Mahabharata · 29 verses
Read this chapter as a bookजनमेजय उवाच · janamejaya uvāca
किं तद्गुह्यं न चाख्यातं कर्णायेहोष्णरश्मिनाकीदृशे कुण्डले ते च कवचं चैव कीदृशम्
kiṃ tadguhyaṃ na cākhyātaṃ karṇāyehoṣṇaraśminākīdṛśe kuṇḍale te ca kavacaṃ caiva kīdṛśam
कुतश्च कवचं तस्य कुण्डले चैव सत्तमएतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तन्मे ब्रूहि तपोधन
kutaśca kavacaṃ tasya kuṇḍale caiva sattamaetadicchāmyahaṃ śrotuṃ tanme brūhi tapodhana
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
अयं राजन्ब्रवीम्येतद्यत्तद्गुह्यं विभावसोःयादृशे कुण्डले चैव कवचं चैव यादृशम्
ayaṃ rājanbravīmyetadyattadguhyaṃ vibhāvasoḥyādṛśe kuṇḍale caiva kavacaṃ caiva yādṛśam
कुन्तिभोजं पुरा राजन्ब्राह्मणः समुपस्थितःतिग्मतेजा महाप्रांशुः श्मश्रुदण्डजटाधरः
kuntibhojaṃ purā rājanbrāhmaṇaḥ samupasthitaḥtigmatejā mahāprāṃśuḥ śmaśrudaṇḍajaṭādharaḥ
दर्शनीयोऽनवद्याङ्गस्तेजसा प्रज्वलन्निवमधुपिङ्गो मधुरवाक्तपःस्वाध्यायभूषणः
darśanīyo'navadyāṅgastejasā prajvalannivamadhupiṅgo madhuravāktapaḥsvādhyāyabhūṣaṇaḥ
स राजानं कुन्तिभोजमब्रवीत्सुमहातपाःभिक्षामिच्छाम्यहं भोक्तुं तव गेहे विमत्सर
sa rājānaṃ kuntibhojamabravītsumahātapāḥbhikṣāmicchāmyahaṃ bhoktuṃ tava gehe vimatsara
न मे व्यलीकं कर्तव्यं त्वया वा तव चानुगैःएवं वत्स्यामि ते गेहे यदि ते रोचतेऽनघ
na me vyalīkaṃ kartavyaṃ tvayā vā tava cānugaiḥevaṃ vatsyāmi te gehe yadi te rocate'nagha
यथाकामं च गच्छेयमागच्छेयं तथैव चशय्यासने च मे राजन्नापराध्येत कश्चन
yathākāmaṃ ca gaccheyamāgaccheyaṃ tathaiva caśayyāsane ca me rājannāparādhyeta kaścana
तमब्रवीत्कुन्तिभोजः प्रीतियुक्तमिदं वचःएवमस्तु परं चेति पुनश्चैनमथाब्रवीत्
tamabravītkuntibhojaḥ prītiyuktamidaṃ vacaḥevamastu paraṃ ceti punaścainamathābravīt
मम कन्या महाब्रह्मन्पृथा नाम यशस्विनीशीलवृत्तान्विता साध्वी नियता न च मानिनी
mama kanyā mahābrahmanpṛthā nāma yaśasvinīśīlavṛttānvitā sādhvī niyatā na ca māninī
उपस्थास्यति सा त्वां वै पूजयानवमन्य चतस्याश्च शीलवृत्तेन तुष्टिं समुपयास्यसि
upasthāsyati sā tvāṃ vai pūjayānavamanya catasyāśca śīlavṛttena tuṣṭiṃ samupayāsyasi
एवमुक्त्वा तु तं विप्रमभिपूज्य यथाविधिउवाच कन्यामभ्येत्य पृथां पृथुललोचनाम्
evamuktvā tu taṃ vipramabhipūjya yathāvidhiuvāca kanyāmabhyetya pṛthāṃ pṛthulalocanām
अयं वत्से महाभागो ब्राह्मणो वस्तुमिच्छतिमम गेहे मया चास्य तथेत्येवं प्रतिश्रुतम्
ayaṃ vatse mahābhāgo brāhmaṇo vastumicchatimama gehe mayā cāsya tathetyevaṃ pratiśrutam
त्वयि वत्से पराश्वस्य ब्राह्मणस्याभिराधनम्तन्मे वाक्यं न मिथ्या त्वं कर्तुमर्हसि कर्हिचित्
tvayi vatse parāśvasya brāhmaṇasyābhirādhanamtanme vākyaṃ na mithyā tvaṃ kartumarhasi karhicit
