Mahabharata · 27 verses
Read this chapter as a bookवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
ततो गर्भः समभवत्पृथायाः पृथिवीपतेशुक्ले दशोत्तरे पक्षे तारापतिरिवाम्बरे
tato garbhaḥ samabhavatpṛthāyāḥ pṛthivīpateśukle daśottare pakṣe tārāpatirivāmbare
सा बान्धवभयाद्बाला तं गर्भं विनिगूहतीधारयामास सुश्रोणी न चैनां बुबुधे जनः
sā bāndhavabhayādbālā taṃ garbhaṃ vinigūhatīdhārayāmāsa suśroṇī na caināṃ bubudhe janaḥ
न हि तां वेद नार्यन्या काचिद्धात्रेयिकामृतेकन्यापुरगतां बालां निपुणां परिरक्षणे
na hi tāṃ veda nāryanyā kāciddhātreyikāmṛtekanyāpuragatāṃ bālāṃ nipuṇāṃ parirakṣaṇe
ततः कालेन सा गर्भं सुषुवे वरवर्णिनीकन्यैव तस्य देवस्य प्रसादादमरप्रभम्
tataḥ kālena sā garbhaṃ suṣuve varavarṇinīkanyaiva tasya devasya prasādādamaraprabham
तथैव बद्धकवचं कनकोज्ज्वलकुण्डलम्हर्यक्षं वृषभस्कन्धं यथास्य पितरं तथा
tathaiva baddhakavacaṃ kanakojjvalakuṇḍalamharyakṣaṃ vṛṣabhaskandhaṃ yathāsya pitaraṃ tathā
जातमात्रं च तं गर्भं धात्र्या संमन्त्र्य भामिनीमञ्जूषायामवदधे स्वास्तीर्णायां समन्ततः
jātamātraṃ ca taṃ garbhaṃ dhātryā saṃmantrya bhāminīmañjūṣāyāmavadadhe svāstīrṇāyāṃ samantataḥ
मधूच्छिष्टस्थितायां सा सुखायां रुदती तथाश्लक्ष्णायां सुपिधानायामश्वनद्यामवासृजत्
madhūcchiṣṭasthitāyāṃ sā sukhāyāṃ rudatī tathāślakṣṇāyāṃ supidhānāyāmaśvanadyāmavāsṛjat
जानती चाप्यकर्तव्यं कन्याया गर्भधारणम्पुत्रस्नेहेन राजेन्द्र करुणं पर्यदेवयत्
jānatī cāpyakartavyaṃ kanyāyā garbhadhāraṇamputrasnehena rājendra karuṇaṃ paryadevayat
समुत्सृजन्ती मञ्जूषामश्वनद्यास्तदा जलेउवाच रुदती कुन्ती यानि वाक्यानि तच्छृणु
samutsṛjantī mañjūṣāmaśvanadyāstadā jaleuvāca rudatī kuntī yāni vākyāni tacchṛṇu
स्वस्ति तेऽस्त्वान्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यश्च पुत्रकदिव्येभ्यश्चैव भूतेभ्यस्तथा तोयचराश्च ये
svasti te'stvāntarikṣebhyaḥ pārthivebhyaśca putrakadivyebhyaścaiva bhūtebhyastathā toyacarāśca ye
शिवास्ते सन्तु पन्थानो मा च ते परिपन्थिनःआगमाश्च तथा पुत्र भवन्त्वद्रोहचेतसः
śivāste santu panthāno mā ca te paripanthinaḥāgamāśca tathā putra bhavantvadrohacetasaḥ
पातु त्वां वरुणो राजा सलिले सलिलेश्वरःअन्तरिक्षेऽन्तरिक्षस्थः पवनः सर्वगस्तथा
pātu tvāṃ varuṇo rājā salile salileśvaraḥantarikṣe'ntarikṣasthaḥ pavanaḥ sarvagastathā
पिता त्वां पातु सर्वत्र तपनस्तपतां वरःयेन दत्तोऽसि मे पुत्र दिव्येन विधिना किल
pitā tvāṃ pātu sarvatra tapanastapatāṃ varaḥyena datto'si me putra divyena vidhinā kila
आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे च देवताःमरुतश्च सहेन्द्रेण दिशश्च सदिगीश्वराः
