Parva.Adhyaya 3.39

जनमेजय उवाच · janamejaya uvāca

भगवञ्श्रोतुमिच्छामि पार्थस्याक्लिष्टकर्मणःविस्तरेण कथामेतां यथास्त्राण्युपलब्धवान्

bhagavañśrotumicchāmi pārthasyākliṣṭakarmaṇaḥvistareṇa kathāmetāṃ yathāstrāṇyupalabdhavān

कथं स पुरुषव्याघ्रो दीर्घबाहुर्धनंजयःवनं प्रविष्टस्तेजस्वी निर्मनुष्यमभीतवत्

kathaṃ sa puruṣavyāghro dīrghabāhurdhanaṃjayaḥvanaṃ praviṣṭastejasvī nirmanuṣyamabhītavat

किं च तेन कृतं तत्र वसता ब्रह्मवित्तमकथं च भगवान्स्थाणुर्देवराजश्च तोषितः

kiṃ ca tena kṛtaṃ tatra vasatā brahmavittamakathaṃ ca bhagavānsthāṇurdevarājaśca toṣitaḥ

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं त्वत्प्रसादाद्द्विजोत्तमत्वं हि सर्वज्ञ दिव्यं च मानुषं चैव वेत्थ ह

etadicchāmyahaṃ śrotuṃ tvatprasādāddvijottamatvaṃ hi sarvajña divyaṃ ca mānuṣaṃ caiva vettha ha

अत्यद्भुतं महाप्राज्ञ रोमहर्षणमर्जुनःभवेन सह संग्रामं चकाराप्रतिमं किलपुरा प्रहरतां श्रेष्ठः संग्रामेष्वपराजितः

atyadbhutaṃ mahāprājña romaharṣaṇamarjunaḥbhavena saha saṃgrāmaṃ cakārāpratimaṃ kilapurā praharatāṃ śreṣṭhaḥ saṃgrāmeṣvaparājitaḥ

यच्छ्रुत्वा नरसिंहानां दैन्यहर्षातिविस्मयात्शूराणामपि पार्थानां हृदयानि चकम्पिरे

yacchrutvā narasiṃhānāṃ dainyaharṣātivismayātśūrāṇāmapi pārthānāṃ hṛdayāni cakampire

यद्यच्च कृतवानन्यत्पार्थस्तदखिलं वदन ह्यस्य निन्दितं जिष्णोः सुसूक्ष्ममपि लक्षयेचरितं तस्य शूरस्य तन्मे सर्वं प्रकीर्तय

yadyacca kṛtavānanyatpārthastadakhilaṃ vadana hyasya ninditaṃ jiṣṇoḥ susūkṣmamapi lakṣayecaritaṃ tasya śūrasya tanme sarvaṃ prakīrtaya

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

कथयिष्यामि ते तात कथामेतां महात्मनःदिव्यां कौरवशार्दूल महतीमद्भुतोपमाम्

kathayiṣyāmi te tāta kathāmetāṃ mahātmanaḥdivyāṃ kauravaśārdūla mahatīmadbhutopamām

गात्रसंस्पर्शसंबन्धं त्र्यम्बकेण सहानघपार्थस्य देवदेवेन शृणु सम्यक्समागमम्

gātrasaṃsparśasaṃbandhaṃ tryambakeṇa sahānaghapārthasya devadevena śṛṇu samyaksamāgamam

युधिष्ठिरनियोगात्स जगामामितविक्रमःशक्रं सुरेश्वरं द्रष्टुं देवदेवं च शंकरम्

yudhiṣṭhiraniyogātsa jagāmāmitavikramaḥśakraṃ sureśvaraṃ draṣṭuṃ devadevaṃ ca śaṃkaram

दिव्यं तद्धनुरादाय खड्गं च पुरुषर्षभःमहाबलो महाबाहुरर्जुनः कार्यसिद्धयेदिशं ह्युदीचीं कौरव्यो हिमवच्छिखरं प्रति

divyaṃ taddhanurādāya khaḍgaṃ ca puruṣarṣabhaḥmahābalo mahābāhurarjunaḥ kāryasiddhayediśaṃ hyudīcīṃ kauravyo himavacchikharaṃ prati

ऐन्द्रिः स्थिरमना राजन्सर्वलोकमहारथःत्वरया परया युक्तस्तपसे धृतनिश्चयःवनं कण्टकितं घोरमेक एवान्वपद्यत

aindriḥ sthiramanā rājansarvalokamahārathaḥtvarayā parayā yuktastapase dhṛtaniścayaḥvanaṃ kaṇṭakitaṃ ghorameka evānvapadyata

नानापुष्पफलोपेतं नानापक्षिनिषेवितम्नानामृगगणाकीर्णं सिद्धचारणसेवितम्

nānāpuṣpaphalopetaṃ nānāpakṣiniṣevitamnānāmṛgagaṇākīrṇaṃ siddhacāraṇasevitam

ततः प्रयाते कौन्तेये वनं मानुषवर्जितम्शङ्खानां पटहानां च शब्दः समभवद्दिवि

tataḥ prayāte kaunteye vanaṃ mānuṣavarjitamśaṅkhānāṃ paṭahānāṃ ca śabdaḥ samabhavaddivi

पुष्पवर्षं च सुमहन्निपपात महीतलेमेघजालं च विततं छादयामास सर्वतः

puṣpavarṣaṃ ca sumahannipapāta mahītalemeghajālaṃ ca vitataṃ chādayāmāsa sarvataḥ

