Parva.Adhyaya 3.242

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततस्तु शिल्पिनः सर्वे अमात्यप्रवराश्च हविदुरश्च महाप्राज्ञो धार्तराष्ट्रे न्यवेदयत्

tatastu śilpinaḥ sarve amātyapravarāśca haviduraśca mahāprājño dhārtarāṣṭre nyavedayat

सज्जं क्रतुवरं राजन्कालप्राप्तं च भारतसौवर्णं च कृतं दिव्यं लाङ्गलं सुमहाधनम्

sajjaṃ kratuvaraṃ rājankālaprāptaṃ ca bhāratasauvarṇaṃ ca kṛtaṃ divyaṃ lāṅgalaṃ sumahādhanam

एतच्छ्रुत्वा नृपश्रेष्ठो धार्तराष्ट्रो विशां पतेआज्ञापयामास नृपः क्रतुराजप्रवर्तनम्

etacchrutvā nṛpaśreṣṭho dhārtarāṣṭro viśāṃ pateājñāpayāmāsa nṛpaḥ kraturājapravartanam

ततः प्रववृते यज्ञः प्रभूतान्नः सुसंस्कृतःदीक्षितश्चापि गान्धारिर्यथाशास्त्रं यथाक्रमम्

tataḥ pravavṛte yajñaḥ prabhūtānnaḥ susaṃskṛtaḥdīkṣitaścāpi gāndhāriryathāśāstraṃ yathākramam

प्रहृष्टो धृतराष्ट्रोऽभूद्विदुरश्च महायशाःभीष्मो द्रोणः कृपः कर्णो गान्धारी च यशस्विनी

prahṛṣṭo dhṛtarāṣṭro'bhūdviduraśca mahāyaśāḥbhīṣmo droṇaḥ kṛpaḥ karṇo gāndhārī ca yaśasvinī

निमन्त्रणार्थं दूतांश्च प्रेषयामास शीघ्रगान्पार्थिवानां च राजेन्द्र ब्राह्मणानां तथैव चते प्रयाता यथोद्दिष्टं दूतास्त्वरितवाहनाः

nimantraṇārthaṃ dūtāṃśca preṣayāmāsa śīghragānpārthivānāṃ ca rājendra brāhmaṇānāṃ tathaiva cate prayātā yathoddiṣṭaṃ dūtāstvaritavāhanāḥ

तत्र कंचित्प्रयातं तु दूतं दुःशासनोऽब्रवीत्गच्छ द्वैतवनं शीघ्रं पाण्डवान्पापपूरुषान्निमन्त्रय यथान्यायं विप्रांस्तस्मिन्महावने

tatra kaṃcitprayātaṃ tu dūtaṃ duḥśāsano'bravītgaccha dvaitavanaṃ śīghraṃ pāṇḍavānpāpapūruṣānnimantraya yathānyāyaṃ viprāṃstasminmahāvane

स गत्वा पाण्डवावासमुवाचाभिप्रणम्य तान्दुर्योधनो महाराज यजते नृपसत्तमः

sa gatvā pāṇḍavāvāsamuvācābhipraṇamya tānduryodhano mahārāja yajate nṛpasattamaḥ

स्ववीर्यार्जितमर्थौघमवाप्य कुरुनन्दनःतत्र गच्छन्ति राजानो ब्राह्मणाश्च ततस्ततः

svavīryārjitamarthaughamavāpya kurunandanaḥtatra gacchanti rājāno brāhmaṇāśca tatastataḥ

अहं तु प्रेषितो राजन्कौरवेण महात्मनाआमन्त्रयति वो राजा धार्तराष्ट्रो जनेश्वरःमनोऽभिलषितं राज्ञस्तं क्रतुं द्रष्टुमर्हथ

ahaṃ tu preṣito rājankauraveṇa mahātmanāāmantrayati vo rājā dhārtarāṣṭro janeśvaraḥmano'bhilaṣitaṃ rājñastaṃ kratuṃ draṣṭumarhatha

ततो युधिष्ठिरो राजा तच्छ्रुत्वा दूतभाषितम्अब्रवीन्नृपशार्दूलो दिष्ट्या राजा सुयोधनःयजते क्रतुमुख्येन पूर्वेषां कीर्तिवर्धनः

tato yudhiṣṭhiro rājā tacchrutvā dūtabhāṣitamabravīnnṛpaśārdūlo diṣṭyā rājā suyodhanaḥyajate kratumukhyena pūrveṣāṃ kīrtivardhanaḥ