ādityā vasavo rudrāḥ sādhyā viśve ca devatāḥmarutaśca sahendreṇa diśaśca sadigīśvarāḥ
रक्षन्तु त्वां सुराः सर्वे समेषु विषमेषु चवेत्स्यामि त्वां विदेशेऽपि कवचेनोपसूचितम्
rakṣantu tvāṃ surāḥ sarve sameṣu viṣameṣu cavetsyāmi tvāṃ videśe'pi kavacenopasūcitam
धन्यस्ते पुत्र जनको देवो भानुर्विभावसुःयस्त्वां द्रक्ष्यति दिव्येन चक्षुषा वाहिनीगतम्
dhanyaste putra janako devo bhānurvibhāvasuḥyastvāṃ drakṣyati divyena cakṣuṣā vāhinīgatam
धन्या सा प्रमदा या त्वां पुत्रत्वे कल्पयिष्यतियस्यास्त्वं तृषितः पुत्र स्तनं पास्यसि देवज
dhanyā sā pramadā yā tvāṃ putratve kalpayiṣyatiyasyāstvaṃ tṛṣitaḥ putra stanaṃ pāsyasi devaja
को नु स्वप्नस्तया दृष्टो या त्वामादित्यवर्चसम्दिव्यवर्मसमायुक्तं दिव्यकुण्डलभूषितम्
ko nu svapnastayā dṛṣṭo yā tvāmādityavarcasamdivyavarmasamāyuktaṃ divyakuṇḍalabhūṣitam
पद्मायतविशालाक्षं पद्मताम्रतलोज्ज्वलम्सुललाटं सुकेशान्तं पुत्रत्वे कल्पयिष्यति
padmāyataviśālākṣaṃ padmatāmratalojjvalamsulalāṭaṃ sukeśāntaṃ putratve kalpayiṣyati
धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां भूमौ संसर्पमाणकम्अव्यक्तकलवाक्यानि वदन्तं रेणुगुण्ठितम्
dhanyā drakṣyanti putra tvāṃ bhūmau saṃsarpamāṇakamavyaktakalavākyāni vadantaṃ reṇuguṇṭhitam
धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां पुनर्यौवनगे मुखेहिमवद्वनसंभूतं सिंहं केसरिणं यथा
dhanyā drakṣyanti putra tvāṃ punaryauvanage mukhehimavadvanasaṃbhūtaṃ siṃhaṃ kesariṇaṃ yathā
एवं बहुविधं राजन्विलप्य करुणं पृथाअवासृजत मञ्जूषामश्वनद्यास्तदा जले
evaṃ bahuvidhaṃ rājanvilapya karuṇaṃ pṛthāavāsṛjata mañjūṣāmaśvanadyāstadā jale
रुदती पुत्रशोकार्ता निशीथे कमलेक्षणाधात्र्या सह पृथा राजन्पुत्रदर्शनलालसा
rudatī putraśokārtā niśīthe kamalekṣaṇādhātryā saha pṛthā rājanputradarśanalālasā
विसर्जयित्वा मञ्जूषां संबोधनभयात्पितुःविवेश राजभवनं पुनः शोकातुरा ततः
visarjayitvā mañjūṣāṃ saṃbodhanabhayātpituḥviveśa rājabhavanaṃ punaḥ śokāturā tataḥ
मञ्जूषा त्वश्वनद्याः सा ययौ चर्मण्वतीं नदीम्चर्मण्वत्याश्च यमुनां ततो गङ्गां जगाम ह
mañjūṣā tvaśvanadyāḥ sā yayau carmaṇvatīṃ nadīmcarmaṇvatyāśca yamunāṃ tato gaṅgāṃ jagāma ha
गङ्गायाः सूतविषयं चम्पामभ्याययौ पुरीम्स मञ्जूषागतो गर्भस्तरङ्गैरुह्यमानकः
gaṅgāyāḥ sūtaviṣayaṃ campāmabhyāyayau purīmsa mañjūṣāgato garbhastaraṅgairuhyamānakaḥ
अमृतादुत्थितं दिव्यं तत्तु वर्म सकुण्डलम्धारयामास तं गर्भं दैवं च विधिनिर्मितम्
amṛtādutthitaṃ divyaṃ tattu varma sakuṇḍalamdhārayāmāsa taṃ garbhaṃ daivaṃ ca vidhinirmitam