अतीत्य वनदुर्गाणि संनिकर्षे महागिरेःशुशुभे हिमवत्पृष्ठे वसमानोऽर्जुनस्तदा

atītya vanadurgāṇi saṃnikarṣe mahāgireḥśuśubhe himavatpṛṣṭhe vasamāno'rjunastadā

तत्रापश्यद्द्रुमान्फुल्लान्विहगैर्वल्गु नादितान्नदीश्च बहुलावर्ता नीलवैडूर्यसंनिभाः

tatrāpaśyaddrumānphullānvihagairvalgu nāditānnadīśca bahulāvartā nīlavaiḍūryasaṃnibhāḥ

हंसकारण्डवोद्गीताः सारसाभिरुतास्तथापुंस्कोकिलरुताश्चैव क्रौञ्चबर्हिणनादिताः

haṃsakāraṇḍavodgītāḥ sārasābhirutāstathāpuṃskokilarutāścaiva krauñcabarhiṇanāditāḥ

मनोहरवनोपेतास्तस्मिन्नतिरथोऽर्जुनःपुण्यशीतामलजलाः पश्यन्प्रीतमनाभवत्

manoharavanopetāstasminnatiratho'rjunaḥpuṇyaśītāmalajalāḥ paśyanprītamanābhavat

रमणीये वनोद्देशे रममाणोऽर्जुनस्तदातपस्युग्रे वर्तमान उग्रतेजा महामनाः

ramaṇīye vanoddeśe ramamāṇo'rjunastadātapasyugre vartamāna ugratejā mahāmanāḥ

दर्भचीरं निवस्याथ दण्डाजिनविभूषितःपूर्णे पूर्णे त्रिरात्रे तु मासमेकं फलाशनःद्विगुणेनैव कालेन द्वितीयं मासमत्यगात्

darbhacīraṃ nivasyātha daṇḍājinavibhūṣitaḥpūrṇe pūrṇe trirātre tu māsamekaṃ phalāśanaḥdviguṇenaiva kālena dvitīyaṃ māsamatyagāt

तृतीयमपि मासं स पक्षेणाहारमाचरन्शीर्णं च पतितं भूमौ पर्णं समुपयुक्तवान्

tṛtīyamapi māsaṃ sa pakṣeṇāhāramācaranśīrṇaṃ ca patitaṃ bhūmau parṇaṃ samupayuktavān

चतुर्थे त्वथ संप्राप्ते मासि पूर्णे ततः परम्वायुभक्षो महाबाहुरभवत्पाण्डुनन्दनःऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बः पादाङ्गुष्ठाग्रविष्ठितः

caturthe tvatha saṃprāpte māsi pūrṇe tataḥ paramvāyubhakṣo mahābāhurabhavatpāṇḍunandanaḥūrdhvabāhurnirālambaḥ pādāṅguṣṭhāgraviṣṭhitaḥ

सदोपस्पर्शनाच्चास्य बभूवुरमितौजसःविद्युदम्भोरुहनिभा जटास्तस्य महात्मनः

sadopasparśanāccāsya babhūvuramitaujasaḥvidyudambhoruhanibhā jaṭāstasya mahātmanaḥ

ततो महर्षयः सर्वे जग्मुर्देवं पिनाकिनम्शितिकण्ठं महाभागं प्रणिपत्य प्रसाद्य चसर्वे निवेदयामासुः कर्म तत्फल्गुनस्य ह

tato maharṣayaḥ sarve jagmurdevaṃ pinākinamśitikaṇṭhaṃ mahābhāgaṃ praṇipatya prasādya casarve nivedayāmāsuḥ karma tatphalgunasya ha

एष पार्थो महातेजा हिमवत्पृष्ठमाश्रितःउग्रे तपसि दुष्पारे स्थितो धूमाययन्दिशः

eṣa pārtho mahātejā himavatpṛṣṭhamāśritaḥugre tapasi duṣpāre sthito dhūmāyayandiśaḥ

तस्य देवेश न वयं विद्मः सर्वे चिकीर्षितम्संतापयति नः सर्वानसौ साधु निवार्यताम्

tasya deveśa na vayaṃ vidmaḥ sarve cikīrṣitamsaṃtāpayati naḥ sarvānasau sādhu nivāryatām

महेश्वर उवाच · maheśvara uvāca

शीघ्रं गच्छत संहृष्टा यथागतमतन्द्रिताःअहमस्य विजानामि संकल्पं मनसि स्थितम्

śīghraṃ gacchata saṃhṛṣṭā yathāgatamatandritāḥahamasya vijānāmi saṃkalpaṃ manasi sthitam

नास्य स्वर्गस्पृहा काचिन्नैश्वर्यस्य न चायुषःयत्त्वस्य काङ्क्षितं सर्वं तत्करिष्येऽहमद्य वै

nāsya svargaspṛhā kācinnaiśvaryasya na cāyuṣaḥyattvasya kāṅkṣitaṃ sarvaṃ tatkariṣye'hamadya vai

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ते श्रुत्व शर्ववचनमृषयः सत्यवादिनःप्रहृष्टमनसो जग्मुर्यथास्वं पुनराश्रमान्

te śrutva śarvavacanamṛṣayaḥ satyavādinaḥprahṛṣṭamanaso jagmuryathāsvaṃ punarāśramān