣu deśeṣu grāhayāmāsa vai mṛgān

गोरसानुपयुञ्जान उपभोगांश्च भारतपश्यन्सुरमणीयानि पुष्पितानि वनानि च

gorasānupayuñjāna upabhogāṃśca bhāratapaśyansuramaṇīyāni puṣpitāni vanāni ca

मत्तभ्रमरजुष्टानि बर्हिणाभिरुतानि चअगच्छदानुपूर्व्येण पुण्यं द्वैतवनं सरःऋद्ध्या परमया युक्तो महेन्द्र इव वज्रभृत्

mattabhramarajuṣṭāni barhiṇābhirutāni caagacchadānupūrvyeṇa puṇyaṃ dvaitavanaṃ saraḥṛddhyā paramayā yukto mahendra iva vajrabhṛt

यदृच्छया च तदहो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरःईजे राजर्षियज्ञेन सद्यस्केन विशां पतेदिव्येन विधिना राजा वन्येन कुरुसत्तमः

yadṛcchayā ca tadaho dharmaputro yudhiṣṭhiraḥīje rājarṣiyajñena sadyaskena viśāṃ patedivyena vidhinā rājā vanyena kurusattamaḥ

कृत्वा निवेशमभितः सरसस्तस्य कौरवःद्रौपद्या सहितो धीमान्धर्मपत्न्या नराधिपः

kṛtvā niveśamabhitaḥ sarasastasya kauravaḥdraupadyā sahito dhīmāndharmapatnyā narādhipaḥ

ततो दुर्योधनः प्रेष्यानादिदेश सहानुजःआक्रीडावसथाः क्षिप्रं क्रियन्तामिति भारत

tato duryodhanaḥ preṣyānādideśa sahānujaḥākrīḍāvasathāḥ kṣipraṃ kriyantāmiti bhārata

ते तथेत्येव कौरव्यमुक्त्वा वचनकारिणःचिकीर्षन्तस्तदाक्रीडाञ्जग्मुर्द्वैतवनं सरः

te tathetyeva kauravyamuktvā vacanakāriṇaḥcikīrṣantastadākrīḍāñjagmurdvaitavanaṃ saraḥ

सेनाग्रं धार्तराष्ट्रस्य प्राप्तं द्वैतवनं सरःप्रविशन्तं वनद्वारि गन्धर्वाः समवारयन्

senāgraṃ dhārtarāṣṭrasya prāptaṃ dvaitavanaṃ saraḥpraviśantaṃ vanadvāri gandharvāḥ samavārayan

तत्र गन्धर्वराजो वै पूर्वमेव विशां पतेकुबेरभवनाद्राजन्नाजगाम गणावृतः

tatra gandharvarājo vai pūrvameva viśāṃ patekuberabhavanādrājannājagāma gaṇāvṛtaḥ

गणैरप्सरसां चैव त्रिदशानां तथात्मजैःविहारशीलः क्रीडार्थं तेन तत्संवृतं सरः

gaṇairapsarasāṃ caiva tridaśānāṃ tathātmajaiḥvihāraśīlaḥ krīḍārthaṃ tena tatsaṃvṛtaṃ saraḥ

तेन तत्संवृतं दृष्ट्वा ते राजपरिचारकाःप्रतिजग्मुस्ततो राजन्यत्र दुर्योधनो नृपः

tena tatsaṃvṛtaṃ dṛṣṭvā te rājaparicārakāḥpratijagmustato rājanyatra duryodhano nṛpaḥ

स तु तेषां वचः श्रुत्वा सैनिकान्युद्धदुर्मदान्प्रेषयामास कौरव्य उत्सारयत तानिति

sa tu teṣāṃ vacaḥ śrutvā sainikānyuddhadurmadānpreṣayāmāsa kauravya utsārayata tāniti

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राज्ञः सेनाग्रयायिनःसरो द्वैतवनं गत्वा गन्धर्वानिदमब्रुवन्

tasya tadvacanaṃ śrutvā rājñaḥ senāgrayāyinaḥsaro dvaitavanaṃ gatvā gandharvānidamabruvan

राजा दुर्योधनो नाम धृतराष्ट्रसुतो बलीविजिहीर्षुरिहायाति तदर्थमपसर्पत

rājā duryodhano nāma dhṛtarāṣṭrasuto balīvijihīrṣurihāyāti tadarthamapasarpata

एवमुक्तास्तु गन्धर्वाः प्रहसन्तो विशां पतेप्रत्यब्रुवंस्तान्पुरुषानिदं सुपरुषं वचः

evamuktāstu gandharvāḥ prahasanto viśāṃ patepratyabruvaṃstānpuruṣānidaṃ suparuṣaṃ vacaḥ

न चेतयति वो राजा मन्दबुद्धिः सुयोधनःयोऽस्मानाज्ञापयत्येवं वश्यानिव दिवौकसः

na cetayati vo rājā mandabuddhiḥ suyodhanaḥyo'smānājñāpayatyevaṃ vaśyāniva divaukasaḥ

यूयं मुमूर्षवश्चापि मन्दप्रज्ञा न संशयःये तस्य वचनादेवमस्मान्ब्रूत विचेतसः

yūyaṃ mumūrṣavaścāpi mandaprajñā na saṃśayaḥye tasya vacanādevamasmānbrūta vicetasaḥ

गच्छत त्वरिताः सर्वे यत्र राजा स कौरवःद्वेष्यं माद्यैव गच्छध्वं धर्मराजनिवेशनम्

gacchata tvaritāḥ sarve yatra rājā sa kauravaḥdveṣyaṃ mādyaiva gacchadhvaṃ dharmarājaniveśanam

एवमुक्तास्तु गन्धर्वै राज्ञः सेनाग्रयायिनःसंप्राद्रवन्यतो राजा धृतराष्ट्रसुतोऽभवत्

evamuktāstu gandharvai rājñaḥ senāgrayāyinaḥsaṃprādravanyato rājā dhṛtarāṣṭrasuto'bhavat