Parva.Adhyaya 3.231

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

गन्धर्वैस्तु महाराज भग्ने कर्णे महारथेसंप्राद्रवच्चमूः सर्वा धार्तराष्ट्रस्य पश्यतः

gandharvaistu mahārāja bhagne karṇe mahārathesaṃprādravaccamūḥ sarvā dhārtarāṣṭrasya paśyataḥ

तान्दृष्ट्वा द्रवतः सर्वान्धार्तराष्ट्रान्पराङ्मुखान्दुर्योधनो महाराज नासीत्तत्र पराङ्मुखः

tāndṛṣṭvā dravataḥ sarvāndhārtarāṣṭrānparāṅmukhānduryodhano mahārāja nāsīttatra parāṅmukhaḥ

तामापतन्तीं संप्रेक्ष्य गन्धर्वाणां महाचमूम्महता शरवर्षेण सोऽभ्यवर्षदरिंदमः

tāmāpatantīṃ saṃprekṣya gandharvāṇāṃ mahācamūmmahatā śaravarṣeṇa so'bhyavarṣadariṃdamaḥ

अचिन्त्य शरवर्षं तु गन्धर्वास्तस्य तं रथम्दुर्योधनं जिघांसन्तः समन्तात्पर्यवारयन्

acintya śaravarṣaṃ tu gandharvāstasya taṃ rathamduryodhanaṃ jighāṃsantaḥ samantātparyavārayan

युगमीषां वरूथं च तथैव ध्वजसारथीअश्वांस्त्रिवेणुं तल्पं च तिलशोऽभ्यहनन्रथम्

yugamīṣāṃ varūthaṃ ca tathaiva dhvajasārathīaśvāṃstriveṇuṃ talpaṃ ca tilaśo'bhyahananratham

दुर्योधनं चित्रसेनो विरथं पतितं भुविअभिद्रुत्य महाबाहुर्जीवग्राहमथाग्रहीत्

duryodhanaṃ citraseno virathaṃ patitaṃ bhuviabhidrutya mahābāhurjīvagrāhamathāgrahīt

तस्मिन्गृहीते राजेन्द्र स्थितं दुःशासनं रथेपर्यगृह्णन्त गन्धर्वाः परिवार्य समन्ततः

tasmingṛhīte rājendra sthitaṃ duḥśāsanaṃ ratheparyagṛhṇanta gandharvāḥ parivārya samantataḥ

विविंशतिं चित्रसेनमादायान्ये प्रदुद्रुवुःविन्दानुविन्दावपरे राजदारांश्च सर्वशः

viviṃśatiṃ citrasenamādāyānye pradudruvuḥvindānuvindāvapare rājadārāṃśca sarvaśaḥ

सैन्यास्तु धार्तराष्ट्रस्य गन्धर्वैः समभिद्रुताःपूर्वं प्रभग्नैः सहिताः पाण्डवानभ्ययुस्तदा

sainyāstu dhārtarāṣṭrasya gandharvaiḥ samabhidrutāḥpūrvaṃ prabhagnaiḥ sahitāḥ pāṇḍavānabhyayustadā

शकटापणवेश्याश्च यानयुग्यं च सर्वशःशरणं पाण्डवाञ्जग्मुर्ह्रियमाणे महीपतौ

śakaṭāpaṇaveśyāśca yānayugyaṃ ca sarvaśaḥśaraṇaṃ pāṇḍavāñjagmurhriyamāṇe mahīpatau

प्रियदर्शनो महाबाहुर्धार्तराष्ट्रो महाबलःगन्धर्वैर्ह्रियते राजा पार्थास्तमनुधावत

priyadarśano mahābāhurdhārtarāṣṭro mahābalaḥgandharvairhriyate rājā pārthāstamanudhāvata

दुःशासनो दुर्विषहो दुर्मुखो दुर्जयस्तथाबद्ध्वा ह्रियन्ते गन्धर्वै राजदाराश्च सर्वशः

duḥśāsano durviṣaho durmukho durjayastathābaddhvā hriyante gandharvai rājadārāśca sarvaśaḥ

इति दुर्योधनामात्याः क्रोशन्तो राजगृद्धिनःआर्ता दीनस्वराः सर्वे युधिष्ठिरमुपागमन्

iti duryodhanāmātyāḥ krośanto rājagṛddhinaḥārtā dīnasvarāḥ sarve yudhiṣṭhiramupāgaman

तांस्तथा व्यथितान्दीनान्भिक्षमाणान्युधिष्ठिरम्वृद्धान्दुर्योधनामात्यान्भीमसेनोऽभ्यभाषत

tāṃstathā vyathitāndīnānbhikṣamāṇānyudhiṣṭhiramvṛddhānduryodhanāmātyānbhīmaseno'bhyabhāṣata

अन्यथा वर्तमानानामर्थो जातोऽयमन्यथाअस्माभिर्यदनुष्ठेयं गन्धर्वैस्तदनुष्ठितम्

anyathā vartamānānāmartho jāto'yamanyathāasmābhiryadanuṣṭheyaṃ gandharvaistadanuṣṭhitam

दुर्मन्त्रितमिदं तात राज्ञो दुर्द्यूतदेविनःद्वेष्टारमन्ये क्लीबस्य पातयन्तीति नः श्रुतम्

durmantritamidaṃ tāta rājño durdyūtadevinaḥdveṣṭāramanye klībasya pātayantīti naḥ śrutam

तदिदं कृतं नः प्रत्यक्षं गन्धर्वैरतिमानुषम्दिष्ट्या लोके पुमानस्ति कश्चिदस्मत्प्रिये स्थितःयेनास्माकं हृतो भार आसीनानां सुखावहः

tadidaṃ kṛtaṃ naḥ pratyakṣaṃ gandharvairatimānuṣamdiṣṭyā loke pumānasti kaścidasmatpriye sthitaḥyenāsmākaṃ hṛto bhāra āsīnānāṃ sukhāvahaḥ

शीतवातातपसहांस्तपसा चैव कर्शितान्समस्थो विषमस्थान्हि द्रष्टुमिच्छति दुर्मतिः

śītavātātapasahāṃstapasā caiva karśitānsamastho viṣamasthānhi draṣṭumicchati durmatiḥ

अधर्मचारिणस्तस्य कौरव्यस्य दुरात्मनःये शीलमनुवर्तन्ते ते पश्यन्ति पराभवम्

adharmacāriṇastasya kauravyasya durātmanaḥye śīlamanuvartante te paśyanti parābhavam

अधर्मो हि कृतस्तेन येनैतदुपशिक्षितम्अनृशंसास्तु कौन्तेयास्तस्याध्यक्षान्ब्रवीमि वः

adharmo hi kṛtastena yenaitadupaśikṣitamanṛśaṃsāstu kaunteyāstasyādhyakṣānbravīmi vaḥ

एवं ब्रुवाणं कौन्तेयं भीमसेनममर्षणम्न कालः परुषस्यायमिति राजाभ्यभाषत

evaṃ bruvāṇaṃ kaunteyaṃ bhīmasenamamarṣaṇamna kālaḥ paruṣasyāyamiti rājābhyabhāṣata