अयं तपस्वी भगवान्स्वाध्यायनियतो द्विजःयद्यद्ब्रूयान्महातेजास्तत्तद्देयममत्सरात्
ayaṃ tapasvī bhagavānsvādhyāyaniyato dvijaḥyadyadbrūyānmahātejāstattaddeyamamatsarāt
ब्राह्मणा हि परं तेजो ब्राह्मणा हि परं तपःब्राह्मणानां नमस्कारैः सूर्यो दिवि विराजते
brāhmaṇā hi paraṃ tejo brāhmaṇā hi paraṃ tapaḥbrāhmaṇānāṃ namaskāraiḥ sūryo divi virājate
अमानयन्हि मानार्हान्वातापिश्च महासुरःनिहतो ब्रह्मदण्डेन तालजङ्घस्तथैव च
amānayanhi mānārhānvātāpiśca mahāsuraḥnihato brahmadaṇḍena tālajaṅghastathaiva ca
सोऽयं वत्से महाभार आहितस्त्वयि सांप्रतम्त्वं सदा नियता कुर्या ब्राह्मणस्याभिराधनम्
so'yaṃ vatse mahābhāra āhitastvayi sāṃpratamtvaṃ sadā niyatā kuryā brāhmaṇasyābhirādhanam
जानामि प्रणिधानं ते बाल्यात्प्रभृति नन्दिनिब्राह्मणेष्विह सर्वेषु गुरुबन्धुषु चैव ह
jānāmi praṇidhānaṃ te bālyātprabhṛti nandinibrāhmaṇeṣviha sarveṣu gurubandhuṣu caiva ha
तथा प्रेष्येषु सर्वेषु मित्रसंबन्धिमातृषुमयि चैव यथावत्त्वं सर्वमादृत्य वर्तसे
tathā preṣyeṣu sarveṣu mitrasaṃbandhimātṛṣumayi caiva yathāvattvaṃ sarvamādṛtya vartase
न ह्यतुष्टो जनोऽस्तीह पुरे चान्तःपुरे च तेसम्यग्वृत्त्यानवद्याङ्गि तव भृत्यजनेष्वपि
na hyatuṣṭo jano'stīha pure cāntaḥpure ca tesamyagvṛttyānavadyāṅgi tava bhṛtyajaneṣvapi
संदेष्टव्यां तु मन्ये त्वां द्विजातिं कोपनं प्रतिपृथे बालेति कृत्वा वै सुता चासि ममेति च
saṃdeṣṭavyāṃ tu manye tvāṃ dvijātiṃ kopanaṃ pratipṛthe bāleti kṛtvā vai sutā cāsi mameti ca
वृष्णीनां त्वं कुले जाता शूरस्य दयिता सुतादत्ता प्रीतिमता मह्यं पित्रा बाला पुरा स्वयम्
vṛṣṇīnāṃ tvaṃ kule jātā śūrasya dayitā sutādattā prītimatā mahyaṃ pitrā bālā purā svayam
वसुदेवस्य भगिनी सुतानां प्रवरा ममअग्र्यमग्रे प्रतिज्ञाय तेनासि दुहिता मम
vasudevasya bhaginī sutānāṃ pravarā mamaagryamagre pratijñāya tenāsi duhitā mama
तादृशे हि कुले जाता कुले चैव विवर्धितासुखात्सुखमनुप्राप्ता ह्रदाद्ध्रदमिवागता
tādṛśe hi kule jātā kule caiva vivardhitāsukhātsukhamanuprāptā hradāddhradamivāgatā
दौष्कुलेया विशेषेण कथंचित्प्रग्रहं गताःबालभावाद्विकुर्वन्ति प्रायशः प्रमदाः शुभे
dauṣkuleyā viśeṣeṇa kathaṃcitpragrahaṃ gatāḥbālabhāvādvikurvanti prāyaśaḥ pramadāḥ śubhe
पृथे राजकुले जन्म रूपं चाद्भुतदर्शनम्तेन तेनासि संपन्ना समुपेता च भामिनी
pṛthe rājakule janma rūpaṃ cādbhutadarśanamtena tenāsi saṃpannā samupetā ca bhāminī
सा त्वं दर्पं परित्यज्य दम्भं मानं च भामिनिआराध्य वरदं विप्रं श्रेयसा योक्ष्यसे पृथे
sā tvaṃ darpaṃ parityajya dambhaṃ mānaṃ ca bhāminiārādhya varadaṃ vipraṃ śreyasā yokṣyase pṛthe
एवं प्राप्स्यसि कल्याणि कल्याणमनघे ध्रुवम्कोपिते तु द्विजश्रेष्ठे कृत्स्नं दह्येत मे कुलम्
evaṃ prāpsyasi kalyāṇi kalyāṇamanaghe dhruvamkopite tu dvijaśreṣṭhe kṛtsnaṃ dahyeta me kulam