वयमप्युपयास्यामो न त्विदानीं कथंचनसमयः परिपाल्यो नो यावद्वर्षं त्रयोदशम्

vayamapyupayāsyāmo na tvidānīṃ kathaṃcanasamayaḥ paripālyo no yāvadvarṣaṃ trayodaśam

श्रुत्वैतद्धर्मराजस्य भीमो वचनमब्रवीत्तदा तु नृपतिर्गन्ता धर्मराजो युधिष्ठिरः

śrutvaitaddharmarājasya bhīmo vacanamabravīttadā tu nṛpatirgantā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ

अस्त्रशस्त्रप्रदीप्तेऽग्नौ यदा तं पातयिष्यतिवर्षात्त्रयोदशादूर्ध्वं रणसत्रे नराधिपः

astraśastrapradīpte'gnau yadā taṃ pātayiṣyativarṣāttrayodaśādūrdhvaṃ raṇasatre narādhipaḥ

यदा क्रोधहविर्मोक्ता धार्तराष्ट्रेषु पाण्डवःआगन्तारस्तदा स्मेति वाच्यस्ते स सुयोधनः

yadā krodhahavirmoktā dhārtarāṣṭreṣu pāṇḍavaḥāgantārastadā smeti vācyaste sa suyodhanaḥ

शेषास्तु पाण्डवा राजन्नैवोचुः किंचिदप्रियम्दूतश्चापि यथावृत्तं धार्तराष्ट्रे न्यवेदयत्

śeṣāstu pāṇḍavā rājannaivocuḥ kiṃcidapriyamdūtaścāpi yathāvṛttaṃ dhārtarāṣṭre nyavedayat

अथाजग्मुर्नरश्रेष्ठा नानाजनपदेश्वराःब्राह्मणाश्च महाभागा धार्तराष्ट्रपुरं प्रति

athājagmurnaraśreṣṭhā nānājanapadeśvarāḥbrāhmaṇāśca mahābhāgā dhārtarāṣṭrapuraṃ prati

ते त्वर्चिता यथाशास्त्रं यथावर्णं यथाक्रमम्मुदा परमया युक्ताः प्रीत्या चापि नरेश्वर

te tvarcitā yathāśāstraṃ yathāvarṇaṃ yathākramammudā paramayā yuktāḥ prītyā cāpi nareśvara

धृतराष्ट्रोऽपि राजेन्द्र संवृतः सर्वकौरवैःहर्षेण महता युक्तो विदुरं प्रत्यभाषत

dhṛtarāṣṭro'pi rājendra saṃvṛtaḥ sarvakauravaiḥharṣeṇa mahatā yukto viduraṃ pratyabhāṣata

यथा सुखी जनः सर्वः क्षत्तः स्यादन्नसंयुतःतुष्येच्च यज्ञसदने तथा क्षिप्रं विधीयताम्

yathā sukhī janaḥ sarvaḥ kṣattaḥ syādannasaṃyutaḥtuṣyecca yajñasadane tathā kṣipraṃ vidhīyatām

विदुरस्त्वेवमाज्ञप्तः सर्ववर्णानरिंदमयथाप्रमाणतो विद्वान्पूजयामास धर्मवित्

vidurastvevamājñaptaḥ sarvavarṇānariṃdamayathāpramāṇato vidvānpūjayāmāsa dharmavit

भक्ष्यभोज्यान्नपानेन माल्यैश्चापि सुगन्धिभिःवासोभिर्विविधैश्चैव योजयामास हृष्टवत्

bhakṣyabhojyānnapānena mālyaiścāpi sugandhibhiḥvāsobhirvividhaiścaiva yojayāmāsa hṛṣṭavat

कृत्वा ह्यवभृथं वीरो यथाशास्त्रं यथाक्रमम्सान्त्वयित्वा च राजेन्द्रो दत्त्वा च विविधं वसुविसर्जयामास नृपान्ब्राह्मणांश्च सहस्रशः

kṛtvā hyavabhṛthaṃ vīro yathāśāstraṃ yathākramamsāntvayitvā ca rājendro dattvā ca vividhaṃ vasuvisarjayāmāsa nṛpānbrāhmaṇāṃśca sahasraśaḥ

विसर्जयित्वा स नृपान्भ्रातृभिः परिवारितःविवेश हास्तिनपुरं सहितः कर्णसौबलैः

visarjayitvā sa nṛpānbhrātṛbhiḥ parivāritaḥviveśa hāstinapuraṃ sahitaḥ karṇasaubalaiḥ